Od lat wiadomo, że jajka są źródłem pełnowartościowego białka, witamin i składników mineralnych. Najnowsze badania sugerują jednak, że niektóre białka obecne w białku jaja mogą mieć jeszcze jedną interesującą właściwość. Po odpowiednim rozłożeniu na mniejsze fragmenty, czyli peptydy, mogą wpływać na mechanizmy związane z regulacją ciśnienia tętniczego. To jednak nie oznacza, że zjedzenie jajka zastąpi leki na nadciśnienie. Badanie przeprowadzono na zwierzętach laboratoryjnych i jego wyniki wymagają potwierdzenia u ludzi.
Dlaczego nadciśnienie jest tak dużym problemem?
Nadciśnienie tętnicze należy do najczęstszych chorób przewlekłych na świecie. Przez wiele lat może nie dawać żadnych objawów, a mimo to stopniowo uszkadza naczynia krwionośne, serce, nerki i mózg. Nie bez powodu nazywane jest "cichym zabójcą". Zbyt wysokie ciśnienie zwiększa ryzyko zawału serca, udaru mózgu, niewydolności serca oraz przewlekłej choroby nerek. Dlatego naukowcy stale poszukują nowych sposobów wspomagania leczenia, również poprzez odpowiednio skomponowaną dietę.
Co badali naukowcy?
Badacze z University of Alberta ocenili działanie specjalnie przygotowanego hydrolizatu białka jaja. Hydrolizat powstaje poprzez rozłożenie białek na krótsze fragmenty – peptydy. To właśnie one mogą wykazywać określoną aktywność biologiczną. W badaniu wykorzystano szczury z samoistnym nadciśnieniem tętniczym, które od wielu lat stanowią jeden z podstawowych modeli badawczych tej choroby. Przez dziewięć dni zwierzęta otrzymywały odpowiednią ilość hydrolizatu białka jaja.
Wyniki?
Po zakończeniu eksperymentu u zwierząt zaobserwowano:
- obniżenie ciśnienia skurczowego
- obniżenie ciśnienia rozkurczowego
- zmniejszenie średniego ciśnienia tętniczego
- poprawę funkcjonowania naczyń krwionośnych
- ograniczenie stresu oksydacyjnego
Co ciekawe, nie zaobserwowano zmian częstości pracy serca.
Jak może działać białko jaja?
Autorzy wskazują kilka możliwych mechanizmów. Pierwszy dotyczy wpływu na układ renina–angiotensyna, który odpowiada za regulację ciśnienia tętniczego. Drugi wiąże się ze zwiększeniem aktywności syntazy tlenku azotu (eNOS). Enzym ten odpowiada za produkcję tlenku azotu, który rozszerza naczynia krwionośne i ułatwia przepływ krwi. Badacze zauważyli również zmniejszenie stresu oksydacyjnego w ścianach naczyń.
Czy wystarczy jeść więcej jajek?
Nie. To najważniejszy wniosek z całego badania. Naukowcy nie badali działania zwykłych jaj spożywanych w codziennej diecie. Wykorzystano specjalnie przygotowany hydrolizat białek jaj, zawierający określone peptydy bioaktywne. Nie wiadomo, czy identyczny efekt można uzyskać po spożyciu tradycyjnie ugotowanego jajka.
Czym są peptydy bioaktywne?
Podczas trawienia białka rozpadają się na krótsze fragmenty. Niektóre z nich mogą oddziaływać na organizm w sposób wykraczający poza dostarczanie aminokwasów. Takie fragmenty nazywane są peptydami bioaktywnymi.
Od wielu lat bada się ich potencjalny wpływ między innymi na:
- regulację ciśnienia tętniczego
- stres oksydacyjny
- stan zapalny
- metabolizm glukozy
Większość tych badań nadal znajduje się jednak na etapie przedklinicznym.
Czy jajka są zdrowe dla osób z nadciśnieniem?
Aktualne badania sugerują, że u większości zdrowych osób umiarkowane spożycie jaj może być elementem prawidłowo zbilansowanej diety.
Znacznie większe znaczenie dla kontroli ciśnienia mają:
- utrzymanie prawidłowej masy ciała
- ograniczenie spożycia soli
- regularna aktywność fizyczna
- dieta bogata w warzywa i owoce
- odpowiednia ilość potasu
- ograniczenie alkoholu
Nie istnieją obecnie rekomendacje zalecające spożywanie hydrolizatów białka jaja w leczeniu nadciśnienia.
Co dalej?
Autorzy podkreślają, że uzyskane wyniki są obiecujące, ale wymagają potwierdzenia w dobrze zaprojektowanych badaniach klinicznych z udziałem ludzi. Dopiero wtedy będzie można ocenić, czy peptydy pochodzące z białka jaja rzeczywiście mogą znaleźć zastosowanie jako składnik żywności funkcjonalnej wspierającej kontrolę ciśnienia tętniczego.
Podsumowanie
Badanie pokazuje, że odpowiednio przygotowane peptydy pochodzące z białka jaja mogą wpływać na mechanizmy regulujące ciśnienie tętnicze u zwierząt laboratoryjnych. Nie oznacza to jednak, że jedzenie większej liczby jaj obniża ciśnienie u ludzi. Wyniki są interesujące z naukowego punktu widzenia i mogą przyczynić się do rozwoju nowych produktów żywności funkcjonalnej, ale na razie nie zmieniają obowiązujących zaleceń dotyczących leczenia nadciśnienia.
FAQ
Czy jedzenie jaj obniża ciśnienie tętnicze?
Obecnie nie ma wystarczających dowodów, aby stwierdzić, że spożywanie jaj samo w sobie obniża ciśnienie tętnicze. Opisywane badanie dotyczyło specjalnie przygotowanego hydrolizatu białka jaja i zostało przeprowadzone na zwierzętach.
Czym jest hydrolizat białka jaja?
To białko jaja poddane procesowi enzymatycznego rozkładu na krótsze fragmenty, czyli peptydy bioaktywne, które mogą wykazywać określone właściwości biologiczne.
Czy osoby z nadciśnieniem mogą jeść jajka?
U większości osób jajka mogą być elementem zdrowej diety. O sposobie żywienia przy nadciśnieniu powinien jednak decydować całokształt diety oraz zalecenia lekarza.
Dlaczego badania na zwierzętach są ważne?
Pozwalają poznać mechanizmy działania nowych substancji, ale nie przesądzają o skuteczności u ludzi. Wyniki wymagają potwierdzenia w badaniach klinicznych.
Co najlepiej pomaga obniżyć ciśnienie?
Najlepiej udokumentowane znaczenie mają redukcja masy ciała (w razie nadwagi), regularna aktywność fizyczna, ograniczenie spożycia soli, dieta bogata w warzywa i owoce oraz stosowanie leków zaleconych przez lekarza, jeśli są potrzebne.
Czy hydrolizaty białka jaja są już stosowane w leczeniu nadciśnienia?
Nie. Obecnie pozostają przedmiotem badań naukowych i nie są elementem standardowych zaleceń terapeutycznych.
Źródło: Ovotransferrin-depleted egg white hydrolysate reduces blood pressure in spontaneously hypertensive rats https://www.maxapress.com/article/id/6741edbffa6c585fcce1d8cb
