Tribulus terrestris jest ciekawym adaptogenem, wywierającym zróżnicowany wpływ na człowieka. Jest  to tradycyjna azjatycka roślina lecznicza, powszechnie stosowana w przypadku chorób skóry, rzeżączki, chorób serca, wątroby i dróg moczowych, leczenia problemów z oczami, obrzęków, swędzenia skóry, wysokiego ciśnienia krwi i chorób sercowo-naczyniowych. Natomiast owoc T. terrestris działa jako środek moczopędny oraz stosuje się go w  celu leczenia dysfunkcji seksualnych.

W tradycyjnej medycynie chińskiej owoc stosowany jest do leczenia wątroby, ożywienia krwi, zmniejszania ilości powstających gazów, rozjaśniania oczu, przeciw impotencji seksualnej, obrzękom, rozdęciu brzucha, chorobom sercowo-naczyniowym oraz łagodzeniu świądu.

Powszechnie dostępne ziele T. terrestris ma duże znaczenie w wielu systemach medycyny tradycyjnej (ajurwedyjskiej, chińskiej, indyjskiej — Siddha, arabskiej — Yunani lub Unani), gdzie jest stosowane jako środek moczopędny, afrodyzjak, antyurolityczny (zmniejszający stężenie cystyny w moczu, co zapobiega powstawaniu złogów i kamieni nerkowych), immunomodulujący, przeciwnadciśnieniowy, przeciwhiperlipidemiczny (regulujący lipidy), przeciwcukrzycowy, hepatoprotekcyjny (ochronny dla wątroby), przeciwnowotworowy, przeciwrobaczy, przeciwbakteryjny, przeciwbólowy i przeciwzapalny.

suszony tribulus

Co znajdziemy w składzie rośliny?

Sód (Na): sód jest ważnym pierwiastkiem dla utrzymania równowagi kwasowo-zasadowej i ciśnienia osmotycznego płynów ustrojowych.

Magnes (Mg): wiadomo, że magnez katalizuje ważne reakcje związane z kurczliwością mięśni szkieletowych, a jego niedobór w ludzkim metabolizmie może powodować rozmaite dysfunkcje. Jest niezbędny do syntezy ATP, działa jako aktywator ok. 300 enzymów. Aktywizuje wiele enzymów uczestniczących w „spalaniu” kwasów tłuszczowych i powstawaniu acetylo-CoA (podstawowego substratu energetycznego). Bierze udział w syntezie DNA.

Chlor (Cl): chlor występuje głównie jako anion chlorkowy (Cl-) w glebie i roślinach. Przy odpowiednim poziomie podaży Cl poprawia plony i jakość wielu upraw, takich jak cebula i bawełna, jeśli gleby są ubogie w ten składnik odżywczy. Nadmierne stężenie Cl może być toksyczne dla roślin. U człowieka reguluje bilans wodny, ciśnienie osmotyczne, pomaga w utrzymaniu równowagi kwasowo-zasadowej, jest składnikiem soku żołądkowego (warunkuje trawienie makroskładników pokarmowych). Jest wydalany głównie przez nerki. Dzienna podaż to 4-9 g.

Potas (K): potas jest jednym z najobficiej występujących pierwiastków w materiale roślinnym. Wysokie stężenie potasu w roślinach jest potrzebne do wielu istotnych procesów, w tym aktywacji enzymów, fotosyntezy, efektywności wykorzystania wody, tworzenia skrobi i syntezy białek. Ponadto K odpowiada za regulację ciśnienia osmotycznego płynów ustrojowych, utrzymanie rytmu serca i zaparcia). Zalecana dzienna porcja do spożycia to co najmniej kilka gramów dziennie (pochodzących z diety lub np. z suplementów w rodzaju tabletek i proszków z elektrolitami). Próbki rośliny zawierały go od 12 100 do 26 400 mg/kg.

Wapń (Ca): wiadomo, że w metabolizmie człowieka wapń jest ważnym składnikiem kości i zębów, bierze udział w biochemicznym procesie krzepnięcia krwi i jest odpowiedzialny za prawidłowe funkcjonowanie nerwów i mięśni. Jest również niezbędny do przyswajania witaminy B w diecie. Zalecana dzienna ilość (RDA) dla osoby dorosłej wynosi 800–1200 mg.

