Jednym z "cudów" nowoczesnej technologii jest kuchenka mikrofalowa. Nigdy wcześniej podgrzewanie, a nawet przygotowywanie jedzenia, nie było tak wygodne, łatwe i szybkie. Nie kwestionujemy wygody korzystania z kuchenki mikrofalowej. Czy jednak jest to na pewno bezpieczne dla zdrowia?

Jak działa mikrofala?

Kiedy wkładasz coś do kuchenki mikrofalowej i włączasz ją, urządzenie wytwarza fale zwane mikrofalami. Fale te mają wystarczająco dużo energii, aby doprowadzać do wibracji molekuły zawarte w żywności lub płynie, który podgrzewasz. Dzięki tym wibracjom powstaje ciepło, które zmienia resztki zimnego jedzenia w ciepły, satysfakcjonujący posiłek.

Niektórzy mylą fale wytwarzane przez kuchenkę mikrofalową z falami wysokoenergetycznymi, takimi jak promienie rentgenowskie. Promienie rentgenowskie są formą promieniowania jonizującego, które uszkadzają tkanki, komórki i materiał genetyczny wewnątrz komórek. Z tego względu nie zaleca się zbyt częstych zdjęć rentgenem. Fale powstające w mikrofali nie są promieniami rentgenowskimi i nie są do nich podobne. Są formą promieniowania o znacznie niższej energii, w porównaniu do promieniowania rentgenowskiego. Mikrofale są nieco podobne do fal używanych w radiofonii i telewizji. W rezultacie nie powodują takich samych zakłóceń komórek i spustoszenia, jak zdjęcia rentgenowskie.

Przez cały czas jesteśmy narażeni na fale emitowane z telefonów komórkowych i komputerów. Dlaczego więc kwestionowane jest akurat bezpieczeństwo kuchenek mikrofalowych? Niektórzy uważają, że mikrofale zmieniają wiązania chemiczne w żywności w sposób, który czyni je toksycznymi.

Czy są jakieś dowody na poparcie takiej hipotezy? Pewien szwajcarski naukowiec przeprowadził badanie pokazujące, że jedzenie podgrzewane w kuchence mikrofalowej wiąże się ze zmianami w komórkach krwi. Większość naukowców nazywa jednak to badanie „nauką śmieciową”, ponieważ było źle prowadzone. Według obecnego stanu badań nie ma dowodów na to, że gotowanie w kuchence mikrofalowej zmienia skład żywności. Promieniowanie uwalniane wewnątrz mikrofalówki podgrzewa żywność bez zmiany jej wiązań chemicznych, podobnie jak ciepło pochodzące z piekarnika. Oczywiście, jeśli włożylibyśmy rękę do mikrofali, doszłoby do poparzenia. To samo jednak stanie się, gdy włożymy rękę do ognia. Wysokie dawki promieniowania mikrofalowego wiązane są również z zaćmą i problemami z płodnością, chociaż ekspozycja, jakiej potrzeba, aby spowodować tego typu obrażenia, jest znacznie większa, niż ilość, która może pochodzić z kuchenki mikrofalowej.

jedzenie mikrofala

Kuchenki mikrofalowe są skonstruowane tak, aby zatrzymywać w środku powstające w nich mikrofale Mimo to dobrze jest regularnie sprawdzać kuchenkę mikrofalową, aby upewnić się, że jej drzwiczki zatrzasnęły się prawidłowo (choć większość mikrofali nie włączy się, gdy drzwiczki będą niedomknięte).

Możliwe zagrożenia związane z gotowaniem w mikrofali

Jest wysoce nieprawdopodobne, aby gotowanie mikrofalowe zmieniało strukturę chemiczną żywności, a ryzyko narażenia na zbyt duże ilości promieniowania mikrofalowego jest bardzo niskie, o ile nie używa się wadliwej mikrofalówki. Mimo to gotowanie w kuchence mikrofalowej ma pewne potencjalne zagrożenia, o których powinieneś wiedzieć.

Napoje ogrzewane w kuchence mikrofalowej podlegają zjawisku zwanemu przegrzewaniem. Kiedy umieszczasz filiżankę wody w kuchence mikrofalowej, aby ją podgrzać, istnieje ryzyko przegrzania tej wody, bez zobaczenia jej wrzenia. To dlatego, że woda w kuchence mikrofalowej może nagrzewać się powyżej temperatury wrzenia bez faktycznego wrzenia. Kiedy wyjmiesz taką wodę z mikrofali i zamieszasz, może „wybuchnąć” i poparzyć twoją skórę. Jest to szczególnie prawdopodobne, gdy podgrzewasz czystą wodę bez dodatków. Możesz uniknąć tego ryzyka ogrzewając ciecze w kuchence mikrofalowej przez krótki czas.

Pojemnik, którego używasz do gotowania w kuchence mikrofalowej może spowodować, że to, co jesz lub pijesz, jest niezdrowe. Kiedy podgrzewasz w kuchence mikrofalowej pojemnik, który nie jest do tego przeznaczony, do potrawy mogą dostać się szkodliwe składniki. Jednym z takich składników znajdujących się w plastikowych pudełkach jest BPA, nazywany również bisfenolem. Najbezpieczniej jest podgrzewać jedzenie w kuchence mikrofalowej w naczyniach ceramicznych lub szklanych.

Innym potencjalnym ryzykiem jest spożywanie niedogotowanego jedzenia. Mikrofale podgrzewają żywność nierównomiernie, co może prowadzić do niedogotowania dania, nawet jeśli na zewnątrz jedzenie jest gorące. Niedogotowane fragmenty jedzenia mogą zawierać bakterie powodujące zatrucia pokarmowe.

Czy podgrzewanie jedzenia w mikrofali niszczy wartość odżywczą żywności?

Jeśli ograniczysz ilość zużywanej wody, gotowanie w kuchence mikrofalowej spowoduje minimalną utratę składników odżywczych. Niektóre badania pokazują, że mikrofale prowadzą do mniejszej utraty składników odżywczych, niż inne metody gotowania, z wyjątkiem gotowania na parze, ponieważ czas gotowania jest krótszy. Z punktu widzenia żywienia, mikrofalówka oferuje korzyści, w stosunku do wielu innych metod gotowania.

Podsumowując

Nie ma dowodów na to, że potrawy podgrzewane w kuchence mikrofalowej stają się mniej zdrowe z punktu widzenia żywieniowego lub że dochodzi do zmian w ich strukturze chemicznej. Dopóki używasz w pełni sprawnej mikrofalówki, nie powinieneś być narażony na niezdrowe ilości promieniowania wytwarzanego przez mikrofalę. By zyskać dodatkową pewność, stań w odległości co najmniej jednego metra od kuchenki mikrofalowej podczas podgrzewania w niej żywności. Mikrofala to szybki i wygodny sposób na uzyskanie czegoś zdrowego do zjedzenia. Pamiętaj, by do podgrzewania używać naczyń ceramicznych lub szklanych. Unikaj wkładania do mikrofali pudełek plastikowych, nawet jeśli producent zaznaczył, że można je do tego wykorzystać.

Źródła:

“Is Microwave Cooking Bad for Your Health? – Safety and Side Effects” Charlie Seltzer M.D., U.S. Food and Drug Administration. “Microwave Oven Radiation”, Consumer Reports. “Microwaves that heat unevenly can pose food safety problems”, The Harvard Medical School Family Health Guide. “Microwave cooking and nutrition”, Bauman College. “Microwave Ovens: What Do We Really Know?”