Kolagen jest powszechnie występującym białkiem należącym do białek włókienkowych, stanowi 25% masy protein w organizmie człowieka. Inne ważne białka z tej grupy to keratyna (nie mylić z energetycznym związkiem i suplementem diety o nazwie kreatyna) oraz miozyna. Kolagen buduje np. elementy tkanki łącznej (więzadła, ścięgna), zapewnia elastyczność skórze (obok włókien keratynowych), podtrzymuje strukturę kości i zębów, jest ważny dla kości.

Stephan F.E. Praet i wsp. badali, czy doustna suplementacja peptydami kolagenowymi zmniejsza dolegliwości i poprawia waskularyzację (ukrwienie) ścięgien u pacjentów z przewlekłą tendinopatią ścięgna Achillesa.

Czym jest tendinopatia?

Zgodnie ze współczesnym modelem patogenetycznym, zmiany zwyrodnieniowe ścięgien zachodzą w tkankach pod wpływem mikrourazów i nadmiernego przeciążenia (tendinopathy continuum). Zmianom tym rzadko towarzyszą reakcje zapalne, które uważano za przyczynę choroby w ujęciu historycznym. W stanach fizjologii ścięgno ulega ciągłemu remodelingowi w wyniku działania mikrourazów. Przy nadmiernym i/lub ciągłym przeciążeniu dochodzi do uszkodzenia struktury włókien kolagenowych i nieprawidłowego ukrwienia okolicy przyczepu. Pośrednim stanem jest tak zwana reaktywna tendinopatia, której wyrazem histologicznym jest niezapalna proliferacja macierzy międzykomórkowej. Wyeliminowanie przeciążenia na tym etapie uszkodzenia ścięgna prowadzi do jego regeneracji. Natomiast w przypadku dalszej ekspozycji na mikrourazy dochodzi do niewydolności mechanizmów naprawczych, czego końcowym efektem jest nieodwracalna tendinopatia degeneracyjna. [2]

Czy peptydy kolagenowe leczą ścięgna Achillesa?

Uczestnicy przez 6 miesięcy otrzymywali placebo lub specyficzne peptydy kolagenowe (TENDOFORTE®). Terapię stosowano w połączeniu z programem wzmacniającym łydki. Kolagen (lub placebo) podawano dwa razy dziennie, każdorazowo po 2.5 g.

Grupa AB otrzymywała peptydy kolagenowe przez pierwsze 3 miesiące przed przejściem do placebo. Grupa BA otrzymywała najpierw placebo przed przejściem do grupy otrzymującej peptydy kolagenowe. Na początku badania (T1), po trzech (T2) i sześciu (T3) miesiącach, sprawdzano, jak terapia wpłynie na zdrowie poprzez kwestionariusze Victorian Institute of Sports Assessment – Achilles (VISA-A) oraz pomiary ukrwienia naczyń poprzez ultrasonografię z kontrastem.

Ilustracja graficzna: liczba osób, które powróciły do biegania po stosowaniu kolagenu lub placebo.

Wyniki:

  • w ciągu pierwszych trzech miesięcy [T1-T2] więcej osób z grupy otrzymującej preparat kolagenu zaczęło ponownie biegać, w porównaniu do zawodników otrzymujących placebo,
  • po zmianie w grupach nastąpił znaczny wzrost poprawy zdrowia sportowców, którzy wcześniej stosowali placebo, a zaczęli kolagen.

Wniosek: choć badanie było sponsorowane, kolagen jest na tyle tani, iż warto spróbować. W wielu innych badaniach wykazano, iż kolagen ma wpływ np. na wygląd skóry.

Referencje: 

Stephan F.E. Praet, Craig R. Purdam 3, Marijke Welvaert 1,2, Nicole Vlahovich 1, Gregg Lovell 1, Louise M. Burke 4, Jamie E. Gaida 2,5, Silvia Manzanero 1 [OrcID] , David Hughes 1 and Gordon Waddington „Oral Supplementation of Specific Collagen Peptides Combined with Calf-Strengthening Exercises Enhances Function and Reduces Pain in Achilles Tendinopathy Patients” https://www.mdpi.com/2072-6643/11/1/76 Aleksandra Gołos, Jacek Treliński „Kliniczne zastosowanie osocza bogatopłytkowego” https://journals.viamedica.pl/hematologia/article/view/40225/34375