Różne rodzaje raka stały się prawdziwą plagą XXI wieku. Co roku eliminują przynajmniej 10 milionów ludzi, w tym ponad 608 tysięcy w USA (na 1,9 mln nowych przypadków odnotowywanych każdego roku w Stanach Zjednoczonych). Czy naturalny polifenol resweratrol, występujący w winogronach, winie, orzeszkach ziemnych i suplementach diety ma wpływ na ryzyko pojawienia się raka?

Stężenia resweratrolu różnią się znacznie między gatunkami roślin. Na przykład w jagodach stężenie resweratrolu wynosi około 32 nanogramy na g owoców, w porównaniu z odpowiednio 1920 i 3540 ng/g w orzeszkach ziemnych i winogronach. Czerwone wino dostarcza od 0,1 mg do 14,3 mg resweratrolu w litrze. Niestety, zawarty tam etanol w większości niweluje korzyści z podaży resweratrolu. Metabolity alkoholu są rakotwórcze, dlatego etanol sklasyfikowano jako czynnik kancerogenny I klasy wg IARC.

Ponieważ resweratrol jest naturalnie występującym związkiem, został dokładnie przebadany pod kątem zapobiegania i leczenia wielu chorób, w tym raka. Po Jang i in. (1997) stwierdzili, że miejscowe stosowanie resweratrolu chroniło myszy przed powstawaniem nowotworów w przypadku raka skóry w 1997 r., po czym opublikowano wiele kolejnych opracowań z tej dziedziny.

Resweratrol, a stężenie insulinopodobnego czynnika wzrostu

Resweratrol wzór chemiczny

Według jednej z częściej wysuwanych teorii, diety zachodnie bogate w cukry proste, niezdrowe tłuszcze (mało kwasów tłuszczowych omega-3 i omega-9, bardzo dużo kwasów omega-6), produkty mleczne, dostarczające małą ilość warzyw i owoców, błonnika, witamin, minerałów, polifenoli, sprzyjają stanowi zapalnemu, otyłości, hiperinsulinemii oraz podniesieniu się stężenia IGF-1, co jest wiązane z występowaniem raka. Stężenie glukozy można ustalić za 10-15 zł, często jest wykonywane nawet w ramach badań okresowych. Z kolei stężenia insuliny i IGF-1 nie należą do rutynowo zalecanych, a szkoda. Badanie stężenia insuliny to koszt od 50 do 80 zł. Pomiar IGF-1 może być 5-8 razy droższy niż stężenie glukozy, w mniejszych placówkach może kosztować nawet 150 zł, w większych miastach 60-80 zł. Mleko potrafi podnosić stężenie insuliny oraz IGF-1.

W jednym z badań 24 chłopców mających 8 lat przyjmowało codziennie 53 g białka w postaci mleka lub mięsa. W grupie mleka stężenie insuliny na czczo wzrosło dwukrotnie, co spowodowało też podobny wzrost insulinooporności (czyli insulina nie działała odpowiednio na tkanki docelowe). W grupie mięsa nie stwierdzono wzrostu stężenia insuliny oraz insulinooporności (białka tego typu wykazują znikomy wpływ na stężenie insuliny).

W kolejnym badaniu podobną grupę 8-letnich chłopców poproszono o przyjmowanie 1,5 l odtłuszczonego mleka lub takiej samej ilości białka w postaci porcji 250 g niskotłuszczowego mięsa codziennie przez 7 dni. Wysokie spożycie mleka zwiększyło stężenie IGF-I o 19%.

Biorąc pod uwagę, że wzrost insulinopodobnego czynnika wzrostu 1 (IGF1) i spadek stężenia białka wiążącego IGF 3 (IGFBP3) są związane z powstawaniem guzów i przerzutami, w jednym badaniu przyjrzano się efektom suplementacji resweratrolem w dawkach: 0,5, 1,0, 2,5 i 5 g dziennie przez 29 dni. Po 29 dniach suplementacji autorzy stwierdzili, że kuracja resweratrolem w dawce 2,5 g dziennie miała wpływ na znaczne obniżenie stężeń IGF1 i IGFBP3 w osoczu, co przemawiałoby za stosowaniem resweratrolu jako środka chemoprewencyjnego (zapobiegającego nowotworom), u ludzi.

W kolejnym badaniu zdrowym ochotnikom podawano 1 g resweratrolu przez 4 tygodnie i mierzono stężenia limfocytów lub zastępcze markery poziomów aktywności enzymów biorących udział w karcynogenezie i metabolizmie leków. Suplementacja resweratrolem zwiększyła stężenie białka lub aktywność różnych enzymów detoksykujących czynniki rakotwórcze, takich jak S-transferaza glutationowa i glukuronylotransferaza, ale znaczący wzrost został osiągnięty tylko wtedy, gdy poziomy enzymów były niskie na początku badania. Naukowcy sugerują, że farmakologiczna suplementacja resweratrolem wydaje się dobrze tolerowana i może wywierać działanie chroniące przed rakiem, to jednak należy uwzględnić, iż w dużych dawkach zmienia on metabolizm wielu leków.

Resweratrol, a rak piersi

W badaniach na zwierzętach wykazano, że suplementacja resweratrolem zmniejsza częstość powstawania guzów piersi. W jednym z badań samice szczura otrzymywały 100 mikrogramów resweratrolu dziennie 7 dni przed zapoczątkowaniem nowotworu i 120 dni po jego wystąpieniu. Okazało się, że resweratrol wywiera działanie ochronne, opóźniał pojawienie się nowotworu, zmniejszał szanse na jego wystąpienie i na wieloogniskowość zmian (występowanie ich w wielu punktach jednocześnie).

Wydaje się, że resweratrol jest nie tylko antyoksydantem, związkiem ochronnym dla układu sercowo-naczyniowego czy wątroby, ale posiada również potencjał antynowotworowy.

Referencje:

  • https://www.cancer.org/research/cancer-facts-statistics/all-cancer-facts-figures/cancer-facts-figures-2021.html
  • Lindsay G Carter i in. Resveratrol and cancer: focus on in vivo evidence https://erc.bioscientifica.com/view/journals/erc/21/3/R209.xml#container-47862-item-47852
  • C Hoppe i in. High intakes of milk, but not meat, increase s-insulin and insulin resistance in 8-year-old boys https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/15578035/
  • C Hoppe i in. High intakes of skimmed milk, but not meat, increase serum IGF-I and IGFBP-3 in eight-year-old boys https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/15054433/
  • Timothy J Key i in. Diet, insulin-like growth factor-1 and cancer risk https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/21557887/
Informacje zawarte w artykułach mają charakter wyłącznie informacyjny i nie są poradą lekarską, a stosowanie ich w praktyce powinno za każdym razem być konsultowane z lekarzem pierwszego kontaktu lub lekarzem specjalistą.
Komentarze (0)