Utrzymanie prawidłowej masy ciała jest jednym z podstawowych elementów, który ma wpływ na to, jak kształtuje się ogólne zdrowie naszego organizmu. Otyłość z kolei jest tym czynnikiem, który predysponuje do występowania chorób cywilizacyjnych. Zazwyczaj osoby z nadwagą posiadają problemy z prawidłowym poziomem cukru we krwi, co powiązane jest z rozwijająca się insulinoopornością, chorobami układu krążenia, jak i zwiększeniem ryzyka wystąpienia nowotworu. 

Zazwyczaj jest tak, że osoby otyłe chcąc zmienić swoją masę ciała i pozbyć się nadwagi wchodzą na dietę niskokaloryczną, która ma za zadanie wspomóc ich osiągnięcie celu. Jednak z tego tytułu istnieje pewne ryzyko, które będzie powiązane z obniżeniem gęstości kości i ich osłabieniem. Bierze się to z trzech czynników, jakie mają wpływ na zmianę mineralizacji kostnej. 

Po pierwsze mniejsza ilość tkanki tłuszczowej = mniej estrogenu

Nie jest tajemnicą, że tkanka tłuszczowa jest aktywna hormonalnie i jej większa ilość w ciele jest bezpośrednio powiązana z ilością estrogenów. Osoby otyłe zazwyczaj nie mają problemów z osteoporozą, jak i układem kostnym, co zawdzięczają ilości hormonu żeńskiego w ciele. Jednak nie powinniśmy traktować tego typu informacji, jako usprawiedliwienie dla naszego lenistwa. Jest to pewna wskazówka, która powinna zwrócić naszą uwagę w kierunku wsparcia układu kostnego, gdy podejmujemy się restrykcyjnej diety.

osłabia kości

Po drugie niskokaloryczna dieta będzie obniżała efektywność hormonalną naszego ciała

Nasz organizm trudno oszukać. Niedobory kaloryczne (dieta odchudzająca) powiązane będą z zahamowaniem pewnych funkcji, które będą m.in. powiązane z aktywnością hormonalną. Oznacza to, że restrykcje dietetyczne będą dodatkowo hamowały nasz układ hormonalny, obniżały m.in. aktywność testosteronu, jak i pozostałych hormonów anabolicznych, których działanie wpływa na mineralizację kostną. Co więcej, dieta redukcyjna może wykazywać dużo większe braki witaminowo-mineralne, co może wiązać się z koniecznością wykorzystania większych dawek wapnia, witaminy D3 i witaminy K2. 

Po trzecie i najważniejsze - brak treningu oporowego

Obecnie nauka potwierdza, że odpowiednio skonstruowany trening siłowy jest tym elementem, który będzie mocno wpływał na profilaktykę osteoporozy. Brak odpowiedniego treningu siłowego nie będzie zmuszał naszego układu kostnego do tego, aby utrzymywał swoją masę. Ciśnienie, jakie wywiera ciężar na kości, jak i pracujące mięśnie, jest tym elementem, który stymuluje je do kościotworzenia. Oznacza więc, że wykorzystanie ciężarów może być elementem, który nie tylko wykazywać będzie działanie antykataboliczne, ale też będzie podtrzymywał proces mineralizacji kości. 

Musimy pamiętać, że przechodząc na dietę odchudzającą, nasze ciało nie tylko tracić będzie na tkance tłuszczowej. Naukowcy pracujący w Hebrew Senior Institute for Aging na Uniwersytecie w Bostonie w połączeniu z naukowcami z Beth Israel Deaconess Medical Center i University of Calgary wykorzystali dane badania, które trwało blisko 40 lat. Okazało się, że niezależnie od tego, czy spadek masy był stopniowy i niewielkiej wartości, czy były to epizody większej utraty masy ciała, jak i trwające krócej, zawsze wiązały się również ze zmianą w budowie kości. 

Ciekawie prezentują się wyniki badania, które przeprowadzono na Uniwersytecie Waszyngtona w St. Louis.

Do badania wykorzystano 46 otyłych mężczyzn i kobiet, których podzielono na dwie grupy:

  • grupa pierwsza wprowadzone miła restrykcje kaloryczne w postaci -20% zapotrzebowania na energię w ciągu doby z diety, nie trenując siłowo,
  • grupa druga wprowadzone miała również restrykcje na poziomie -20%, jednak tutaj dieta pozostała bez zmian, a wykonywali oni trening na poziomie, który pozwolił na osiągnięcie takiego rezultatu.

Wyniki

W obu badanych grupach doszło do spadku masy ciała. Jednak okazało się, że grupa, która robiła redukcję na samej diecie, straciła największą ilość masy kostnej. Po wykonaniu badania na gęstość kości największy spadek poziomu mineralizacji kości nastąpił w kościach grzbietu, biodrach i kościach udowych. Badacze doszli do wniosków, że brak treningu siłowego będzie predysponował do utraty gęstości kostnej, co nie jest dobrym rozwiązaniem w przypadku odchudzania się osób z grupy ryzyka np. po menopauzie. 

Źródło: 1.Science Daily. “Weight changes associated with reduced bone strength” 2.WebD.com. “Weight Loss Can Mean Bone Loss” 3.Menopause. 2014 May; 21(5):501-8. 4.Curr Opin Endocrinol Diabetes Obes. 2014 Oct; 21(5): 358–362. 5.Menopause. 2014 May; 21(5):501-8.