Przy okazji różnorakich skandali dopingowych na różnych portalach, pojawiają się tak pozbawione treści merytorycznych, że aż zabawne, artykuły „specjalistów od dopingu”. Niestety, niewiele osób rozumie podstawowe zagadnienia dotyczące nielegalnego wspomagania, więc podobne publikacje uchodzą „dziennikarzom” na sucho. Przykład: tekst autorstwa Mateusza Albina. Publikacja zapewne powstała na zamówienie, niestety bazuje na mitach oraz plotkach. Co najgorsze, podobne przeinaczenia podpiera ekspert Michał Rynkowski. W nagłówku wspomnianego opracowania można przeczytać: „specjalista od dopingu tłumaczy, co chciał osiągnąć Zieliński, jeśli brał nandrolon”. Odniosę się po kolei do stwierdzeń zawartych w tekście, ku przestrodze. W odróżnieniu do „expertów” cytowanych w tekście, bazuję na wiedzy naukowej, więc osoby sceptyczne mogą samodzielnie sięgnąć do podanych badań, wytycznych WADA czy aktualnej listy środków i metod zabronionych w sporcie.

Cytat z artykułu: „Zawodowi sportowcy badani są praktycznie bez przerwy”

Nie jest to prawda. Przede wszystkim dlatego, iż długie lata w wielu dyscyplinach nie istniał spójny system kontroli. Przykładowo przez większość lat istnienia oficjalnych gali MMA nie istniały lub były niezmiernie rzadko spotykane kontrole antydopingowe. Na poważnie problem zaczęto traktować dopiero w UFC (jeśli chodzi o galę MMA). Światowa Agencja Antydopingowa (WADA) powstała dopiero w 1999 roku (był to owoc dopingowego skandalu w Tour de France, gdzie przechwycono ilość farmakologii, która wystarczyłaby do leczenia niedokrwistości i problemów ze wzrostem dla małego miasteczka, przez kilka lat). W federacji kulturystycznej IFBB testy antydopingowe pojawiły się … dopiero w 1983 roku [1], a szczyt formy Arnolda Schwarzeneggera przypadał na lata 70’ XX wieku. Poza tym bardzo wielu czołowych sportowców w ten czy inny sposób dogadywało się z kontrolującymi. Kto nie wierzy niech prześledzi jedną z największych afer dopingowych wszechczasów w Rosji albo skandal związany z Lancem Armstrongiem (w dziwny sposób kilka razy unikał wpadek). Tak więc nie można powiedzieć, że zawodowi sportowcy są badani bez przerwy.

Cytat z artykułu: „W organizmie Tomasza Zielińskiego wykryto nandrolon. To steryd anaboliczny, który bierze się, aby zwiększyć siłę, a także, w mniejszym zakresie, aby przypakować. Ma dwie zalety: po pierwsze, faktycznie działa, a po drugie, w porównaniu z innymi substancjami, nie sieje zniszczenia w organizmie”

Nieprawda. Po pierwsze, ciężarowcom wcale nie zależy by „przypakować” gdyż rosnąca waga ciała sprawia, iż zawodnik musi walczyć w wyższej kategorii wagowej i podrzucać oraz rwać nieporównywalnie większe ciężary, w porównaniu do konkurentów z niższych kategorii wagowych.

Po drugie nandrolone (19 nortestosterone, 17β-hydroxyestr-4en-3one) należy do niszowych środków i nigdy nie był brany pod uwagę jako najważniejszy dla ciężarowca, właśnie ze względu na swoje znikome działanie na wzrost siły. Jest dostępny od lat 50’ XX wieku i gdyby sprawdzał się tak dobrze dla ciężarowców, kilka lat po jego powstaniu znaczenia w sporcie nie miałyby metanabol czy winstrol. A sprawa wygląda tak, iż metanabol, winstrol (oraz kilka lat później oral-turinabol) stały się fundamentem wspomagania zawodników dyscyplin siłowych (prym wiodą pochodne DHT).