Skand (Sc): biologiczna rola skandu jest słabo poznana. W normalnych warunkach stężenie Sc w roślinach jest bardzo niskie. Wykazano, że wzrost Sc w glebie może skutkować zarówno znacznym wzrostem zawartości Sc w roślinach, jak i zmianami stężeń niezbędnych składników pokarmowych we wszystkich częściach roślin.

Wanad (V): wanad ma istotny wpływ na metabolizm glukozy. Nowe organiczne związki wanadu o większej sile działania i mniejszej toksyczności są aktualnie poddawane ocenie w badaniach klinicznych jako możliwa opcja terapeutyczna w cukrzycy. Wanad wpływa na metabolizm lipidów i węglowodanów oraz na aktywność fosfotransferaz i oksydaz monoaminowych. Wanad występuje głównie we krwi, w połączeniu z transferynami i albuminami.

Mangan (Mn): mangan jest niezbędnym pierwiastkiem wymaganym w różnych procesach biochemicznych. Bierze udział w procesach oddychania komórkowego, jest aktywatorem wielu kluczowych enzymów. Pomaga w eliminowaniu zmęczenia i zmniejsza drażliwość. Warunkuje prawidłową syntezę siarczanu chondroityny i kwasu hialuronowego, biorąc udział w tworzeniu mukopolisacharydów i proteoglikanów chrząstek. Jest konieczny w metabolizmie witamin B1 i E oraz białek biorących udział w regeneracji tkanek łącznych. Zapotrzebowanie na Mn dla osoby dorosłej wynosi od 1 do 5 mg.

Żelazo (Fe): żelazo jest podstawowym składnikiem hemoglobiny. Uczestniczy w transporcie tlenu (kofaktor hemowy w hemoglobinie i mioglobinie), procesach oddychania komórkowego i reakcjach enzymatycznych. Jest niezbędne do przewodzenia impulsów, zwłaszcza w centralnym układzie nerwowym. Warunkuje syntezę DNA. Dlatego jest krytycznie ważne dla sportowców. Możliwa jest niedokrwistość z powodu niedoborów żelaza (rozpad krwinek czerwonych, utajone krwawienia u biegaczy, utrata krwi związana z miesiączkowaniem; przykładowo: HPMB to nadmiernie obfite lub przedłużające się krwawienia miesiączkowe itd.). Żelazo ułatwia utlenianie węglowodanów, białka, co jest bardzo ważnym czynnikiem w cukrzycy. RDA wynosi 10–18 mg.

Cynk (Zn): cynk jest niezbędny dla wszystkich organizmów i jest ważnym pierwiastkiem śladowym mającym określoną rolę w metabolizmie, wzroście i rozwoju. Jest niezbędnym składnikiem ponad 200 enzymów odgrywających rolę zarówno katalityczną, jak i strukturalną. Niedobór cynku charakteryzuje się nawracającymi infekcjami, brakiem odporności i słabym wzrostem. RDA dla Zn wynosi 15 mg.

Selen (Se): selen jest niezbędnym składnikiem, który pomaga w normalizacji poziomu testosteronu i estrogenu, pozwala na utrzymanie płodności i funkcji rozrodczych, warunkuje prawidłową budowę jąder (co ma krytyczne znaczenie dla sportowców, dla których testosteron i jego pochodne (np. estradiol i dihydrotestosteron) są kluczowe dla osiągów np. siły, mocy i szybkości). Selen jest regulatorem układu odpornościowego, pobudza reakcje immunologiczne. Wspomaga usuwanie lipidów i fosfolipidów (witamina C). Bierze również udział w metabolizmie glukozy, kolagenu, kwasu foliowego i niektórych aminokwasów. Selen wpływa na prawidłowy metabolizm hormonów tarczycy, co jest niezmierne ważne dla osób chcących utrzymać zgrabną sylwetkę. W ustroju pełni też funkcję ochronną dla serca. Wreszcie, selen okazał się silnym suplementem przeciwrakowym, hamującym komórki rakowe i zmniejszającym ryzyko  kilku nowotworów, w tym raka prostaty, piersi i macicy. Zapotrzebowanie na Se dla osoby dorosłej wynosi ok. 5 mikrogramów na 1 kg masy ciała na dobę (400 mcg, czyli 0,4 mg dla osoby ważącej 80 kg). Stężenie selenu w analizowanych próbkach roślin wynosiło od 0,08 do 0,12 mg w kg.

