Tajemnicą poliszynela jest, iż wielu kulturystów obok sterydów anaboliczno-androgennych sięga po insulinę, hormony tarczycy (T3), diuretyki, hormon wzrostu, IGF-1, peptydy, beta-mimetyki (np. clenbuterol), nieselektywne środki w rodzaju efedryny, wycofane SNRI (np. sibutraminę), środki w działaniu przypominające amfetaminę (np. fentermina), narkotyki (np. amfetaminę, kokainę, extasy, konopie indyjskie), leki przeciwbólowe czy alkohol. Rich Piana przyznał się, iż stosował hormon wzrostu nieprzerwanie przez 10 lat, a kilka lat przed swoją śmiercią opowiadał, iż hormon wzrostu z reguły sprawia, iż ludzie umierają przedwcześnie (z powodu zmian w sercu).

W części przypadków powodem śmierci kulturystów jest niefortunne połączenie ciężkich treningów, dużych dawek farmakologii, odwadniania, choroby dróg oddechowych lub innych infekcji. Rzadko upublicznia się raporty toksykologiczne, a one mogłyby powiedzieć bardzo dużo (o wiele za dużo, niż chcieliby fani, rodzina i bliscy zmarłego kulturysty).

Niedawno Nick Trigli spuentował zagadnienie w dwóch punktach:

Kulturystyka to maraton, a nie sprint. Jeśli masz problem z wchodzeniem po schodach bez zadyszki i jeśli twoje ciśnienie krwi jest tak wysokie w wieku 24 lat, iż kwalifikuje się do leczenia, to możesz nie dożyć wieku 34 lat, by móc cieszyć się postępem sylwetkowym. Możesz skończyć, jak Dallas McCarver (świeć Panie nad jego duszą), zanim osiągniesz swój szczyt!

Jeśli w życiu nie dążysz do niczego poza kulturystyką, to jest mi ciebie żal. Kulturystyka, jako pasja nie jest niczym złym, ale 99.9% z nas nigdy nie będzie Ronniem Colemanem! Jeśli skracasz swoje życie mega dawkami trenbolonu i innych SAA, insuliną, rhGH (hormonem wzrostu), hormonami tarczycy (np. T3), clenbuterolem i diuretykami, wybierasz to zamiast życia rodzinnego, to powinieneś szybko odwiedzić lekarza i wcale nie mam tu na myśli, że coś jest nie w porządku z twoim ciałem, tylko z głową!

Do czego nawiązał Nick Trigli? Dallas McCarver, jeden z najbardziej obiecujących kulturystów młodego pokolenia, zmarł 22 sierpnia 2017 r. mając 26 lat (zadławił się lub miał zaburzenia pracy serca), zajmował czołowe miejsca w zawodach IFBB. Co prawda przyczyna zgonu była nagła, jednak miał powiększoną wątrobę (4.5 kg) i nerki, chorobę wieńcową (zmiany w arterii - gałęzi międzykomorowej przedniej, zstępującej) oraz mniejsze zmiany po prawej stronie, silnie przerośnięte serce (ważące 833 gramy), przerośniętą lewą komorę serca. Wykryto również raka brodawkowatego tarczycy. Przyjmuje się, iż u mężczyzn normalna waga wątroby wynosi 968-1860 g, u kobiet 603-1767 g, tak więc wątroba Dallasa McCarver’a była co najmniej dwukrotnie większa, niż powinna być!

Dlaczego część kulturystów nie dożywa 40. roku życia?

Bardzo często po SAA sięgają młodzi mężczyźni, którzy nie myślą o tym, co będzie za 20 lat, bo sami żyją kilkanaście lat. W obecnym świecie z kulturystyki żyje garstka ludzi, reszta dopłaca i to grube pieniądze, aby utrzymywać nadmuchaną wagę ciała. Rich Piana wycofał się ze startów, gdyż stwierdził, iż wkładał w nie wszystko, pieniądze, czas, każdego dnia myślał tylko o zwycięstwie w zawodach, a w zamian nie dostawał niczego! „Inwestowałem 10 tysięcy dolarów, w zamian (w najlepszym razie) dostawałem tylko statuetkę!”