Nandrolone ma pewne działanie na wzrost masy, ale … jego popularność dla kontrolowanych sportowców (np. olimpijskich) umarła w połowie lat 70’ XX wieku (wtedy zabroniono stosowania SAA w sporcie). Dla ciężarowca pod względem wpływu na wzrost siły największą wartość mają oral turinabol, winstrol, oxandrolone, masteron, trenbolone, R1881, halotestin. Nikt nie bierze pod uwagę nandrolonu, bo był wykrywalny kilka-kilkanaście miesięcy po jego użyciu (teraz nawet kilka lat „po”, gdyż technika poszła do przodu), a jego specyfika nie sprzyja ciężarowcom. Jedynie w aspekcie syntezy kolagenu czy przypisywanych nandrolonowi właściwości ochronnych mógłby mieć jakieś znaczenie, ale ... wg realnych badań wpływ SAA na kolagen jest niejednoznaczny. Często nandrolon wiąże się z uszkodzeniami strukturalnymi. Istnieją doniesienia, iż szkodzi on więzadłom oraz strukturom kolagenu [11] (spadła ekspresja MMP-2 mRNA – który odpowiada za syntezę kolagenu).

Cytat z artykułu: „Nandrolone jest często stosowany przez zawodników podnoszących ciężary i trenujących dyscypliny siłowe. Jest znany od lat, ale stosuje się go współcześnie, dlatego że jest stosunkowo mało toksyczny, a jego skutki uboczne są ograniczone – mówi Michał Rynkowski z Komisji do Zwalczania Dopingu w Sporcie”

Nikt o zdrowych zmysłach dobrowolnie nie sięga po nandrolone, mający co najmniej kilkunastomiesięczną wykrywalność już po jednej iniekcji. Według danych z badań z 2006 r. najprawdopodobniej czas wykrywalności dla nandrolonu decanoate przy podaniu domięśniowym wynosił ponad 18 miesięcy [5]. Ale należy pamiętać, iż pod koniec 2012 r. opracowano nowe metody wykrywania SAA – metabolity długotrwałe – te środki, które miały czas wykrywalności kilka tygodni jak masteron, oxandrolone czy oral-turinabol, obecnie dają się identyfikować nawet przez kilka lat (efektem była lawina wpadek dopingowych oraz zmiana pierwszych kilku miejsc na liście najlepszych zawodników 8-9 lat po zakończeniu IO w Beijing ).

Podnoszenie ciężarów w kat. 94 kg z IO w Beijing rozegranych w 2008 roku wygrał Ilya Ilin, ale medalem cieszył się tylko kilka lat.

Tabela wyników w kat. 94 przedstawia się następująco:

  • Ilya Ilin - zdyskwalifikowany 8 lat później za winstrol (stracił medal w listopadzie 2016 r.), na I miejsce awansował Szymon Kołecki (który też był przecież przyłapywany na dopingu, chociażby nandrolonem),
  • Arsen Kasabiev – obecnie zajmuje drugie miejsce (też został kilka lat później przyłapny na dopingu rhGH oraz meldonium!),
  • Khadzhimurat Akkayev (Rosja) -> został zdyskwalifikowany 8 lat później za oral-turinabol, stracił medal, na III miejsce awansował Yoandry Hernández (o ironio, Akkayev w 2012 r. znowu stosował ... oral turinabol i został zawieszony na 5 lat),
  • Asghar Ebrahimi (Iran),
  • Nizami Pashayev -> zdyskwalifikowany 8 lat później za oral-turinabol, winstrol i oxandrolone, na V pozycję awansował Roman Konstantinov z Rosji (obecnie Rosję wykluczono ze współzawodnictwa sportowego za największy w dziejach przekręt związany z tuszowaniem stosowania dopingu).

Nandrolon rozpada się na:

  • 19-norandrosteron (19-NA; 3α-hydroxy-5α-androstan-17-one)
  • 19-noretiocholanolone (19-NE; 3α-hydroxy-5β-androstan-17-one)
  • 19-norepiandrosterone (19-NEA; 3β-hydroxy-5α-androstan-17-one)

Stężenie metabolitu 19-NA staje się podstawą klasyfikacji przypadku jako dopingowego lub uniewinnienia zawodnika.

Nandrolone jest na tyle inwazyjnym środkiem, iż daje się wykryć nie tylko w moczu, krwi – ale nawet we włosach [4]. Co z tego, że jest mało toksyczny, skoro powoduje dyskwalifikacje i naraża zawodnika na sankcje (formalne i nieformalne; te pierwsze to często wieloletnia lub dożywotnia dyskwalifikacja; te drugie to łatka „koksiarza” i problemy przy kolejnych startach).

