Naukowcy sprawdzali, czy u otyłych kobiet z podwyższonymi wynikami HOMA-IR – insulinoopornością, większe efekty przyniesie program ćwiczeń i dieta bogatsza w węglowodany czy ćwiczenia i dieta polegająca na ograniczeniu podaży węglowodanów, a przy wyższej podaży protein.

W pierwszym badaniu widać, iż dieta wysokobiałkowa sprzyja redukcji, nawet u kobiet z insulinoopornością. 221 kobiet (wiek 46.5 ± 12 lat, masa ciała 90.3 ± 16 kg) uczestniczyło w 10-tygodniowym nadzorowanym programie ćwiczeń i odchudzania. Program ćwiczeń obejmował 30 minut treningu siłowego, obwodowego, 3 dni w tygodniu. Panie miały przypisaną dietę o 30% podaży energii z tłuszczów, która w pierwszej fazie dostarczała 1200 kcal dziennie (tydzień), a później 1600 kcal dziennie przez 9 tygodni (faza II). W drugiej fazie dostarczano więcej węglowodanów (HC) lub protein (HP). Pobierano próbki krwi, ustalano skład ciała, mierzono REE (ang. resting energy expenditure, tzn. energia, którą organizm spala w trakcie bezczynności), sprawdzano obwody oraz sprawność.

źródła białka w diecie

Wyniki: dieta i trening (gdy uśredniono obie grupy):

  • spowodowały zmniejszenie masy ciała (o 3,5 ± 3 kg),
  • przyniosły spadek ilości tłuszczu (o 2,7 ± 3 kg),
  • spowodowały obniżenie się stężenia glukozy we krwi (-3%),
  • spowodowały obniżenie się stężenia cholesterolu całkowitego (-4,5%),
  • spowodowały spadek LDL (o 5%) ,
  • spowodowały spadek trójglicerydów (o 5,9%),
  • zmniejszyły skurczowe ciśnienie krwi (o 2,6%),
  • zmniejszył się obwód talii (-3,7%),
  • spowodowały wzrost szczytowej wydolności tlenowej (o 7,3%).

Jednakże panie z grupy diety wysokobiałkowej:

  • straciły więcej kilogramów (-4,4 ± 3,6 kg) vs panie z grupy wysokowęglowodanowej (-2,6 ± 2,9 kg),
  • straciły więcej tkanki tłuszczowej (-3,4 ± 2,7 kg), w porównaniu ze spadkiem wynoszącym 1,7 ± 2,0 kg w grupie wysokowęglowodanowej,
  • odnotowały większe obniżenie się stężenia glukozy we krwi (3%), w porównaniu z 2% (w grupie wysokowęglowodanowej),
  • odnotowały zmniejszenie stężenia leptyny w surowicy o 30.8% w porównaniu z spadkiem o 10.8% w grupie wysokowęglowodanowej,

Wniosek: dieta o ograniczonej zawartości węglowodanów, a większej podaży protein zapewniała większe efekty redukcyjne i zdrowotne, w porównaniu do zwykłej diety o niższej zawartości protein. Dodatkowo otyłe kobiety, które rozpoczęły trening i dietę z wyższym poziomem HOMA (większymi zaburzeniami glikemii) doświadczyły większego obniżenia stężenia glukozy we krwi po diecie wysokobiałkowej.  Niestety, nie ma róży bez kolców, skoro dieta w grupie wysokobiałkowej spowodowała supresję leptyny, to oznacza to jednocześnie wyraźny wzrost głodu (większy, niż w grupie wysokowęglowodanowej).

Nie jest to jedyny eksperyment, który przynosi ciekawe rezultaty. Jose Antonio i wsp. sprawdzali, jakie efekty przyniesie duża podaż białka w trakcie treningu siłowego („na masie”). W badaniach Jose Antonio i wsp. jedna grupa dostarczała 3.4 g białka na kilogram masy ciała, a druga 2.3 g białka na kilogram masy ciała. Osoby badane ważyły średnio 74.3 kg, a więc jedna grupa dostarczała ~171 g protein dziennie, a druga ~253 g dziennie.

białko początkujący zaawansowany

Całościowo rozkład makroskładników w grupie wysokiej podaży protein wyglądał następująco:

  • ilość protein w diecie po zakończeniu eksperymentu: 255 ± 53 g,
  • ilość tłuszczu w diecie po zakończeniu eksperymentu: 81 ± 33 g,
  • ilość węglowodanów w diecie po zakończeniu eksperymentu: 234 ± 11 g.

Wyniki:

  • waga ciała wzrosła o +1.3 ± 1.3 kg w grupie 2.3 g białka / kg m.c.,
  • waga ciała zmalała średnio o 0.1 ± 2.5 kg w grupie 3.4 g białka / kg m.c.,
  • tkanka tłuszczowa - odnotowano spadek o 0.3 kg ± 2.2 kg w grupie 2.3 g białka / kg m.c.,
  • tkanka tłuszczowa - odnotowano spadek o 1.7 kg ± 2.3 kg w grupie 3.4 g białka / kg m.c.,
  • beztłuszczowa masa ciała (FFM) wzrosła o 1.5 ± 1.8 kg w grupie 2.3 g białka / kg m.c.,
  • beztłuszczowa masa ciała (FFM) wzrosła o 1.5 ± 2.2 kg w grupie 3.4 g białka / kg m.c.,
  • % spadek ilości tkanki tłuszczowej w grupie 2.3 g białka / kg m.c. wynosił 0.6%,
  • % spadek ilości tkanki tłuszczowej w grupie 3.4 g białka / kg m.c. wynosił 2.4%.

