Odżywki dla sportowców i osób aktywnych fizycznie, zawierające w członie nazwy wyraz „carbo”, są zwykle kompleksami odpowiednio zestawionych węglowodanów, nazywanych wymiennie cukrami.

Węglowodany należą obok białek i tłuszczów do grupy zasadniczych makroskładników pokarmowych. Podobnie jak tłuszcze, w organizmie pełnią w pierwszej kolejności funkcję energetyczną. Posiadają jednak tę przewagę nad tłuszczami, które dostarczają energii jedynie w obecności tlenu, że zarówno mogą być spalane w procesach tlenowych, jak też beztlenowych. Dzięki temu są dawcami energii zarówno w wysiłkach krótkotrwałych, jak też długodystansowych; tłuszcze jedynie w tych drugich. Niemniej do spalania tłuszczów niezbędna jest zawsze przynajmniej niewielka ilość cukrów, z czego wzięło się stare powiedzenie: „tłuszcz spala się w ogniu węglowodanów”.

  1. Znaczenie energetyczne węglowodanów
  2. Kto odniesie korzyści?
  3. Stosowanie i dawkowanie
  4. Na co zwracać uwagę?
  5. Co jeszcze warto wiedzieć?
  6. Ranking TOP10 Carbo

Znaczenie energetyczne węglowodanów

Z uwagi na wyjątkowe znacznie energetyczne węglowodanów, tkanki zużywające najwięcej energii wykształciły zdolność ich magazynowania w postaci glikogenu. Glikogen jest wielocukrem (polisacharydem), którego cząsteczki zbudowane są z ok. 100 tys. połączonych cząsteczek glukozy. Ostatecznie wykorzystywanym przez organizm w procesach energetycznych cukrem jest właśnie głównie glukoza, do której są przekształcane zazwyczaj spożywane przez nas węglowodany. Szczególnie wysoką zdolnością magazynowania glukozy w postaci glikogenu charakteryzuje się wątroba i tkanka mięśniowa. Glikogen stanowi 5% masy wątroby i 0.7% masy mięśniowej, jednak z uwagi na ogólnie większą całkowitą masę mięśni, ok. ¾ glikogenu ludzkiego organizmu pozostaje zmagazynowane w tkance mięśniowej. Chociaż więc węglowodany, w odróżnieniu od białek, nie są zasadniczym budulcem mięśni, to uwzględniając fakt, że glikogen wiąże 4-krotnie więcej w stosunku do swojej objętości wody, tworzą one ogólnie ok. 3% masy tkanki mięśniowej. Ponieważ budujący mięśnie anabolizm białek jest procesem niezwykle kosztownym energetycznie, dlatego od spożycia węglowodanów, w odpowiedniej proporcji do spożywanego białka, uzależnione jest tempo przyrostu masy i siły mięśni w odpowiedzi na trening oporowy.  

trening siłowy

Kto odniesie korzyści?

Z uwagi na uniwersalnych charakter glukozy jako cząsteczki wykorzystywanej we wszystkich procesach energetycznych, odżywki węglowodanowe wspomagają zasadniczo każdą formę aktywności ruchowej. Odżywki węglowodanowe znajdują więc zastosowanie zarówno w sportach opartych o wysiłki krótko-, jak też długotrwałe lub mieszane, a także w dyscyplinach siłowych i sylwetkowych.

Stosowanie i dawkowanie

W programach przygotowań startowych, najkorzystniej jest stosować odżywkę węglowodanową w porcji 25-50 g spożytej w okresie do kilkudziesięciu minut od zakończeniu treningu. W tym bowiem czasie węglowodany najlepiej odbudowują zapasy glikogenu mięśniowego i zwiększają jego zasoby ponad wartości sprzed treningu, co nazywane jest efektem nadkompensacji glikogenu.

Polecane bywa również spożywanie porcji węglowodanów przed treningiem, szczególnie przed treningiem o wysokiej objętości pracy, w celu zapewnienia dostępności glukozy do produkcji energii podczas wysiłku, co ułatwia osiągnięcie optymalnej mocy i odpowiednie przepracowanie danej jednostki treningowej.    

Odżywki węglowodanowe Carbo wykorzystywane są również podczas imprez sportowych do tzw. żywienia na trasie. Wtedy przygotowany, zgodnie z sugestiami producenta, z odżywki węglowodanowej napój powinien być popijany małymi łykami, co jakiś czas, na przestrzeni kontynuowania wysiłku sportowego.

Na co zwracać uwagę?

Odżywka węglowodanowa, przeznaczona do wspomagania wysiłku, powinna zestawiać w swym składzie źródła węglowodanów o zróżnicowanym tempie podnoszenia poziomu glukozy we krwi. Chodzi o to, aby umiarkowany wzrost stężenia glukozy w krwiobiegu następował relatywnie szybko, ale jednocześnie utrzymywał się na jak najdłuższym odcinku czasowym. Porcja takiej odżywki powinna zapewnić dowóz energii z glukozy na przestrzeni trwania całego treningu lub dystansu startowego. Porcja takiej odżywki nie spowoduje też nagłego, wysokiego piku glukozy we krwi, który skutkuje efektem z odbicia – równie nagłym spadkiem poziomu glukozy – i który zamiast wspomagać, upośledza zdolności wysiłkowe.

Co jeszcze warto wiedzieć?

Poza funkcją energetyczną, węglowodany sprzyjają również nawodnieniu tkanek, co ma szczególne znaczenie przy wysiłkach podejmowanych w wysokiej temperaturze otoczenia.

Węglowodany pobudzają wydzielanie insuliny – hormonu anabolicznego, biorącego udział w procesie rozwoju masy i siły mięśni. Przy wysokim spożyciu węglowodanów wzrasta również poziom testosteronu – kolejnego hormonu o aktywności anabolicznej, a obniżeniu ulega poziom kortyzolu – hormonu katabolicznego, utrudniającego rozwój muskulatury.

Sławomir Ambroziak

Ranking TOP10 Carbo

*wg popularności sprzedaży w sklepie SFD

Komentarze (0)