Wokół jajek przez lata narosło wiele kontrowersji. Dyskusje najczęściej dotyczyły cholesterolu, zdrowia serca czy miejsca jaj w codziennej diecie. Tymczasem nowe badanie naukowców z Loma Linda University sugeruje, że ten popularny produkt może mieć również związek ze zdrowiem mózgu. Badacze zaobserwowali, że osoby starsze regularnie jedzące jajka rzadziej otrzymywały diagnozę choroby Alzheimera niż osoby, które sięgały po nie sporadycznie lub wcale.
Ogromne badanie naukowe
Naukowcy przeanalizowali dane pochodzące z Adventist Health Study-2, jednego z największych projektów badających zależności między stylem życia a zdrowiem. W analizie uwzględniono około 40 tysięcy uczestników, których obserwowano średnio przez ponad 15 lat. Badacze oceniali częstotliwość spożywania jaj, uwzględniając zarówno jajka jedzone samodzielnie, jak i te obecne w innych produktach spożywczych. Następnie porównali te informacje z późniejszym występowaniem choroby Alzheimera na podstawie danych medycznych.
Im częściej jedzono jajka, tym niższe było ryzyko
Najbardziej interesujące wyniki dotyczyły osób spożywających jajka regularnie.
W porównaniu z osobami, które praktycznie ich nie jadły:
- spożywanie jajek 1–3 razy miesięcznie wiązało się z około 17% niższym ryzykiem choroby Alzheimera,
- spożywanie jajek 2–4 razy tygodniowo wiązało się z około 20% niższym ryzykiem,
- osoby jedzące co najmniej jedno jajko dziennie przez minimum 5 dni w tygodniu miały nawet o 27% niższe ryzyko rozpoznania choroby Alzheimera.
To badanie obserwacyjne, dlatego nie dowodzi, że same jajka zapobiegają demencji. Pokazuje jednak interesującą zależność, która zasługuje na dalsze analizy.
Co może tłumaczyć ten efekt?
Jajka dostarczają kilku składników odżywczych istotnych dla funkcjonowania układu nerwowego. Jednym z nich jest cholina. Organizm wykorzystuje ją między innymi do produkcji acetylocholiny, neuroprzekaźnika uczestniczącego w procesach związanych z pamięcią i komunikacją między komórkami nerwowymi.
Jajka zawierają również luteinę i zeaksantynę, czyli karotenoidy obecne nie tylko w siatkówce oka, ale także w tkance mózgowej. W badaniach wiązano je z lepszym funkcjonowaniem poznawczym oraz ochroną przed stresem oksydacyjnym. Dodatkowo żółtko dostarcza fosfolipidów oraz niewielkich ilości kwasów omega-3, które są naturalnymi składnikami błon komórkowych.
Jajka to tylko element większej układanki
Autorzy badania podkreślają, że nie należy patrzeć na pojedynczy produkt w oderwaniu od całego sposobu żywienia. Osoby uczestniczące w badaniu należały do populacji, która generalnie prowadziła zdrowszy styl życia niż przeciętny mieszkaniec krajów zachodnich. Dlatego nie można wykluczyć, że część obserwowanych korzyści wynikała także z innych elementów diety i codziennych nawyków. Najbardziej prawdopodobny wniosek jest taki, że jajka mogą stanowić wartościowy element dobrze zbilansowanej diety wspierającej zdrowe starzenie.
FAQ
Czy jajka chronią przed chorobą Alzheimera?
Badanie wykazało związek między regularnym spożywaniem jaj a niższym ryzykiem choroby Alzheimera, ale nie dowodzi bezpośrednio działania ochronnego.
Jak duże było badanie?
Analiza objęła około 40 tysięcy uczestników obserwowanych średnio przez ponad 15 lat.
Który składnik jajek może być najważniejszy dla mózgu?
Naukowcy zwracają uwagę przede wszystkim na cholinę, a także luteinę, zeaksantynę i fosfolipidy obecne w żółtku.
Ile jajek jedzono w grupie o najniższym ryzyku?
Najniższe ryzyko obserwowano u osób spożywających co najmniej jedno jajko dziennie przez minimum pięć dni w tygodniu.
Czy osoby starsze powinny jeść jajka codziennie?
Nie istnieje jedno uniwersalne zalecenie dla wszystkich. Dieta powinna być dostosowana do indywidualnego stanu zdrowia i całokształtu sposobu żywienia.
Czy jajka są jedynym produktem wspierającym zdrowie mózgu?
Nie. Znaczenie mają również warzywa, owoce, ryby, aktywność fizyczna, sen, kontrola ciśnienia tętniczego i wiele innych elementów stylu życia.
Źródło: Egg Intake and the Incidence of Alzheimer’s Disease in the Adventist Health Study-2 Cohort Linked with Medicare Data https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0022316626001902?via%3Dihub
