W Georgia State University przeprowadzono ciekawe badanie, które pokazało, że cząsteczka wytwarzana podczas postu lub ograniczania liczby kalorii, może przeciwdziałać starzeniu się naczyń krwionośnych. Może to jednocześnie zmniejszać częstotliwość występowania i natężenie chorób związanych układem krwionośnym takich, jak choroba sercowo-naczyniowa.

„Gdy ludzie się starzeją, stają się bardziej podatni na choroby, takie jak nowotwory, choroby sercowo-naczyniowe i choroba Alzheimera” – mówi dr Ming-Hui Zou, autor badań i dyrektor Centrum Medycyny Molekularnej i Translacyjnej w stanie Georgia. Mówił też, że wiek jest jednym z najważniejszych czynników ryzyka chorób u człowieka, a wiele zależy od tego, co się dzieje z naczyniami krwionośnymi. Te, które są powiązane z wieloma narządami są najbardziej wrażliwe i najbardziej podatne na procesy starzenia się. Badanie, o którym mowa, koncentrowało się na procesie starzenia się naczyń krwionośnych, a także na tym, jak można temu zapobiegać czy raczej opóźniać ten proces.

białko kalorie

W omawianym badaniu zespół naukowców badał związek pomiędzy ograniczeniem kalorii (także postem) a opóźnieniem starzenia. Wyniki badań opublikowano w Molecular Cell.

Naukowcy zidentyfikowali, jak się okazało, dość ważną cząsteczkę, która wytwarza się podczas trwania postu lub deficytu kalorycznego. Cząsteczka beta-hydroksymaślan (BHB) jest pewnego rodzaju ciałem ketonowym lub rozpuszczalną w wodzie cząsteczką zawierającą grupę ketonową. Produkowana jest ona przez wątrobę z kwasów tłuszczowych w okresie niskiego spożycia pokarmu, restrykcyjnych diet, głodówek i deficytu kalorycznego wynikających z nadmiernego wysiłku fizycznego.

Okazuje się, że cząsteczka ta może opóźniać proces starzenia się naczyń krwionośnych poprzez komórki śródbłonka, które wyścielają wewnętrzną powierzchnię naczyń krwionośnych i limfatycznych. Może to zapobiegać starzeniu się komórek zwanych komórkami senescent (komórki uśpione). W pewnym momencie przestają się one dzielić. Naukowcy odkryli, że beta-hydroksymaślan może wspierać podział tych komórek i dzięki temu opóźniać proces starzenia. To też daje kolejne wnioski, a mianowicie osoby otyłe, objadające się, bardziej są narażone na starzenie naczyń krwionośnych, ponieważ, jak już wyżej zostało wspomniane, cząsteczka ta jest wytwarzana podczas deficytu kalorycznego.

Ponadto naukowcy odkryli, że beta-hydroksymaślan wiąże się z pewnym białkiem związanym z RNA, co zwiększa aktywność czynnika komórki macierzystej, zwanego czynnikiem transkrypcyjnym wiążącym oktamer (Oct4) w mięśniach gładkich naczyń i komórkach śródbłonka u myszy. Oct4 zwiększa aktywność kluczowego czynnika działającego przeciw starzeniu się.

Jest to dość ciekawe odkrycie i aktualnie trwają poszukiwania innego związku chemicznego, który miałby podobne działanie. Może to przynieść sporo korzyści w temacie leczenia chorób sercowo-naczyniowych i choroby Alzheimera. Obecnie trzeba by ludzi przekonywać do 24-godzinnych głodówek, a to niestety nie jest zbyt łatwe, szczególnie, że nie każdy może sobie pozwolić na posty.

Referencje:  Han, Y., Bedarida, T., Ding, Y., Somba, B. K., Lu, Q., Wang, Q., … Zou, M.-H. (2018). β-Hydroxybutyrate Prevents Vascular Senescence through hnRNP A1-Mediated Upregulation of Oct4. Molecular Cell, 0(0). https://doi.org/10.1016/j.molcel.2018.07.036