Jeśli istnieje jeden czynnik w życiu, nad którym nie mamy pełnej kontroli, to jest to z pewnością stres. Bez wątpienia stres wywiera negatywny wpływ na zdrowie. Badania wiążą stres emocjonalny z problemami zdrowotnymi, takimi jak nadciśnienie czy zespół jelita drażliwego. Istnieją również przesłanki, by uważać, że stres zwiększa ryzyko zachorowania na chorobę serca.

Dlaczego przewlekły stres jest tak niezdrowy?

Dlaczego stres sprawia, że utrata tkanki tłuszczowej jest trudniejsza?

Zestresowane osoby dużo częściej wracają do złych nawyków żywieniowych, często zajadają stres, co więcej mogą mieć problemy z zasypianiem i wybudzaniem się w nocy, rano z kolei pojawia się problem z wybudzeniem się. Spożywanie niewłaściwych pokarmów, spożywanie zbyt dużej ilości kalorii i niewystarczająca ilość snu są szkodliwe dla zdrowia.

Pojawiają się pytania: Jak stres wpływa na skład twojego ciała? Czy to prawda, że od nadmiaru stresu możemy tyć?

stres nadwaga

Stres, przyrost wagi i podstępne białko zwane betatrofiną

Najbardziej oczywisty sposób, w jaki stres prowadzi do zwiększenia masy ciała, jest zmiana relacji z jedzeniem. Zajadanie emocji to problem powszechny. Jedzenie, zwłaszcza to tłuste, kaloryczne, słodkie, pozwala zmniejszyć chwilowo napięcie i daje doraźne uczucie przyjemności. Chrupanie czegoś słodkiego sprawia, że czujesz się lepiej w danej chwili, gdyż wydziela się dopamina w mózgu. Jedzenie nie powinno być sposobem na poprawę samopoczucia, nie powinno być nagrodą, nie powinno być związane z emocjami. 

To jednak nie jedyny sposób, w jaki może dojść do zwiększenia zawartości tkanki tłuszczowej w ciele w wyniku stresu. W badaniach przeprowadzonych na University of Florida naukowcy zidentyfikowali białko zwane betatrofiną, które zmienia sposób, w jaki organizm metabolizuje tłuszcz. Powstanie tego białka aktywowane jest przez stres!

Chociaż badanie to przeprowadzono na myszach, prawdopodobnie działanie betatrofiny jest podobne u ludzi. Jak to działa? Kiedy myszy były narażone na stres ze względu na stres środowiskowy lub metaboliczny, produkowały więcej betatrofiny. To białko blokuje enzym zwany lipazą trójglicerydową, która uwalnia tłuszcz z zapasów tłuszczu. Jeśli nie jadłeś przez jakiś czas lub właśnie zrobiłeś trening, zapasy glikogenu są wyczerpane, organizm korzysta z zapasów tłuszczu, by komórki mogły wytworzyć energię. To dobrze, gdy twoim celem jest obniżenie zawartości tkanki tłuszczowej. Ale betatrofina blokując lipazę trójglicerydową, zmniejsza zdolność organizmu do mobilizacji zgromadzonego tłuszczu. Tłuszcz zamiast być wykorzystany, jako paliwo, pozostaje w magazynie. Tak więc przewlekły stres może spowodować spadek zdolności do spalania tłuszczu.

Przewlekły stres  zwiększa poziom kortyzolu 

stres otyłośc

To jednak nie koniec! Przewlekły stres utrudnia kontrolowanie masy ciała również w jeszcze inny sposób. Prawdopodobnie znasz już hormon stresu, czyli kortyzol. Kortyzol produkowany jest przez dwa gruczoły, które leżą nad nerkami i pełni on wiele funkcji. Jedno z jego ważnych zadań to udział w regulacji energii. Proces "upewniania się", że komórki mają wystarczającą ilość paliwa  w czasie stresu i głodu. Kiedy napotkałbyś niebezpieczeństwo, np. wielkiego niedźwiedzia, twoje ciało wyprodukowałoby duże ilości kortyzolu. W odpowiedzi uwolniona zostaje do krwiobiegu glukoza, więc masz gotowe źródło paliwa do walki lub ucieczki. Kortyzol wyzwala również rozpad mięśni, więc komórki mają źródło aminokwasów, które mogą wykorzystać, jako paliwo, jeśli zabraknie glukozy.

