Nootropy to nowy rodzaj suplementów, które pomagają osiągnąć lepszą koncentrację i motywację, zminimalizować stres i nabrać większej pewności siebie. Nie trzeba żadnych badań, by stwierdzić, że współczesne społeczeństwo jest zestresowane. Panuje ogromna presja już od lat szkolnych, by osiągnąć jakiś status społeczny, wykształcenie, pozycję w grupie.

Najpierw w szkole - presja na oceny, udział w konkursach, pozycja wśród rówieśników, później to samo na studiach, aż w końcu w pracy, która na dzień dzisiejszy bardziej przypomina wyścig szczurów, niż sielankę i radosne realizowanie swoich pasji. Pracujemy często po godzinach, bierzemy na siebie dodatkowe zlecenia, żyjemy w pędzie a do tego dochodzą stresy związane z finansami, relacjami rodzinnymi i wiele innych. Już samo to jest dużym stresem dla organizmu i nie ma opcji, by nie odbiło się to na zdrowiu. Jeśli jeszcze dodamy ciężkie treningi na siłowni, stres związany z nieodpowiednią dietą, to możemy mieć za jakiś czas spore problemy zdrowotne i mentalne. Można pracować na wysokich obrotach, ale nie przez tak długi czas.

Czy już teraz skarżysz się na problemy z rozwiązywaniem prostych zadań? Masz wrażenie, że twoja pamięć jest dziurawa? Odczuwasz częściej spadek nastroju i niechęć do podejmowania działań? Jeśli tak, to jest duże prawdopodobieństwo, że już teraz potrzebujesz pomocy. 

I tutaj powitać można nootropy - boostery mózgu, które mogą nas wesprzeć w wielu kwestiach.

Mózg, jako najważniejszy organ

mózg doping

Twój mózg jest najważniejszym organem w ciele. Zawiera ponad 100 miliardów neuronów, których zadaniem jest przekazywanie impulsów nerwowych do wszystkich części twojego ciała. Mózg nie tylko rozsyła informacje wewnątrz naszego organizmu, ale także pobiera je z zewnątrz. Przetwarza informacje i adaptuje organizm do otaczających go warunków. Odpowiada za to, co umiemy, czujemy i w jaki sposób się poruszamy. Śmiało można powiedzieć, że mózg to komputer lub centrum dowodzenia naszego ciała - pobiera, przetwarza, przechowuje i analizuje wszelkie informacje, jakie są w jego zasięgu. 

Ciekawym stwierdzeniem jest też to, że mózg jest bardzo plastyczny. Oznacza to, że można go dowolnie modyfikować i rozwijać. Wystarczy użyć do tego odpowiednich narzędzi, które pobudzą procesy poznawcze. I tutaj właśnie pojawiają się wspomniane już nootropy, które mają taką właśnie zdolność.

Nootropy - skąd pochodzą?

Suplementy te mają na celu poprawienie funkcjonowania mózgu. Co więcej, są one niemal dla każdego, gdyż nie są szkodliwe i uzależniające. Słowo "nootropy" pochodzi od rumuńskiego chemika Corneliusa Giurgea, który w latach 70. opracował lek poprawiający funkcjonowanie mózgu. Słowo wywodzi się z 2 greckich słów: "nous" oznaczające rozum oraz "trepein" oznaczający skręcać lub naginać. 

Nowy termin został wprowadzony dla grupy suplementów mających poprawić działanie mózgu bez skutków ubocznych. 

Jaki działają nootropy?

  • poprawiają pamięć, umiejętność uczenia się oraz podejmowania decyzji,
  • poprawiają nastrój i dodają życiowej energii,
  • zmniejszają stres i niepokój,
  • wzmagają naszą twórczość,
  • zwiększają koncentrację i zaangażowanie do wykonywania powierzonych zadań,
  • wpływają pozytywnie na kondycję psychiczną,
  • zmniejszają zmęczenie.

W jaki sposób działają nootropy?

To żadne czary. Nootropy uruchamiają szereg procesów wpływających na pracę naszego mózgu. 