Jedna z najgłośniejszych śmierci dotyczy amatorskiego zawodnika, Aziza Sergeyevicha Shavershiana (znany, jako ZYZZ). Nigdy nie osiągnął sukcesu na żadnych zawodach, brał SAA tylko w celach poprawy sylwetki. Niestety imprezowy tryb życia oraz nadużywanie wielu ciężkich środków doprowadziło do jego śmierci w wieku 22 lat. Prawdopodobnie przedawkował narkotyki (kokainę, metamfetaminę). Nie byłoby to zresztą nic dziwnego, gdyż bywalcy różnego rodzaju imprez rave, techno często sięgają po narkotyki (i wiadomo to od samego początku „ruchu klubowego”). Dodatkowo na forach dyskusyjnych ZYZZ pytał o śmiertelnie groźną truciznę DNP oraz groźny beta-mimetyk, clenbuterol. Użytkownicy gorąco odradzali mu eksperymenty z tą trucizną (w literaturze odnotowano przynajmniej 25 przypadków śmierci po stosowaniu DNP). Czy Shavershian posłuchał głosu rozsądku? To wątpliwe. Z pewnością nie stronił od alkoholu (a negatywny wpływ etanolu na wątrobę, nerki czy układ sercowo-naczyniowy jest dobrze znany).

Podobnie Andrew "Test" Martin zakończył życie w wieku 33 lat . Przedawkował oksykodon. „Lek ten jest półsyntetycznym opioidem zsyntetyzowanym w 1916 roku w Niemczech z pochodnej opium, tebainy”.

Kulturyści a narkotyki „kultury klubowej”

Arnold Schwarzenegger nie stronił od alkoholu i marihuany. Do dzisiaj w sieci krąży krótki filmik z Arnoldem palącym jointa.

https://www.youtube.com/watch?v=gpPG4WPHRW4

Rich Piana (jeden z najbardziej znanych, medialnych kulturystów, nie będących zawodowcami) nie stronił od licznych narkotyków i najprawdopodobniej to właśnie kokainę wiąże się z jego śmiercią (oczywiście wieloletnie nadużywanie SAA, IGF-1, hormonu wzrostu i innych substancji mu nie pomogło!). Stosowanie kokainy podwyższa ciśnienie krwi, powoduje przebudowę serca, zwiększa nawet o 18% masę lewej komory serca, zwiększa sztywność tętnic, prowadzi do zwiększenia prędkości fali tętna (ang. pulse wave velocity). Rich Piana nie odnosił może wielkich sukcesów w kulturystyce, ale był jednym z najbardziej rozpoznawalnych zawodników na świecie. W serwisie Youtube miał miliony wyświetleń (do dzisiaj jego filmy biją rekordy popularności). Na ironię zakrawa fakt, iż kilka lat przed swoją śmiercią Rich Piana ostrzegał, iż hormon wzrostu może spowodować śmierć w wieku 40-50 lat w powodu przerostu serca (sam przeżył tylko 46 lat, zmarł 25 sierpnia 2017 r., a stosował hormon wzrostu co najmniej przez 10 lat). Przykład Richa Piany pokazuje, iż narkotyki nie komponują się dobrze z dużą masą mięśniową (oczywiście jego partnerka zapewniała w oświadczeniu opublikowanym w serwisie Youtube, iż w domu były rozsypane “przedtreningówki”, ale każdy zdaje sobie chyba sprawę, jak było naprawdę). Przyczyną śmierci najprawdopodobniej była arytmia (migotanie komór). W czasie, gdy zjawiło się pogotowie, nastąpiła już śmierć komórek mózgu.

King Kamali (czołowy kulturysta lat 90. XX wieku) wspominał, iż kiedyś na długiej imprezie noworocznej wziął 22 tabletki extasy (MDMA). Z pewnością dużą popularność nadal ma kokaina, jednak należy do jednych z droższych narkotyków. Częściej młodzi ludzie nadużywają amfetaminy, metamfetaminy, pochodnych amfetaminy, takich jak MDMA (3,4-methylenedioxymethamphetamine), MDA (3,4-methylenedioxy-amphetamine) oraz MDEA. Wszystkie te środki powiązano z oddziaływaniem na ciśnienie krwi (najsilniejszy okazał się pod tym względem wpływ MDA). MDA wywołało początkowo bradykardię (zwolnienie akcji serca), a MDEA wywołało tachykardię (przyspieszenie akcji serca). Powodują one także początkowo hipotermię, następnie hipertermię (szczególnie silnie efekt był widoczny u zwierząt, którym podawano MDA). Najprawdopodobniej wpływ na ciśnienie krwi jest spowodowany oddziaływaniem MDMA, MDA, MDEA na receptory alfa-1-adrenergiczne.

Kulturyści a uszkodzenia nerek i serca

Przykładowo Don Long zakończył karierę w 1999 r. z powodu zniszczenia nerek (lata wspomagania farmakologicznego i odwadniania nie pozostały obojętne). Miał dwa przeszczepy nerek i na krótko wrócił do rywalizacji w kulturystyce. Dlaczego tak się dzieje?