Problem pojawia się, kiedy jesteś pod długotrwałym wpływem stresu, czy to fizycznego czy emocjonalnego. Wówczas poziom kortyzolu utrzymuje się stale na zbyt wysokim poziomie. Przewlekłe podwyższenie poziomu kortyzolu prowadzi nie tylko do rozpadu mięśni, ale powoduje również magazynowanie większej ilości tłuszczu w pasie, szczególnie w głębszej części jamy brzusznej. Ten rodzaj tłuszczu nazywa się tłuszczem trzewnym. Niestety jest to najmniej pożądane miejsce gromadzenia tkanki tłuszczowej z punktu widzenia zdrowia. Trzewny tłuszcz wiąże się z problemami z sercem i chorobami układu krążenia. Chronicznie podwyższony poziom kortyzolu może zmienić skład twojego ciała i zaszkodzić twojemu zdrowiu. 

Nieposkromiony apetyt!

Co gorsza, kortyzol zwiększa również apetyt. Nie tylko bezpośrednio stymuluje głód, ale także oddziałuje z innymi hormonami wpływającymi na apetyt, takimi jak leptyna i insulina. Niektórzy reagują na stres ostrym wzrostem poziomu kortyzolu, podczas gdy inni nie. Jeśli zaliczasz się do takich osób, wtedy częściej jesz, gdy jesteś zestresowany lub niespokojny i doświadczasz przyrostu masy ciała oraz zmian w składzie ciała. Jeśli masz tendencję do odkładania tłuszczu w brzuchu i talii, w przeciwieństwie do ud i pośladków, prawdopodobnie twój organizm reaguje dużymi wyrzutami kortyzolu w wyniku stresu.

Niestety wysoki poziom kortyzolu z powodu stresu nie tylko wpływa na skład ciała, ale także zwiększa ryzyko cukrzycy typu 2 i nadciśnienia krwi, a także osłabia działanie układu odpornościowego. Im wyższy poziom stresu, tym większe ryzyko infekcji, w tym przeziębienia.

Kontroluj stres, aby uzyskać wąską talię!

Jak możesz zmniejszyć negatywny wpływ stresu na zdrowie?

Dbaj o aktywność fizyczną każdego dnia. Umiarkowane ilości ćwiczeń nie tylko wyszczuplają talię, ale również pomagają utrzymać poziom kortyzolu pod kontrolą. Kluczem jest jednak odpowiednia ilość wysiłku. Przetrenowanie i brak możliwości regeneracji organizmu może podnieść poziom kortyzolu.

Uwzględnij w swojej rutynie ćwiczenia wyciszające i relaksujące. Badania pokazują, że np. joga łagodzi stres i obniża poziom kortyzolu. Śpij minimum 7 godzin każdego dnia. Brak dobrej jakości snu prowadzi do chronicznie podwyższonego poziomu kortyzolu. Jednocześnie zwiększa poziom hormonów, takich jak grelina, które pobudzają apetyt. 

Naucz się medytować. Badania pokazują, że medytacja pomaga w kontrolowaniu reakcji na stres.

Podczas pracy słuchaj muzyki inspirowanej naturą. Dźwięki natury, takie jak: padający deszcz, świerszcze, fale rozbijające się na plaży, mogą być bardzo relaksujące i są dobrym sposobem na obniżenie poziomu stresu.

Podsumowując

Stres ma niekorzystny wpływ na skład ciała i może utrudniać utrzymanie prawidłowej masy ciała. Regularna aktywność fizyczna pomaga radzić sobie z niekorzystnym wpływem stresu na organizm. Warto zadbać również o sen i techniki relaksacyjne.