Po pierwsze, zwiększają produkcję acetylocholiny, neuroprzekaźnika odpowiadającego za przesyłanie impulsów nerwowych pomiędzy komórkami nerwowymi. Jest ona ważna, ponieważ występuje zarówno w strukturach ośrodkowego, jak i obwodowego układu nerwowego. Po drugie, poprawiają przepływ krwi w mózgu dostarczając więcej składników odżywczych potrzebnych do pracy. Po trzecie, powodują zmiany chemiczne w mózgu, dzięki którym poprawia się nastrój i zwiększa się ilość energii. Po czwarte, chronią neurony oraz wspomagają ich regenerację.

Zachęcające?

Formy nootropów i ich właściwości

W ich struktury wchodzą:

peptydy - związki oparte na białku, które stymulują receptory odpowiedzialne za kontrolowanie poziomów acetylocholiny,

choliny - jest to ważny prekursor związków chemicznych regulujących nastrój i poziom energii,

racetamy - chronią neurony, spowalniają degradację komórek mózgowych,

ampakiny - stymulują uwalnianie glutaminianu we krwi, który pomaga lepiej się uczyć i zapamiętywać.

Można się spotkać także z pojęciem "smart drugs", jako ogólną nazwą dla wszelkich nootropów oraz z określeniem “naturalne nootropy”, z racji roślinnego pochodzenia wielu z nich.

Naturalne składniki nootropów

Interesującym i przemawiającym za stosowaniem nootropów faktem jest to, że do tych najlepszych, najbardziej skutecznych, wykorzystywane są silne i naturalne składniki. Poniżej opis kilku z nich.

Ashwagadha

Jest to dość znany adaptogen, który można określić, jako kamizelkę kuloodporną dla mózgu. Pomaga odeprzeć stres zarówno fizyczny, jak i psychiczny. Wykazano także, że zwiększa siłę mięśni i poprawia regenerację, dlatego też jest bardzo fajnym suplementem dla sportowców. Co ciekawe, ashwagandha używana jest też do zwiększania libido, energii i można powiedzieć, że do ogólnej poprawy samopoczucia. 

Nasze ciało zniesie naprawdę wiele stresu, ale w końcu zacznie ponosić tego konsekwencje. Ashwagandha oferuje naturalne i codzienne wsparcie, pomagając zachować pozytywny nastrój i energię.

Lion’s mane mushroom

Soplówka jeżowata to jadalny grzyb posiadający wiele właściwości zdrowotnych. Ten niesamowicie wyglądający grzyb używany jest w tradycyjnej chińskiej i japońskiej medycynie od wieków. Potrafi doładować nas energetycznie, poprawić nastrój, pamięć i koncentrację. Składa się z 2 głównych substancji:

  • hericeriny - stymulują produkcję białka, które odpowiada za rozwój komórek nerwowych,
  • erinaciny - poprawiają przepływ krwi w mózgu i biorą udział w tworzeniu się nowych neuronów.

Wszystkie składniki soplówki mają udowodnione działanie antybiotyczne i antynowotworowe. Dodatkowo chronią neurony, łagodzą stany lękowe, depresję i zmęczenie, a także poprawiają nasze funkcje poznawcze.

L-teanina

Jest to aminokwas, który naturalnie występuje w liściach herbaty. Doceniany jest głównie za pozytywne oddziaływanie na układ nerwowy - poprawia koncentrację i minimalizuje stres. Dzięki niemu lepiej znosimy napięcie nerwowe, uczymy się i zapamiętujemy różne informacje. Jego budowa chemiczna przypomina budowę kluczowych neurotransmiterów - glutaminiam oraz GABA. L-teanina swobodnie przekracza barierę krew-mózg, dzięki czemu może oddziaływać na układ nerwowy w dość szybkim czasie. 

L-teanina zwiększa aktywność fal alfa, które odgrywają dość istotną rolę w osiąganiu stanu zrelaksowania i rozluźnienia, ale też pobudzeniu procesów mentalnych wzmagających koncentrację, ponieważ nie powoduje uczucia senności. 

Cytykolina (CDP cholina)

Tak jak większość nootropów, cytykolina wspomaga pamięć, poprawia zdrowie neuronów i chroni komórki mózgowe przed codziennymi uszkodzeniami. Niektóre badania wskazują, że może być nawet wykorzystana w leczeniu wielu problemów medycznych, takich jak urazy głowy, udar, jaskra czy różnego rodzaju uzależnienia od środków odurzających. Ciekawą właściwością choliny jest zdolność do wzmacniania działania innych suplementów nootropowych, szczególnie tych wzmacniających pamięć. 