Bardzo często kulturyści mają nadciśnienie tętnicze. Może być ono wywołane utrzymywaniem nadmiarowej masy ciała, stosowaniem aromatyzujących SAA, sięganiem po narkotyki, beta-mimetyki (w dużych dawkach), manipulacją ilości płynów (silne odwadnianie). Nadciśnienie tętnicze zabija co roku 9.4 mln ludzi, czyli tyle co wszystkie choroby zakaźne, łącznie. Nadciśnienie tętnicze może być idiopatyczne lub związane np. z chorobami nerek, stosowanymi lekami itd. Niestety, z reguły nie daje objawów, a większość ludzi nie przejmuje się wcale swoimi parametrami hematologicznymi, stanem serca, nerek, wątroby czy ciśnieniem krwi. Na nadciśnienie tętnicze choruje na świecie prawie miliard osób, w tym prawie 38% w krajach rozwiniętych i 22% w krajach rozwijających się. Szacuje się, że nadciśnienie jest dobrze kontrolowane tylko u 13% osób.

Nadciśnienie powoduje: udary mózgu, niedokrwienne, przerost lewej komory oraz niewydolność serca. Jest w stanie zniszczyć nerki, a nerki regulują prawie wszystkie aspekty kluczowe dla funkcjonowania człowieka (w tym ciśnienie krwi).

kulturysta

Jak sterydy anaboliczno-androgenne wpływają na ciśnienie krwi?

Ustalono, w jaki sposób sterydy anaboliczno-androgenne w dawkach dopingowych mają wpływ na ciśnienie krwi. Dawkowanie w medycynie np. t. enanthate 200-250 mg co 2-3 tygodnie, t. cypionate 200 mg co 2 tygodnie, mieszanka w dawce 200 mg co 3 tygodnie, t. undecanoate w postaci iniekcji 1 ampułka (4 ml zawierają 1 g testosteronu) co 10-14 tygodni. W dopingu stosuje się kilkaset mg tygodniowo, a znane są doniesienia o dawkach testosteronu liczonych w gramach tygodniowo (nawet dwudziestokrotnie więcej, niż w celach leczniczych).

Ponadfizjologiczne dawki SAA mają wpływ na ciśnienie krwi:

Mechanizm #1 - retencja sodu i wody,

Mechanizm #2 - retencja chlorków,

Mechanizm #3 - wpływ na inhibicję 11β-HSD2. Niewielkie możliwości pod tym względem wykazują: oxymetholone, oxymesterone, danazol oraz testosteron, z kolei silne halotestin,

Mechanizm #4 - upośledzone wydalanie sodu przez nerki (należy pamiętać, iż w długim horyzoncie czasowym SAA mogą niszczyć nerki => nadciśnienie oraz upośledzać ich funkcje; wielu zawodników straciło nerki, np. Svend Karlsen lub miało poważne problemy z nimi związane np. Flex Wheeler – wycofał się przez to z rywalizacji. Zapewne ekstremalne odwadnianie typowe dla kulturystów w fazie przygotowań startowych, w tym stosowanie diuretyków też nie ma kojącego działania dla nerek),

Mechanizm #5 - wpływ na hematokryt. Testosteron, boldenon, anapolon są najbardziej znane z bardzo silnego wpływu na ilość krwinek czerwonych, efekt jest powiązany ze zwiększeniem lepkości krwi.

Środki mające wpływ na układ sercowo-naczyniowy:

  • SAA, mechanizm: retencja sodu i płynów (estradiol), wpływ na syntezę angiotensynogenu w wątrobie (substrat reniny, z kolei wytwarzanej przez nerki),
  • alkohol,
  • beta-mimetyki np. clenbuterol i inne sympatykomimetyki: cimaterol, formoterol, salmeterol (efekt zależny od dawki, niewielkie ilości wziewnych beta-mimetyków nie mają wpływu na ciśnienie krwi),
  • pośrednie nieselektywne beta-mimetyki np. efedryna (która jest słabym częściowym agonistą receptorów beta1 i beta2 adrenergicznych, zaś nie posiada działania na receptory beta-3 adrenergiczne),
  • narkotyki, np. amfetamina, metamfetamina, MDMA, MDA, MDEA,
  • johimbina (nieselektywny antagonista receptorów alfa-adrenergicznych). Pewien 37-latek na zawodach w kulturystyce spożył ok. 5 g johimbiny, do szpitala dotarł bez świadomości. Miał nadciśnienie, tachykardię oraz drgawki. Podano mu diazepam oraz klonidynę. Po 12 godzinach zabiegów lekarskich wrócił do zdrowia,
  • środki z grupy SNRI (np. sibutramina; blokuje wychwyt zwrotny noradrenaliny oraz serotoniny, dodatkowo pośrednio aktywuje receptory beta3 adrenergiczne),
  • ibuprofen, diklofenak, celekoksyb (zależnie od dawki); mechanizm: retencja wody i sodu,
  • kortykosteroidy, np. hydrokortyzon, mechanizm: retencja sodu i płynów,
  • stymulanty – kofeina, wpływ na układ nerwowy (w bardzo dużych dawkach),
  • lukrecja,
  • immunosupresanty – np. takrolimus, cyklosporyna, mechanizm: zwiększają syntezę prostaglandyny, zmniejszają wydalanie potasu, sodu oraz wody.