Według nowszych badań np. Charlesa F. Minto i wsp. [8], przy podaniu 100 mg nandrolonu w 1 ml w pośladek – okres półtrwania wynosi 7,7±0,6 dnia, z kolei przy iniekcji 100 mg mieszanki na oleju w 1 ml - w barki aż 12±0,9 dnia. Potwierdzają to badania Wilmy M. Bagchus i wsp. [9], gdzie okres półtrwania nandrolonu wynosił 7-12 dni (przy jednorazowych dawkach 50-150 mg nandrolonu decanoate). Co ciekawe, w cytowanym eksperymencie iniekcja 150 mg nandrolonu spowodowała, iż jego metabolit (19-NE; 19-noretiocholanolone) był wykrywalny przez 6 miesięcy u 8 z 12 badanych (67%) oraz u 10 z 12 badanych (83%), jeśli chodzi o drugi metabolit: 19-norandrosteron (19-NA). Według innych badań Palonek E1 i wsp. [10], po jednorazowym, domięśniowym podaniu 150 mg nandrolonu decanoate (na oleju), bez problemu wykrywa się jego metabolity w moczu 4-9 miesięcy później (19-NE i 19-NA)!

W podnoszeniu ciężarów w latach 2008-2012 najpopularniejsze (pod względem wpadek) były [2]:

  • metanabol (methandrostanolone) - 93 przypadki,
  • winstrol (stanazolol) – 19 przypadków,
  • DMAA, geranium - 15 przypadków,
  • R1881 (methyltrienolone) – wzmocniony trenbolone - 11 przypadków,
  • metabolity nandrolonu – 10 przypadków,
  • testosteron – 10 przypadków,
  • clenbuterol (beta mimetyk) 7 przypadków,
  • boldenone 7 przypadków,
  • nandrolone – 6 przypadków,
  • metylowany testosteron (methyltestosterone) 6 przypadków,
  • masteron – 2 przypadki.

Pełne dane dla „profesjonalnych” dziennikarzy są dostępne np. tutaj oraz w licznych, rozległych statystykach WADA – dostępnych na oficjalnych stronach WADA.

W statystykach WADA z 2015 r. [3]:

  • na pierwszym miejscu „wpadek” z powodu stosowania sterydów anaboliczno-androgennych jest winstrol – 296 przypadków (22% wśród SAA),
  • na drugim miejscu jest nandrolone – ale tylko dlatego, iż sportowcy wpadają przy okazji brania innych, zanieczyszczonych preparatów – 176 przypadków (13% jeśli chodzi o SAA),
  • na trzecim: metanabol – 143 przypadki, 10%,
  • na czwartym: masteron– 124 przypadki, 9%,
  • na piątym: dehydrochloromethyl-testosterone – oral turinabol, 91 przypadków, 7%,
  • na szóstym: metenolon – 82 przypadki, 6%,
  • na siódmym: trenbolone - 74 przypadki, 5%,
  • na ósmym: boldenone - 60 przypadków, 4%,
  • na dziewiątym: oxandrolone - 47 przypadków, 3%.

Według innych danych: co roku metabolity 19-NA wykrywa się w średnio w 0,23% przebadanych próbek [6,7]. W 2004 roku na 169 187 próbek 339 stanowiły te z metabolitami nandrolonu (0,20%). Od 1988 roku notuje się stałą tendencję spadkową w wykrywaniu metabolitów 19-NA, co nie powinno dziwić, gdyż do końca 2012 roku nandrolon był najgorszym wyborem ze wszystkich środków anaboliczno-androgennych na rynku.

Nandrolone jest popularny wśród osób, które trenują rekreacyjnie, bo nikt ich nie kontroluje. Jeśli chodzi o skutki zdrowotne, to nandrolone wiąże się z wieloma schorzeniami, jednak brakuje odniesienia danych z badań na zwierzętach u ludzi. Ponadto należy do jednych z najsilniej wpływających na układ HPTA SAA.

Cytat z artykułu: „Jednak stosowany regularnie, środek powoduje zaburzenia osobowości, problemy emocjonalne, a w skrajnych przypadkach pozbawia libido i powoduje zanik gonad”

Nikt nie dowiódł jednoznacznie, by SAA powodowały zaburzenia osobowości oraz problemy emocjonalne. Jeśli chodzi o zanik gonad, to zmniejszenie się jąder nie można nazwać zanikiem gonad.

Komentarz do tabelki zamieszczonej w artykule, rzekomo wg danych tamoxifen „stosuje się do ukrywania nadmiaru testosteronu”? Przykro mi, ale iniekcyjny testosteron zaburza proporcje testosteronu i epitestosteronu, ponadto ma wpływ na hematokryt, hemoglobinę czy nawet ilość estrogenów i DHT. Tamoxifen jest preparatem z grupy SERM – nie ma nic wspólnego z „ukrywaniem nadmiaru testosteronu”, gdyż nie ma takich właściwości. Poza tym jest ZABRONIONY do stosowania przez sportowców i łatwo wykrywalny. W 2015 r. modulatory hormonalne (SERM, inhibitory aromatazy, GW1516 itd.) zidentyfikowano 152 razy, 4%. Jaki sens ma podawanie tamoxifenu? Żadnego, nie pomoże on w żaden sposób na ponadfizjologiczne stężenie testosteronu, a może zaszkodzić przy kontroli antydopingowej.

