fedryna (ATC: R 03 CA 02) - alkaloid roślinny, pochodna fenyloetyloaminy. Występuje w roślinach z rodzaju przęśl (Ephedra equisetina, Ephedra sinica, Ephedra olistachya), oraz cisie (Taxus baccata). Preparaty roślinne zawierające efedrynę były stosowane od tysięcy lat w medycynie chińskiej (ma huang) w celu leczenia przeziębień i astmy. W ciągu ostatnich dziesięcioleci efedryna jest produkowana syntetycznie.
Działa bezpośrednio, pobudzająco na układ współczulny (na receptory α-adrenergiczne i β-adrenergiczne) oraz pośrednio poprzez uwalnianie noradrenaliny z zakończeń nerwowych. Z tego względu przy powtarzanym podawaniu występuje zjawisko tachyfilaksji. Każda następna dawka podawana w krótkim czasie powoduje mniejszy skutek farmakologiczny. Obecnie coraz rzadziej stosowana w lecznictwie, zostaje zastąpiona środkami o bardziej specyficznym działaniu (np. synefryną).
Najważniejsze działania efedryny to:
* podwyższenie ciśnienia tętniczego krwi (skurcz naczyń oporowych) - stosowana w leczeniu niedociśnienia
*
zwiększenie siły skurczu mięśnia sercowego
* przyśpieszenie akcji serca
* rozszerzenie oskrzeli (rozkurcz mięśni gładkich oskrzeli)
* pobudzające ośrodkowy układ nerwowy
* zwiększenie przepływu krwi przez tętnice wieńcowe, mózgowe i zaopatrujące mięśnie prążkowane
* zmniejszenie przepływu przez tętnice trzewne oraz zaopatrujące skórę
Przypomina adrenalinę, ale nie ulega rozkładowi w układzie pokarmowym. Dawniej była stosowana w leczeniu astmy oskrzelowej. W medycynie chińskiej stosowana od 4 tysięcy lat. Obecnie najczęściej bywa stosowana w preparatach leczniczych takich jak: Tussipect, Proasthmin, Allergoasthmin.
Bywa używana jako środek dopingujący. Może powodować uzależnienie psychiczne, ale z powodu rosnącej tolerancji nie można jej długo stosować. Ze względu na łatwiejszą dostępność bywa używana jako substytut amfetaminy.
Efedryna łączona z tyrozyną może wywołać efekty identyczne do amfetaminy, a działanie tej mieszaniny utrzymuje się nawet do kilkunastu godzin.
ZRODLO : WIKIPEDIA