W zdrowiu mężczyzn są takie sygnały, które przez lata trafiały raczej do kategorii tematów wstydliwych niż alarmowych. Zaburzenia erekcji oraz objawy ze strony dolnych dróg moczowych, zwłaszcza nykturia, czyli konieczność wstawania w nocy do oddawania moczu, często bywają traktowane jako kłopotliwy, ale odrębny problem. Tymczasem nowe opracowanie badaczy z Uniwersytetu w Adelajdzie sugeruje, że takie objawy mogą być ważną wskazówką świadczącą o obecności albo ryzyku przewlekłych zaburzeń kardiometabolicznych.
Autorzy publikacji apelują, by lekarze podstawowej opieki zdrowotnej podchodzili do tych dolegliwości bardziej aktywnie, a nie wyłącznie reaktywnie. Chodzi nie tylko o poprawę jakości życia pacjenta, ale też o wykorzystanie momentu, w którym pojawia się pierwszy wyraźny sygnał ostrzegawczy. Według badaczy właśnie wtedy można wcześniej wykryć problemy związane z układem krążenia, metabolizmem czy innymi chorobami przewlekłymi.
Nie chodzi wyłącznie o komfort życia
Zaburzenia erekcji i nykturia mają bardzo realny wpływ na codzienne funkcjonowanie. Mogą obniżać samoocenę, pogarszać relacje intymne i zaburzać sen. To już samo w sobie jest wystarczającym powodem, by nie ignorować tych objawów. Badacze podkreślają jednak, że problem może sięgać znacznie głębiej. W komunikacie Uniwersytetu w Adelajdzie profesor Gary Wittert zaznaczył, że zaburzenia erekcji i nocne oddawanie moczu są sygnałami ostrzegawczymi współistniejących problemów z sercem, w tym podwyższonego ryzyka zawału.
To właśnie zmienia perspektywę. Objawy urologiczne czy seksualne przestają być wyłącznie „lokalnym” problemem, a zaczynają być traktowane jako możliwy wskaźnik szerszych nieprawidłowości zdrowotnych. W opublikowanym artykule autorzy piszą wprost, że LUTS i ED dzielą czynniki ryzyka z ważnymi chorobami przewlekłymi, takimi jak choroba sercowo-naczyniowa, cukrzyca i otyłość, a także wiążą się z depresją oraz obturacyjnym bezdechem sennym.
Dlaczego lekarz rodzinny powinien pytać o takie objawy
Główny przekaz badania jest bardzo praktyczny. Naukowcy przekonują, że rutynowe pytania o funkcje seksualne i objawy ze strony dolnych dróg moczowych powinny stać się elementem standardowej opieki nad mężczyznami. Nie dlatego, że każdy taki objaw od razu oznacza chorobę serca, ale dlatego, że może otwierać drogę do wcześniejszej diagnostyki i profilaktyki.
W publikacji podkreślono, że właśnie te objawy mogą skłaniać mężczyzn do kontaktu z ochroną zdrowia, a więc stają się okazją do wychwycenia innych zagrożeń. Autorzy wskazują, że takie podejście może nie tylko złagodzić same dolegliwości, lecz także stworzyć przestrzeń do wczesnego leczenia chorób przewlekłych i zarządzania ich czynnikami ryzyka.
To szczególnie ważne, bo mężczyźni często później zgłaszają się po pomoc i gorzej korzystają z opieki profilaktycznej. Sam artykuł zwraca uwagę, że nierówny ciężar chorób przewlekłych u mężczyzn wiąże się między innymi z mniejszym zaangażowaniem w profilaktykę, na co wpływają m.in. kompetencje zdrowotne, dostęp do opieki i status społeczno-ekonomiczny.
Mężczyźni często czekają zbyt długo
Autorzy zwracają uwagę również na zachowania samych pacjentów. Młodsi mężczyźni mogą odkładać konsultację, licząc, że zaburzenia erekcji ustąpią same. Starsi z kolei nierzadko traktują je jako coś „normalnego” wraz z wiekiem. W obu przypadkach pojawia się ten sam problem: postawa wyczekująca opóźnia rozpoznanie i zmniejsza szansę na szybką interwencję.
W przekazie zespołu z Adelajdy mocno wybrzmiewa myśl, że brak działania to utracona okazja. Jeżeli objawy nie zostają odpowiednio zaopiekowane, łatwiej przeoczyć moment, w którym można jeszcze skutecznie zapobiegać, diagnozować i leczyć choroby przewlekłe. Profesor Wittert podkreślał, że nieleczone dolegliwości z czasem się nasilają i stają się trudniejsze do opanowania.
Szczególnie ważny może być związek nykturii i zaburzeń erekcji
Jednym z bardziej wyrazistych danych przywołanych przez badaczy jest to, że około 70% mężczyzn cierpiących na nykturię ma również zaburzenia erekcji. Taki współwystępujący obraz jeszcze mocniej wspiera tezę, że nie są to przypadkowe, niezależne od siebie problemy, ale objawy, które mogą wpisywać się w szerszy wzorzec zaburzeń zdrowotnych.
To nie znaczy, że każdy mężczyzna budzący się w nocy do toalety powinien zakładać najgorszy scenariusz. Sens badania jest inny: jeśli takie objawy się pojawiają, warto potraktować je poważnie i sprawdzić, czy nie są częścią większego problemu. Właśnie dlatego autorzy chcą, by lekarze rodzinni nie czekali, aż pacjent sam poruszy temat, tylko rutynowo o niego pytali.
To ma być sygnał do wcześniejszej diagnostyki, nie do paniki
Najważniejsze w tym opracowaniu jest chyba to, że nie próbuje ono straszyć, lecz zmienić sposób myślenia. Zaburzenia erekcji i objawy z dolnych dróg moczowych mają być traktowane jako sygnały ostrzegawcze, czyli coś, co powinno uruchamiać czujność kliniczną. Nie są automatycznym rozpoznaniem choroby serca, ale mogą wskazywać na potrzebę szerszej oceny zdrowia metabolicznego i sercowo-naczyniowego.
Zespół pracuje też nad listą kontrolną, która ma zwracać uwagę na te i inne ważne objawy oraz zachęcać mężczyzn do zgłoszenia się na kontrolę do lekarza rodzinnego. To pokazuje, że autorom nie chodziło wyłącznie o opisanie zależności w literaturze, ale także o stworzenie bardziej praktycznego narzędzia wspierającego wczesne wykrywanie problemów zdrowotnych.
Co naprawdę wynika z tej publikacji
Przekaz badaczy z Adelajdy można streścić tak: zaburzenia erekcji i nykturia nie powinny być lekceważone ani przez lekarzy, ani przez samych mężczyzn. Mogą obniżać jakość życia, ale równocześnie mogą być użytecznym klinicznie sygnałem wskazującym na obecność lub ryzyko przewlekłych zaburzeń, zwłaszcza kardiometabolicznych. Włączenie rutynowego pytania o te objawy do opieki podstawowej może poprawić zarówno codzienne funkcjonowanie pacjentów, jak i szanse na wcześniejsze wykrycie poważniejszych problemów zdrowotnych.
''Before you go''—considering genitourinary symptoms as a sentinel indicator of the presence of, or risk for, chronic disorders in men https://www.jomh.org/articles/10.22514/jomh.2024.122