Jak się bronić?

Układ sercowo-naczyniowy: aby zachować zdrowie z pewnością warto regularnie kontrolować ciśnienie krwi.

Dodatkowo badaj lipidogram (frakcje transporterów cholesterolu, trójglicerydy, cholesterol całkowity), wykonaj badanie EKG (można to zrobić nawet w terenie, na wielu zawodach często spotyka się mobilne punkty diagnostyczne), okresowo zaś echo serca (USG serca). W rzadkich przypadkach potrzebny będzie rezonans serca lub inne, specjalistyczne badania (wg wskazań lekarza, kardiologa). Osoby, które nie miały do tej pory do czynienia ze sportem, powinny koniecznie sprawdzić funkcjonowanie układu krążenia pod obciążeniem, czyli EKG wysiłkowe. Koszty tych badań są niewielkie, a zdrowie jest bezcenne. Uwaga: sportowcy wykazują wiele nietypowych, ciężkich do zróżnicowania zmian, których może nie wychwycić osoba nie będąca specjalistą w dziedzinie sportu.

Wątroba – wykonuj badania enzymów wątrobowych, choć w niektórych przypadkach nawet rozległe zniszczenie wątroby (włóknienie) nie musi manifestować się w badaniach, dopiero bardziej szczegółowa diagnostyka wykaże uszkodzenia (np. biopsja, USG). Wyjątkowo szkodliwy dla wątroby często jest diklofenak (środek z grupy NLPZ). Może wywołać na tyle poważne skutki uboczne, iż konieczna jest hospitalizacja u 23 na 100,000 pacjentów. Na „czarnej liście” są też ibuprofen, sulindac, antybiotyki (np. amoksycyklina, sulfonamidy), leki antyarytmiczne (np. amiodaron, quinidine), leki obniżające lipidy (np. atorwastatyna, simwastatyna). Klasycznym środkiem groźnym dla wątroby jest paracetamol.

Podwyższenie ALT oznaczać może:

  • zapalenie wątroby,
  • martwicę hepatocytów – śmierć komórek wątrobowych (a to znaczy: „Wątroba do bazy! Umieramy!”),
  • niedokrwienie wątroby,
  • marskość,
  • cholestazę,
  • guz wątroby,
  • uszkodzenia polekowe (np. doustne SAA, prohormony, paracetamol),
  • ciężkie oparzenia,
  • zapalenie mięśni,
  • zapalenie trzustki,
  • żółtaczkę mechaniczną.

Podwyższenie AST oznaczać może:

  • zapalenie wątroby,
  • marskość wątroby,
  • uszkodzenia polekowe (np. doustne sterydy anaboliczno-androgenne, np. metanabol, anapolon, winstrol, oxymetholone; prohormony),
  • przerzuty nowotworowe do wątroby,
  • martwicę hepatocytów – śmierć komórek wątrobowych (a to znaczy: „Wątroba do bazy! Umieramy!”) – początkowe stadium,
  • zabieg operacyjny w obrębie wątroby (fizyczne uszkodzenie),
  • nacieczenie wątroby przez guz.

Przekroczenie normy dla gamma-glutamylotranspeptydazy może oznaczać:

  • zapalenie wątroby,
  • marskość wątroby,
  • martwicę hepatocytów – śmierć komórek wątrobowych (a to znaczy: „Wątroba do bazy! Umieramy!”),
  • pierwotny lub przerzutowy nowotwór wątroby (mogą go wywołać m.in. doustne sterydy anaboliczno-androgenne np. metanabol, anapolon, winstrol, oxymetholone),
  • uszkodzenia polekowe (np. doustne SAA, prohormony, paracetamol),
  • cholestazę,
  • nadużywanie alkoholu (uszkodzenia wątroby),
  • raka trzustki,
  • wirusa EBV.