Cytat z artykułu: „Nandrolon podawany jest na kilka sposobów. Najskuteczniejsze jest stosowanie zastrzyków, ale dostępny jest także w innych formach, np. jako tabletki, ale efekty po ich zażyciu są dużo mniejsze niż w przypadku zastrzyków – tłumaczy Michał Rynkowski”

Nandrolone przez swoją strukturę nie nadaje się do stosowania doustnego, w prohormonach występowały inne związki takie jak 19-norandrostenedione oraz 19-norandrostenediol. Zresztą PH miały kontrowersyjną skuteczność oraz skutki zdrowotne.

Cytat z artykułu: „Dosypania lub wzięcia przypadkiem dopingu nie można wykluczyć, ale jest to mało prawdopodobne. Mimo to, historia sportu zna takie przypadki. Joanne Skibińską, lekkoatletkę, zdyskwalifikowano po wykryciu stanazolu, który jest jednym z najostrzej karanych środków wspomagających. Była mistrzyni udowodniła jednak, że stymulanty zażyła nieświadomie, wraz z odżywką kupioną przez nieświadomego składu trenera”

Stanazolol jest zakazany, a kary za jego stosowanie nie różnią się niczym w porównaniu do innych SAA. Poza tym winstrol nie jest żadnym stymulantem, a należy do grupy SAA. Stymulanty to np. amfetamina, fenfluramina, fenproporeks, fonturacetam [4-fenylopiracetam (karfedon)], furfenoreks, lisdeksamfetamina.

Cytat z artykułu: „W pierwszej próbce, pobranej w lipcu stężenie wynosiło 12 nanogramów. W badaniu z 19 lipca wyniosło ok. 2 nanogramy i utrzymało się do 22 lipca. Próg decyzyjny wynosi 2,5 więc zawartość mogła wzbudzić wątpliwości, ale analiza próbki pobranej w Rio wykazała 10 nanogramów, co może świadczyć, że zawodnik po raz kolejny zastosował substancję zakazaną”

Przykro mi, ale stężenia jakie zidentyfikowano u T. Zielińskiego są wręcz śmieszne. Po iniekcji 150 mg nandrolonu decanoate po upływie ok. 100-110 dni można by uzyskać próg 4,1 ng/mL (po 90 dniach uzyskuje się w moczu stężenie metabolitów nandrolonu wynoszące 5,1 ng/mL) [9]. I tu zadajmy kluczowe pytanie: jaki sens ma podawanie 150 mg nandrolonu (w dopingu stosuje się 400-1000 mg tygodniowo, a dawki się powtarza co 5-7 dni)?! Poza tym, skoro rzekomo Tomasz Zieliński sięgał po nandrolone, to z pewnością pomiędzy kontrolami stężenie metabolitów osiągnęłoby znaczące poziomy, a nie na progu wykrywalności. Stężenie do 10 ng/mL może być fizjologiczne, endogenne (zgodnie z klasyfikacją przypadków dopingowych przy użyciu nandrolonu, wg WADA) [13]. Po 33 dniach od jednorazowej iniekcji 150 mg nandrolonu mężczyzna wydala w moczu 67,6 ng/mL [9].

Podsumowanie: metabolity nandrolonu można wykryć nawet kilkanaście miesięcy (lub kilka lat) później, szczególnie jeśli dana osoba cyklicznie stosuje większe dawki tego steroidu. Przy stosowaniu większych dawek nandrolone może krążyć we krwi nawet 30-40 dni (dlatego tak ciężko po podobnym preparacie przeprowadzić terapię po cyklu, PCT). O wpadce Adriana Zielińskiego związanej z nandrolonem pisałem tutaj.

Całkiem możliwe, iż wpadka dopingowa braci Zielińskich jest związana z zanieczyszczeniem odżywki (wg badań wystarczą milionowe części grama np. 19-norandrostenedionu) lub z uwolnieniem niewielkich ilości metabolitów z tkanki tłuszczowej (wg wielu badań, np. po zakończonym meczu, stężenia metabolitów nandrolonu są podwyższone – jest on albo pochodzenia endogennego lub jego metabolity są uwalniane razem z WKT z tkanki tłuszczowej) [5]. Smuci tylko fakt, iż dziennikarze publikujący sensacyjne artykuły rzadko mają choć elementarną wiedzę dotyczącą dopingu.

