Sterydy, a nowotwory wątroby - mity czy realne zagrożenie?

Sterydy anaboliczno-androgenne (SAA) potrafią wyrządzać niemałe szkody w ustroju człowieka. Wpływają na nerki, wątrobę, serce, a nawet na układ odpornościowy i glikemię. Naukowcy opisali 5 przykładowych przypadków nowotworów wątroby wywołanej przez SAA.

1. 58-letni mężczyzna przez 10 lat otrzymywał terapię zastępczą testosteronem. Po 10 latach stosowania sterydów u mężczyzny rozwinął się nowotwór wątrobowokomórkowy, nie podano czy miał wysoki potencjał złośliwości. Guz wycięto, nie zgłoszono nawrotu lub przerzutów w ciągu następnych 2 lat.
2. 25-latek stosował sterydy anaboliczno-androgenne w iniekcjach i klasyczny testosteron w celach kulturystycznych. Po 3 latach pojawił się u niego nowotwór o niepewnym potencjale złośliwości. Guz wycięto, nie zgłoszono nawrotu lub przerzutów w ciągu następnych 2 lat.
3. 35-letni mężczyzna był leczony kortykosteroidami i codziennie otrzymywał oxandrolone. W ciągu 12 lat podawania Anawaru pojawił się nowotwór wątrobowokomórkowy o niepewnym potencjale złośliwości. Wycofano oxandrolone z terapii, mężczyznę zoperowano, nie zgłoszono przerzutów. Ponadto niewycięte gruczolaki pozostały stabilne.
4. 27-letni mężczyzna stosował stanozolol w iniekcji w celach kulturystycznych. Po 7 latach stosowania sterydów u mężczyzny rozwinął się nowotwór wątrobowokomórkowy o niepewnym potencjale złośliwości. Po obserwacji trwającej 6 lat przeszedł resekcję guza i nie stwierdzono nawrotu ani przerzutów.
5. 53-letni mężczyzna otrzymywał terapię zastępczą testosteronem. Po 8 latach stosowania sterydów, u mężczyzny rozwinął się nowotwór wątrobowokomórkowy o niepewnym potencjale złośliwości. Przeszedł resekcję guza i nie pojawiły się nawroty ani przerzuty.

Komentarz

Wbrew obiegowym, błędnym opiniom nawet trenbolone (daleki krewny nandrolonu) może uszkodzić wątrobę, jeśli będzie się go stosowało wystarczająco długo i w dużych dawkach. Powszechnie w środowisku kulturystycznym uważa się, że nie jest groźny dla wątroby. W jednym z badań 40-letni kulturysta-amator przyjmował octan trenbolonu we wstrzyknięciach przez rok i rozwinęła się u niego żółtaczka. Od siedmiu tygodni wykazywał uogólnione zmęczenie, biegunkę z jasnymi stolcami, ciemny mocz i ból w prawym górnym kwadrancie tułowia. Zaprzeczył spożywaniu alkoholu, a w jego rodzinie nie było historii chorób wątroby. Doznał zatrzymania (zastoju) żółci i uszkodzenia wątroby (nacieki zapalne).

Opisano również uszkodzenia wątroby po terapii testosteronem, z reguły trzeba gigantycznych dawek lub bardzo długiego czasu. Klasycznego „teścia” nie uznaje się za środek groźny dla wątroby. Niemniej w literaturze opisano podobne przypadki i to nie jest raczej zbieg okoliczności.

Z oczywistych przyczyn toksyczność dla wątroby Metanabolu (methandrostenolone) czy Winstrolu (stanozololu) jest katastrofalna, niezależnie czy podaje się je w tabletkach, proszku czy iniekcji domięśniowej (roztwory na oleju, wodzie). Jak widać w opisie przypadków, nawet Anavar (oxandrolone) uznawany za jeden z najbezpieczniejszych środków na rynku stosowany wystarczająco długo (przewlekle) potrafi zniszczyć wątrobę. Należy dodać, iż lecznicze dawki oxandrolonu są znikome (np. kilka mg dziennie, w dopingu kilkadziesiąt mg dziennie).

Referencje:

Gupta S i in. Nowotwory wątrobowokomórkowe powstające w związku ze stosowaniem androgenów American Journal of Surgical Pathology 40: 454-61, nr 4, kwiecień 2016. https://link.springer.com/article/10.1007/s40278-016-21208-1

Jegel, Kimberly Trenbolone Acetate Use Causing Acute Hepatitis https://journals.lww.com/ajg/fulltext/2010/10001/trenbolone_acetate_use_causing_acute_hepatitis_.780.aspx