Hormon wzrostu jest istotnym, ale z pewnością silnie przereklamowanym związkiem. Największym problemem związanym z hormonami endogennymi jest ich krótkotrwałe działanie w ustroju. Okres półtrwania hormonu wzrostu 13-16 minut, tak minut!. Niestety, w Internecie jest mało rzetelnych opracowań dotyczących tej tematyki. A na wyciągnięcie ręki dostępne są proste opracowania.

Eksperyment

W jednym z eksperymentów zastosowano dwa tryby pracy.

Aeroby

Panie wykonywały pracę na ergometrze rowerowym przy ~ 50% maksymalnej mocy (zakres: 75–90 W), w sposób ciągły przez 30 minut (zielony wykres). W razie potrzeby zmniejszono rzeczywistą moc, aby uczestniczki mogły wykonać pełne 30 minut ćwiczenia. Pobierano krew, w ostatnich minutach monitorowano wartości VO2, VO2 i RER (pozwalają zorientować się, jaki jest wydatek energetyczny i co jest „palone”). Tętno monitorowano podczas ćwiczeń za pomocą monitora tętna Polar® który został założony na klatkę piersiową.

trening a hormon wzrostu

Interwały (czerwony wykres)

Każda uczestniczka została poproszona o wykonanie czterech 30-sekundowych sprintów na ergometrze po lekkiej rozgrzewce (5 minut przy 50 W). Opór ustawiony dla 30-sekundowego sprintu wynosił 6,5% masy ciała. Odstęp regeneracji między testami Wingate wynosił 4,5 minuty, podczas których uczestniczki były proszone o cykl z niską kadencją (30-40 obr./min) i lekkim oporem (30 W).

Wyniki

Grafika: stężenie hormonu wzrostu po ćwiczeniach. 

Źródło: „Pilot study: an acute bout of high intensity interval exercise increases 12.5 h GH secretion” https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5789720/

No i mamy problem!

Jaki? Otóż większość „łowców sensacji” lub „szokujących doniesień naukowych” wcale nie zagłębia się i nie analizuje badań, które przedstawia.

Z cytowanego badania naukowego wynika kilka istotnych dla sportowców kwestii:

Podniesienie się stężenia hormonu wzrostu jest tylko chwilowe (czytaj: prawdopodobnie bez większego znaczenia praktycznego).

Jeśli weźmie się pod uwagę wydzielanie GH w czasie snu, ćwiczenia (niezależnie od intensywności) nie mają żadnego istotnego wpływu na wydzielanie hormonu wzrostu.

Całkowity wzrost wydzielania GH po interwałach (30 sekund maksimum + 4.5 minuty aktywna regeneracja przy znikomym oporze; cykl był powtarzany czterokrotnie) był nawet 76% wyższy w porównaniu do bezczynności, ale stężenie hormonu wzrostu po kilkudziesięciu minutach było już tylko historią.

Całkowity wzrost wydzielania GH po 30-minutowych aerobach na ergometrze rowerowym był o ~37% wyższy w porównaniu do bezczynności, ale tak samo, jak w przypadku interwałów -  stężenie hormonu wzrostu po kilkudziesięciu minutach było już tylko historią.

Znaczenie praktyczne

Podniesienie się hormonu wzrostu po ćwiczeniach jest może i ciekawe, ale raczej nie ma wpływu ani na obrót białka, ani hipertrofię, ani na stawy i kości, ani na indukowanie insulinooporności (GH egzogenny ma tę niemiłą cechę, iż poprzez różne mechanizmy może wywołać cukrzycę typu II).

Najważniejszy fakt, który jest zgodny z przedstawioną przeze mnie argumentacją, brzmi: mimo iż stężenie GH drastycznie różniło się między próbami (interwały vs aeroby), ilość uwolnionych wolnych kwasów tłuszczowych nie różniła się między eksperymentami. A to znaczy, że chwilowa zwyżka stężenia hormonu wzrostu (nawet o 76% jak po interwałach) de facto ma znikome znacznie praktyczne.

Hormon wzrostu działa zbyt krótko i wcale nie sprzyja tu lipolizie. Poza tym wielokrotnie pisałem, że nawet super intensywne interwały, w których pracujemy przez 120 sekund (4 cykle pracy po 30 sekund), nie są skuteczną metodą. Z tego samego powodu kiepskie rezultaty przynosi modna TABATA. Istnieją wyniki badań, które sugerują, iż ćwiczenia mają wpływ na zwiększenie jednorazowego wyrzutu hormonu wzrostu (w ramach cykli), zwiększenie częstości pulsów hormonu wzrostu czy zwiększenie produkcji GH  w ciągu np. 12 h, ale znów operujemy tak znikomymi stężeniami hormonu wzrostu i IGF-1, że prawdopodobnie nie ma to żadnego praktycznego znaczenia.

Referencje, badania, literatura:

Sarah E. Deemer i in. Pilot study: an acute bout of high intensity interval exercise increases 12.5 h GH secretion https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5789720/

William C. Duckworth Insulin Degradation: Progress and Potential https://academic.oup.com/edrv/article/19/5/608/2530817

Brian A. Irving Effects of Exercise Training Intensity on Nocturnal Growth Hormone Secretion in Obese Adults with the Metabolic Syndrome https://academic.oup.com/jcem/article/94/6/1979/2596805?login=true

Komentarze (0)