W innych badaniach Jose Antonio i wsp. z 2014 roku wykazano, iż nawet duża ilość protein w diecie (4.4 g / kg m.c.), czyli pięciokrotnie więcej, niż zalecana średnia dzienna podaż, nie tylko nie prowadzi do gromadzenia tkanki tłuszczowej, a wręcz owocuje wyraźną redukcją tkanki tłuszczowej u badanych.

W badaniu wzięło udział 30 wytrenowanych siłowo osób. Miały nie zmieniać one dotychczasowego treningu oraz diety (poza interwencją w zakresie podaży białka):

  • grupa „wysokich protein” spożywała aż 4.4 g ± 0.8 g białka / kg m.c. / dzień,
  • grupa „niskich protein” spożywała 1.8 g ± 0.4 g białka/ kg m.c. / dzień.

Wyniki po 8 tygodniach?

  • grupa „niskich protein”– odnotowano przyrost 1.3 kg ± 2.0 beztłuszczowej masy ciała (ang. FFM fat free mass),
  • grupa „wysokich protein” – odnotowano przyrost 1.9 kg ± 2.4 beztłuszczowej masy ciała (ang. FFM fat free mass),
  • jak widać różnica w przyroście mięśni to ledwie 600 g na korzyść diety z bardzo wysoką ilością białka,
  • ale ... grupa „wysokich protein” straciła 200 g tłuszczu, grupa „niskich protein” zdobyła 200 g tłuszczu.

Wnioski: samo zwiększenie podaży protein może prowadzić do zmniejszenia się % zawartości w ustroju tkanki tłuszczowej.

W innym badaniu 11 osób z cukrzycą typu II w wieku 49.5 ± 2.5 lat, BMI 33.6 ± 1.2 kg / m2 badano przed, w trakcie i po 8 tygodniach diety niskoenergetycznej (600 kcal dziennie).

Wyniki:

  • po 1 tygodniu restrykcji kalorycznej stężenie glukozy na czczo spadło z 9.2 ± 0.4 do 5.9 ± 0.4 mmol / l,
  • insulina hamuje glikogenolizę i glukoneogenezę - okazało się, iż restrykcje kaloryczne zwiększyły hamowanie uwalniania glukozy z wątroby z 43 ± 4% do 74 ± 5% (w grupie kontrolnej supresja wynosiła 68 ± 5%),
  • zawartość triacylogliceroli w wątrobie spadła z 12.8 ± 2.4% do 2.9 ± 0.2% w ciągu 8 tygodni,
  • odpowiedź pierwszej fazy na insulinę wzrosła z 0.19 ± 0.02 do 0.46 ± 0.07 nmol / min / m2 i zbliżyła się do wartości odnotowanych w grupie kontrolnej,
  • maksymalna odpowiedź insulinowa unormowała się po 8 tygodniach i wynosiła 1.37 ± 0.27 nmol / min / m2 vs w grupie kontrolnej 1.15 ± 0.18 nmol / min / m2
  • zawartość triacylogliceroli w trzustce spadła z 8.0 ± 1.6% do 6.2 ± 1.1%.

Wnioski

Dieta o bardzo niskiej podaży energii znormalizowała pracę komórek beta w trzustce, jak i wątrobową wrażliwość insulinową. Dodatkowo podobna dieta spowodowała zmniejszenie stłuszczenia wątroby i trzustki.

Wydaje się więc, iż odpowiednia dieta jest w stanie odwrócić negatywne procesy zachodzące przy cukrzycy typu II.

Wydaje się także, iż zwiększenie podaży protein w diecie jest dobrym sposobem na schudnięcie, ale w dużej mierze efekty zdrowotne zależą od jednoczesnego ograniczenia dobowej podaży kalorii.

Referencje:

E. L. Lim,1 K. G. Hollingsworth,1 B. S. Aribisala,1 M. J. Chen,1 J. C. Mathers,2 and R. Taylor „Reversal of type 2 diabetes: normalisation of beta cell function in association with decreased pancreas and liver triacylglycerol” https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3168743/ Kreider RB1, Rasmussen C, Kerksick CM, Wilborn C, Taylor L 4th, Campbell B, Magrans-Courtney T, Fogt D, Ferreira M, Li R, Galbreath M, Iosia M, Cooke M, Serra M, Gutierrez J, Byrd M, Kresta JY, Simbo S, Oliver J, Greenwood M. “A carbohydrate-restricted diet during resistance training promotes more favorable changes in body composition and markers of health in obese women with and without insulin resistance” https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/21673483 Jose Antonio, Corey A Peacock, Anya Ellerbroek, Brandon Fromhoff and Tobin Silver  “The effects of consuming a high protein diet (4.4 g/kg/d) on body composition in resistance-trained individuals” http://www.jissn.com/content/11/1/19/abstract Jose Antonio, Anya Ellerbroek, Tobin Silver, Steve Orris, Max Scheiner, Adriana Gonzalez and Corey A Peacock “A high protein diet (3.4 g/kg/d) combined with a heavy resistance training program improves body composition in healthy trained men and women – a follow-up investigation” http://www.jissn.com/content/12/1/39