Stosowanie egzogennych hormonów, w tym testosteronu i jego pochodnych (metanabol, metylowany testosteron, oral-turinabol, czyli chlorodehydromethyltestosterone, clostebol), 19-nortestosteronu i jego pochodnych (nandrolone, trenbolone), DHT i jego pochodnych (anapolon, masteron, winstrol, oxandrolone), preparatów SARM ma wpływ na oś HPTA. Wg badań powrót do normalności może trwać wiele miesięcy. Zależy od wieku zawodnika, długości cyklu, stosowanych dawek, rodzaju środka, siły jego wiązania z receptorami, mechanizmu działania itd.

Wg naukowców powrót normalnych stężeń LH i FSH następuje nawet już po 4 miesiącach od odstawienia SAA, jednak nie stężenie testosteronu endogennego.

W przysadce mózgowej wydzielane są:

  • LH (hormon luteinizujący)
  • FSH (hormon folikulotropowy). 
  • LH odpowiada za syntezę testosteronu w jądrach (komórkach Leydiga), zaś FSH za syntezę białek w komórkach Sertolego.

W przeglądzie systematycznym uwzględniono 33 badania ( 3 randomizowane badania kliniczne, 11 kohortowych, 18 przekrojowych i 1 nie randomizowane równoległe badanie kliniczne). Dane dotyczą 3879 uczestników; 1766 użytkowników SAA i 2113 osób z grupy kontrolnej, nie biorących SAA.

Większość uczestników stanowili mężczyźni, tylko 6 badań dostarczyło danych od kobiet -sportowców. 

Przeprowadzono metaanalizę (11 badań) badań oceniających poziom gonadotropiny i testosteronu w surowicy u mężczyzn:

  • przed i podczas stosowania AAS (6 badań, n = 65 użytkowników AAS; 7 badań, n = 59, ocena odpowiednio poziomy gonadotropiny i testosteronu);
  • podczas stosowania AAS i po przerwaniu AAS (4 badania, n = 35; 6 badań, n = 39, odpowiednio);
  • przed zastosowaniem AAS i po przerwaniu AAS (3 badania, n = 17; 5 badań, odpowiednio n = 27).

cykl powrót

Wyniki

Bycie na cyklu spowodowało:

  • silną supresję LH (średnio o 3,37 IU / L),
  • mniejszą supresję FSH (średnio o 1,73 IU / L),
  • supresję endogennego testosteronu o -10,75 nmol / L.

Po odstawieniu AAS poziomy gonadotropin w surowicy stopniowo powracały do wartości wyjściowych w ciągu 13-24 tygodni, podczas gdy stężenia testosteronu w surowicy pozostawały niższe, w porównaniu z wartościami wyjściowymi średnio o 9,40 nmol / L.

Stężenie testosteronu w surowicy pozostało zmniejszone po 16 tygodniach od zaprzestania stosowania SAA. Ponadto nadużywanie AAS spowodowało strukturalne i funkcjonalne zmiany nasienia, zmniejszenie objętości jąder, ginekomastię, a także powiększenie łechtaczki, zaburzenia miesiączkowania i płodności.

Komentarz: są to dla mnie kompletnie nierealistyczne dane. Dlaczego? Bo tylko w 12 przypadkach podano czas stosowania SAA, tylko w 10 czas po odstawieniu SAA. W większości oparto dane o bardzo słabej jakości badania kohortowe i przekrojowe. Dawki, środki i długości cyklu kompletnie się różniły. Nigdy nie uwierzę, by cykl na SAA powodował stosunkowo niewielką supresję endogennego testosteronu. Norma (u mężczyzn) wynosi od 10.4-41.6 nmol/L. Znam przypadki, gdy stężenie endogennego testosteronu na cyklu (z oxandrolonem, przy sfałszowanym propionacie) wynosiło tyle, ile zwykle ma mężczyzna w wieku 70-80 lat. Zapewne przekłamanie metaanalizy Christou MA i wsp. [1] wynika z doboru danych i uwzględnia osób, które stosowały np. kilka tygodni tylko metanabol, lub pań sięgających po stosunkowo niewielkie dawki mało “inwazyjnych” SAA (nandrolone, boldenone, oxandrolone). W rzeczywistości, powrót do „normalności” po długim cyklu (lub serii cykli) z reguły nie następuje nigdy, po krótkim w ciągu kilku, kilkunastu miesięcy. U mężczyzn po 40. roku życia z reguły nigdy.

Referencje:

Christou MA1,2, Christou PA1, Markozannes G2, Tsatsoulis A1, Mastorakos G3, Tigas S4. „Effects of Anabolic Androgenic Steroids on the Reproductive System of Athletes and Recreational Users: A Systematic Review and Meta-Analysis.” https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/28258581