Wielu ludzi ogląda niskiej jakości programy telewizyjne dotyczące produkcji mięsa. Część z tych filmów jest manipulacją lobby wegetariańskiego (np. produkcja „What the health”), inne zawierają przekłamania i nie podparte badaniami obserwacje. Jak więc jest w istocie? Słyszałem teorię, że od kurczaków rosną piersi. Cóż, skąd biorą się podobne informacje? Portale szukające sensacji publikują podobne artykuły.

Na podstawie pojedynczego przypadku budują teorię spiskową. Faktycznie, u pewnego Chińczyka wystąpiła lipomastia. Jednak wcale nie jest powiedziane, iż stało się to przez jedzenie kurczaków. Wiemy, iż otyłość sprzyja spadkowi ilości testosteronu i wzrostowi estradiolu. U otyłych mężczyzn stwierdzano 2-krotnie wyższe stężenia estradiolu i estronu. Co najważniejsze, produkcja zależała od stopnia otyłości. Stwierdzano, iż estron osiągał stężenie 127 μg dziennie, a estradiol 157 μg dziennie.

kurczak

Ile estradiolu jest w mięsie?

Estradiol-17β, sam lub w połączeniu z innymi substancjami czynnymi hormonalnie, jest podawany bydłu przez implant podskórny (zwykle w uchu), w celu poprawy wskaźników przyrostu masy ciała i wydajności paszy. Ilość benzoesanu estradiolu przypadająca na zwierzę to 10-28 mg, co odpowiada 8-24 mg „czystego” 17β-estradiolu. Szybkość uwalniania z jednego rodzaju komercyjnego implantu wynosi około 60 μg estradiolu na zwierzę dziennie.

Normy:

  • estradiolu w surowicy dla mężczyzny: 10-50 pg/mL (0,001-0.005  μg/dL),
  • estradiolu w surowicy: u kobiet zależy od fazy cyklu i może się wahać w granicach 20-750 pg/mL.

Normalna dzienna produkcja estradiolu-17β wynosi:

  • 6,5 μg u chłopców w okresie przedpokwitaniowym,
  • 48 μg u mężczyzn,
  • 37,8 mg u kobiet w ciąży (Angsusingha i wsp. 1974).

Estradiol jest stosowany, jako promotor wzrostu u bydła i może wywołać od dwóch do dziesięciokrotnie większego stężenie estradiolu w wątrobie i tkance tłuszczowej zwierząt. Ilość estradiolu w mięśniach cieląt, jałówek i wołów wynosi od 11-280 ng/ kg, a u zwierząt, którym nie podawano estradiolu od 3 do 35 ng/kg.

Wniosek: zjedzenie 500 g mięsa zwierzęcia, któremu podawano nielegalne wspomaganie, dostarcza 0,0045-0,180 μg estradiolu dziennie. Jest to od 40 razy do tysięcy razy mniejsza ilość, niż dzienna, naturalna produkcja estradiolu w ustroju człowieka. Ponadto wszystkie hormony podawane drogą pokarmową są deaktywowane w wątrobie (efekt pierwszego przejścia). Droga pokarmowa podawania hormonów u człowieka jest nieskuteczna, jeśli substancja aktywna nie zostanie specjalnie przygotowana. W przypadku sterydów anaboliczno-androgennych wiąże się z to np. z C17 alfa alkilacją (środki doustne np. metanabol, winstrol, oral-turinabol) lub beta-estryfikacją (zawiesiny do iniekcji, na oleju). Bezpośrednie, doustne podawanie hormonów powoduje utratę 98-99% substancji aktywnej przy pierwszym przejściu. Tak silne jest oddziaływanie wątroby. Dlatego praktycznie wszystkie doustne SAA są toksyczne dla wątroby. Przy hormonalnej terapii zastępczej estradiol wykazuje 5% biodostępność, w porównaniu do dawki podanej dożylnie. Poza tym w Unii Europejskiej do tuczu nie wolno stosować trenbolonu, progesteronu, estradiolu, zeranolu czy testosteronu (od 1981 r.). Mówi o tym dyrektywa nr 81/602/EEC. Wg norm UE w mięsie może znaleźć się tylko 0.1 µg/kg clenbuterolu na kg (beta mimetyka).

Wniosek: o wiele większym problemem jest używanie do produkcji mięsa antybiotyków (co nadal się praktykuje w wielu krajach, w tym w Polsce). Podobnie, jak stężenie estradiolu, zjedzenie 500 g mięsa dostarczyłoby ledwie 0.069-0.231 μg progesteronu i 0.0093-0.108 μg testosteronu. Nie ma więc dowodów na to, by po kurczakach rosły piersi. A na pewno nie dzieje się tak przez pomijalne stężenia hormonów w mięsie.

Referencje: 1. Sang-Hee Jeong,1 Daejin Kang,2 Myung-Woon Lim,3 Chang Soo Kang,1 and Ha Jung Sung „Risk Assessment of Growth Hormones and Antimicrobial Residues in Meat” https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3834504/ 2.Schneider G, Kirschner MA, Berkowitz R, Ertel NH. „Increased estrogen production in obese men.”