Rubid (Rb): rubid ma nieznaną rolę biologiczną, ale ma niewielki wpływ stymulujący na metabolizm — prawdopodobnie dlatego, że jest podobny do potasu. Te dwa pierwiastki występują razem w minerałach i glebie, chociaż potas występuje w o wiele większej ilości.

Stront (Sr): stront  – jego niedobory powodują ograniczenie wzrostu oraz zaburzenia w procesach mineralizacji kości i zębów. Stront gromadzi się w kościach, zwiększona ilość w zębach pomaga zapobiegać próchnicy.

W surowcach T. terrestris największą akumulację makro- i mikroelementów zaobserwowano w czerwcu. Do sierpnia zmniejsza się zawartość Na, Mg, K, Cl i Ca. Dzikie rośliny T. terrestris (naturalnie rosnące w Chinach) gromadzą znacznie więcej podstawowych pierwiastków. Warunki panujące w Rosji (ogród botaniczny w północno-zachodniej Rosji, Sankt Petersburg) nie sprzyjają akumulacji podstawowych pierwiastków w zielu T. terrestris.

Badania składu pierwiastkowego T. terrestris wykazały, że siedliska (strefy geograficzne), w których pobrano badane próbki surowców, wpływają na akumulację pierwiastków przez roślinę. Potwierdziło to stanowisko podane w innych pracach naukowych. Wysoka zawartość selenu może wyjaśniać skuteczność preparatów ziołowych z T. terrestris w zapobieganiu i leczeniu dysfunkcji seksualnych. Zawartość Mg i Zn jest wyższa w próbkach rosyjskich, 2–3 razy wyższa niż w próbkach chińskich.


Czy warto stosować Tirbulus'a?

Tribulus jest ciekawym adaptogenem i z pewnością warto go wypróbować. Tribulus może zmniejszać ciśnienie krwi (u osób z nadciśnieniem), działać jako diuretyk, zmniejszać tętno, zwiększać ilość erekcji u mężczyzn, zwiększać libido, zmniejszać poziom cholesterolu (nieznacznie), prawdopodobnie działa w jakiś sposób na syntezę tlenku azotu, co tłumaczy jego działanie jako afrodyzjaka.

Tradycyjne dawki proszku z korzeni  mieszczą się w zakresie 5-6 g dziennie, podczas gdy owoce są podawane w dawce od 2 g do 3 g dziennie. Uwaga: tribulus nie ma zastępować leczenia farmakologicznego (np. chorób układu sercowo-naczyniowego, nerek czy wątroby), A jego stosowanie razem z lekami należy skonsultować z lekarzem.

Referencje, badania:

M. Friedrich Składniki mineralne w żywieniu ludzi i zwierząt Szczecin 2002

Kirill Tkachenko Major and Trace Element Content of Tribulus terrestris L. Wildlife Plants https://www.mdpi.com/2223-7747/9/12/1764/htm

dr n. med. Patryk Gmerek Cystynuria - diagnostyka i postępowanie http://www.przeglad-urologiczny.pl/artykul.php?1225

Joe M.Chehade i in. Rola witamin i mikroelementów w kontroli cukrzycy. https://podyplomie.pl/publish/system/articles/pdfarticles/000/014/415/original/20-24.pdf?1474017661

Tomasz Paszkowski Niedokrwistość u kobiet w wieku okołomenopauzalnym – kiedy problem dotyczy ginekologii https://www.forumginekologii.pl/artykul/niedokrwistosc-u-kobiet-w-wieku-okolomenopauzalnym-kiedy-problem-dotyczy-ginekologii

Komentarze (0)