Cholina działa na kilka sposobów: regeneruje neurony, zwiększa poziom dopaminy w ośrodkowym układzie nerwowym i wzmaga też produkcję neuroprzekaźnika acetylocholiny. Jest niezbędny dla wielu funkcji poznawczych, w szczególności dla procesu uczenia się i zapamiętywania. Krótko mówiąc, jeśli produkcja i uwalnianie się acetylocholiny jest na odpowiednim poziomie, wówczas lepiej zapamiętujemy, możemy się bardziej skoncentrować i nauka idzie zdecydowanie łatwiej.

Bacopa monnieri

bacopa monnieri

Bakopa drobnolistna to roślina  pochodząca z obszarów Indii i Ameryki Południowej, w medycynie ajurwedyjskiej stosowana jest od wieków. Jest ona bogata w przeciwutleniacze i działa podobnie, jak ashwagandha oraz soplówka jeżowata (lion’s mane mushroom) - redukuje stres poprzez właściwości adaptogenne. Bioaktywne związki występujące w tej roślinie mają znaczący wpływ na nastrój, życiową energię i pamięć. Badania wykazały, że może być ona skutecznym reduktorem lęków, środkiem ochronnym dla mózgu, który może być wykorzystywany w leczeniu choroby Alzheimera. Może także wspomagać funkcje poznawcze naszego mózgu. 

Bacopa monnieri jest doskonałym adaptogenem wspomagającym radzenie sobie ze stresem. Wzmacnia pamięć (także wśród osób starszych), sprawia, że szybciej się uczymy (co ciekawe, badania potwierdziły to nie tylko u ludzi, ale także u zwierząt) i redukuje stany lękowe oraz stres. 

Choć zdawałoby się, że nootropy mają dość podobne właściwości to jednak każdy z nich trochę się różni. Kluczem jest połączenie ich ze sobą. Różne kombinacje dają różne korzyści. 

Czy nootropy są bezpieczne i legalne?

Z pewnością czytając o cudownych właściwościach nootropów wielu z Was nasunęło się pytanie: czy to jest w ogóle legalne? Tak, jak najbardziej. Nootropy są zarówno legalne, jak i bezpieczne. Kiedy naukowcy zaczęli badać nootropy, mieli kwestię bezpieczeństwa na pierwszym miejscu. Ciekawe właściwości były owszem, ekscytujące, ale w końcu chodziło przede wszystkim o zdrowie ludzkie i upewnienie się, czy nie ma niepożądanych skutków ubocznych. Od tego czasu nootropy przeszły szereg rygorystycznych testów.

Warto wspomnieć, że najlepsze nootropy są pochodzenia naturalnego i przyjmowane w odpowiednich dawkach są bezpieczne i dobrze tolerowane przez organizm. 

No właśnie - w odpowiednich dawkach... Jak zatem mogą zadziałać nootropy, jeśli nie zastosujemy się do zaleceń?

Tak, jak we wszystkim, tak i tu umiar i rozsądek jest wskazany. To, że coś ma skutki uboczne, jeśli jest spożywane w nadmiarze, nie znaczy, że jest złe. Przykładowo, woda... Nie możemy bez niej żyć, a jednak zbyt duża ilość może doprowadzić do hiponatremii (niebezpieczny stan niedoboru sodu, które może doprowadzić do śmierci). 

Jeśli chcemy korzystać z zalet nootropów powinniśmy się sugerować zalecanymi dawkami. W przeciwnym razie nie unikniemy bólów głowy, brzucha czy nudności. 

Podsumowując - w czym mogą pomóc nootropy?

Każdy z nas ma swoje stresy związane m.in. z pracą, trybem życia i wieloma innymi wyzwaniami. Znieść można wiele, ale nikt nie jest niezniszczalny i w końcu odczuje skutki takiego trybu życia. Nootropy są właśnie po to, by lepiej radzić sobie ze stresem i niepokojem, by poprawić koncentrację i ułatwić naukę, by mniej się męczyć i lepiej regenerować. Są naturalne i jeśli są stosowane w zalecanych dawkach, są całkowicie bezpieczne i mogą stanowić dość dobre uzupełnienie codziennej suplementacji.