Referencje:

  1. http://www.ifbb.com/pdf/History_of_Doping_Control_within_the_IFBB.pdf
  2. https://www.allthingsgym.com/top-10-banned-substances-weightlifters-got-caught-with/
  3. https://www.wada-ama.org/sites/default/files/resources/files/2015_wada_anti-doping_testing_figures_report_0.pdf
  4. Höld KM1, Borges CR, Wilkins DG, Rollins DE, Joseph RE Jr. “Detection of nandrolone, testosterone, and their esters in rat and human hair samples”.
  5. C Ayotte Significance of 19-norandrosterone in athletes' urine samples https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2657496/
  6. Mathurin J C, Herrou V, Bourgogne E. et al Gas chromatography combustion—isotope ratio mass spectrometry analysis of 19‐norsteroids: application to the detection of a nandrolone metabolite in urine. J Chromatogr B Biomed Sci Appl 2001759267–275. [PubMed]
  7. IOC Medical Commission Statistics of IOC Accredited Laboratories. Communication to the IOC accredited laboratories for doping control analyses. International Olympic Committee, Lausanne, Switzerland (1988 to 2002)
  8. Charles F. Minto, Christopher Howe, Susan Wishart, Ann J. Conway and David J. Handelsman “Pharmacokinetics and Pharmacodynamics of Nandrolone Esters in Oil Vehicle: Effects of Ester, Injection Site and Injection Volume” http://jpet.aspetjournals.org/content/281/1/93
  9. Wilma M. Bagchus Jean M. W. Smeets Herman A. M. Verheul Suzanne M. De Jager-Van Der Veen Andreas Port T. B. Paul Geurts “Pharmacokinetic Evaluation of Three Different Intramuscular Doses of Nandrolone Decanoate: Analysis of Serum and Urine Samples in Healthy Men” https://academic.oup.com/jcem/article/90/5/2624/2836761/Pharmacokinetic-Evaluation-of-Three-Different
  10. Palonek E1, Ericsson M1, Gårevik N2, Rane A2, Lehtihet M3, Ekström L4. “Atypical excretion profile and GC/C/IRMS findings may last for nine months after a single dose of nandrolone decanoate”. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/26853157
  11. http://forums.musculardevelopment.com/showthread.php/120837-Article-Deca-Durabolin-Weakens-Tendons-and-Collagen
  12. http://komisja-www.slash.com.pl/wp-content/uploads/2017/06/LISTA-SUBSTANCJI-I-METOD-ZABRONIONYCH-W-2017-R.pdf
  13. https://www.wada-ama.org/sites/default/files/resources/files/WADA-TD2014NA-v1-Harmonization-of-Analysis-and-Reporting-of-19-Norsteroids-EN.pdf%20.pdf
Komentarze (4)
_Knife_

Fachowca który ocenił moją pracę na "1 gwiazdkę" (1 na 5) proszę o merytoryczne ustosunkowanie się do treści artykułu, posiłkując się badaniami naukowymi oraz faktami.

0
MMA

_Knife_ nic nie poradzisz. Wczoraj wchodzę na www.filmweb.pl aby poczytać opinie o najnowszym filmie "Gwiezdne wojny". Średnia ocen to 7,8 (stan na wczoraj) w skali 1 - 10. No i czytam te opinie. A tam negatywne opinie zawiedzionych fanów i ocena 1. Nie komentuję.

Ale napiszę coś bardziej merytorycznego. Zamiast średniej z ocen proponuję średnią bez skrajnych wartości. Czyli to co ukaże się jako ocena będzie średnią z ocen bez brania pod uwagę oceny największej i najmniejszej.

0
alexus

jak zwykle rzeczowo i na temat - dzięki Knife.

0
avo 21

1. Knife to w końcu wg Ciebie bracia w sposób świadomy wzięli (nie chcę w to wierzyć) czy nie wzięli, mówi się też że np. ich "dostawca" robił im coś innego i zanieczyścił przez nieuwagę . ogólnie to trudno mi sobie wyobrazić że na tak kosmicznym poziomie dźwigania robi się to bez SAA czy tam innych rzeczy. Gruzin na obecnych Mś dźwignął 477 kg gdzie w erze koksów tyle nie podnoszono (Taranienko 475).
2. może tę gwiazdkę dał p. dyrektor M. R.

0