Jeszcze w gorszej sytuacji są osoby, które nie stronią od alkoholu (wywołuje stłuszczenie wątroby, włóknienie), stosowania niektórych leków, np. paracetamolu (akrylacja białek, martwica, stłuszczenie). W ich przypadku możliwe są jeszcze poważniejsze uszkodzenia wątroby. Doustne SAA mogą wywołać cholestazę, plamicę wątrobową, gruczolaki oraz nowotwory wątroby (np. raka wątrobowokomórkowego). Oczywiście mowa tutaj o bardzo dużych dawkach (np. 150-200 mg anapolonu dziennie) stosowanych przez długi okres czasu (wiele miesięcy).

Nerki: kontroluj ciśnienie krwi, badaj funkcje nerek (np. przesączanie kłębuszkowe), wykonuj badania moczu i krwi. Unikaj silnego odwadniania (np. diuretyki, wysoka temperatura, duża wilgotność itd.). Diuretyki mogą wywołać także hiperamonemię. Wg opracowania „Polekowe uszkodzenie nerek u pacjentów hospitalizowanych w Klinicznym Oddziale Chorób Wewnętrznych, Nefrologii i Endokrynologii Szpitala Wojewódzkiego nr 2 im Św. Jadwigi Królowej w Rzeszowie w latach 2005-2010” na 1436 chorych, ostre polekowe uszkodzenie nerek stwierdzono u 2.6% pacjentów.

Podsumowanie

Jeśli masz 16-30 lat, to zamiast w sterydy inwestuj w naukę, dobre studia (które cokolwiek dają na rynku pracy), znajomość kolejnych języków (szczególnie orientalnych). Jeśli masz już etat, ustabilizowaną sytuację i pomoże to w rozwoju zawodowym, warto jeździć na kolejne kursy, szkolenia, zdobywać dalsze wykształcenie (np. studia podyplomowe). Dla większości ludzi nieopłacalne jest budowanie formy przy użyciu farmakologii, gdyż bardzo często staje się to powodem skrócenia życia. I co z tego, że uzyskasz najlepszą sylwetkę w swojej dzielnicy czy nawet mieście, jeśli nie zdążysz się nią nacieszyć z powodu przedwczesnej śmierci?

Referencje:

Rebecca Kozor,1,2 Stuart M. Grieve,1,3 Stefan Buchholz,2 Sharlene Kaye,4 Shane Darke,4 Ravinay Bhindi,1,2 and Gemma A. Figtree “Regular Cocaine Use Is Associated with Increased Systolic Blood Pressure, Aortic Stiffness and Left Ventricular Mass in Young Otherwise Healthy Individuals”https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3981670/

Sotiria Bexis1 and James R Docherty1, “Effects of MDMA, MDA and MDEA on blood pressure, heart rate, locomotor activity and body temperature in the rat involve α-adrenoceptors”https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2189797/

„Oksykodon — słaby czy silny opioid? Opis przypadku” http://www.opk.viamedica.pl/darmowy_pdf.phtml?indeks=46&indeks_art=274.

http://forums.steroid.com/anabolic-steroids-questions-answers/454108-dnp-cycle-how-dosing.html

Lucinda M. Hilliard,1 Katrina M. Mirabito Colafella,1 Louise L. Bulmer,1 Victor G. Puelles,2 Reetu R. Singh,1 Connie P. C. Ow,1 Tracey Gaspari,3 Grant R. Drummond,3 Roger G. Evans,1 Antony Vinh,3,* and Kate M. Dentona, “Chronic recurrent dehydration associated with periodic water intake exacerbates hypertension and promotes renal damage in male spontaneously hypertensive rats” https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5032121/

Sodium Intake in Populations: Assessment of Evidence. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK201520/

Jolanta Małyszko „Nadciśnienie tętnicze a nerki” https://podyplomie.pl/wiedza/wielka-interna/1197,nadcisnienie-tetnicze-a-nerki

Fürstenberger C Toxicol Sci. 2012 Apr;126(2):353-61. doi: 10.1093/toxsci/kfs022. Epub 2012 Jan 23. The anabolic androgenic steroid fluoxymesterone inhibits 11β-hydroxysteroid dehydrogenase 2-dependent glucocorticoid inactivation. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/22273746

Michał Myśliwiec “Obrzęki i leczenie diuretykami” https://podyplomie.pl/wiedza/wielka-interna/1132,obrzeki-i-leczenie-diuretykami

Rich Piana Talks Death & Steroids | Iron Ciemna

Piana Uncensored! LIVE with RICH PIANA!