Większość tradycyjnych diet, zarówno tych obecnych na naszych stołach, jak i promowanych przez dietetyków, opiera się na węglowodanach jako głównym źródle energii. Stanowią one od 45% do 65% dziennego zapotrzebowania energetycznego, co jest szczególnie praktykowane u osób aktywnych fizycznie, trenujących wytrzymałościowo.
Makroskładniki w tradycyjnej diecie
Wszystkie węglowodany są rozkładane do cukrów prostych, które stanowią podstawowy materiał energetyczny dla organizmu. Część z nich jest magazynowana w formie glikogenu, stanowiącego rezerwuar energii na wypadek jej braku w pożywieniu. Tradycyjne diety dostarczają również tłuszczu i białka, ale w mniejszych ilościach niż węglowodanów.
Diety niskowęglowodanowe
Rosnącą popularnością cieszą się diety niskowęglowodanowe, które zakładają ograniczenie spożycia węglowodanów. Przyjmuje się, że diety o obniżonej zawartości węglowodanów dostarczają ich mniej niż 45% energii z diety. Jednak największą popularnością cieszą się modele, które ograniczają ich spożycie w znacznie większym stopniu.
Dieta ketogeniczna, czyli popularne KETO
Jednym z popularniejszych przykładów diet niskowęglowodanowych jest dieta ketogeniczna. Opiera się ona na spożywaniu większych ilości tłuszczów przy jednoczesnym znaczącym ograniczeniu spożycia węglowodanów i białek.
Początkowo dieta ketogeniczna stosowana była głównie w celach leczniczych:
- Wspomaganie w kontrolowaniu padaczki lekoopornej
- Łagodzenie migren
- Leczenie niektórych schorzeń neurologicznych
Obecnie dieta ketogeniczna zdobywa coraz większą popularność wśród osób dążących do:
- Redukcji masy ciała.
- Poprawy kontroli poziomu cukru we krwi.
- Zmniejszenia ryzyka chorób sercowo-naczyniowych.
- Poprawy funkcji poznawczych
Po czym poznać i jak sprawdzić, czy jestem w ketozie?
Głównym założeniem diety ketogenicznej jest indukowanie stanu ketozy. Stan ten oznacza podniesienie poziomu ciał ketonowych w organizmie, które stają się alternatywnym źródłem energii dla mózgu, zastępując glukozę pochodzącą z węglowodanów. Istnieje kilka metod monitorowania ketozy: Poniżej przedstawiamy kilka najpopularniejszych sposobów:
Testy moczu
Testy wykonywane na moczu mogą być jednym z najprostszych i najtańszych sposobów monitorowania poziomu ketonów w organizmie. Istnieją specjalne paski do pomiaru ketonów, które są łatwo dostępne w aptekach. Procedura pomiaru polega na zanurzeniu testera w moczu, a następnie porównaniu jego koloru z dołączoną skalą. Zazwyczaj im intensywniejszy kolor, tym wyższy jest poziom ketonów w moczu.
Należy jednak pamiętać, że ta metoda może być mniej precyzyjna, ponieważ organizm może przestać wydalać ketony po pewnym czasie, a poziom ich może być zależny od pory dnia i spożytych posiłków. Alternatywnie, poziom ciał ketonowych można zbadać w laboratoriach po dostarczeniu próbki moczu. Niemniej jednak warto mieć na uwadze, że poziom ten jest zmienny i nie zawsze badanie będzie miarodajne.
Testy oddechowe
Keton o nazwie aceton może być wydychany przez płuca, co umożliwia pomiar jego poziomu w wydychanym powietrzu. Istnieją specjalne urządzenia do pomiaru poziomu acetonu, jednak metoda ta jest mało dokładna i trudniej dostępna niż wykorzystanie testów z apteki.
Testy krwi
Są one uważane za najdokładniejszą metodę pomiaru poziomu ketonów. Do pomiaru wykorzystuje się glukometry, które są powszechnie dostępne. Procedura polega na nakłuciu palca, pobraniu próbki krwi, a następnie umieszczeniu jej na dedykowanym pasku testowym w glukometrze. Jest to skuteczny sposób monitorowania poziomu ketonów we krwi.
Co więcej, w wielu laboratoriach można również wykonać prywatne badanie poziomu ciał ketonowych we krwi. W takim przypadku konieczne jest zakupienie dedykowanego badania, ponieważ standardowa morfologia nie bada tego parametru.
Obserwacja organizmu
Wiele osób, będąc na diecie ketogenicznej, zauważa wiele zmian w swoim organizmie. Zazwyczaj zmienia się zapach oddechu oraz moczu. Dodatkowo często odnotowuje się wzrost poziomu energii i pobudzenia oraz zmniejszenie łaknienia.
Czy ketoza jest niezbędna by chudnąc?
Wiele osób skupia się na osiągnięciu stanu ketozy, uważając go za kluczowy czynnik w redukcji masy ciała. Chociaż ketoza może sprzyjać utracie wagi, nie jest ona niezbędna do tego celu.
Kiedy chudniemy?
Podstawowa zasada diet redukcyjnych opiera się na deficycie kalorii, czyli dostarczaniu mniejszej ilości energii niż organizm zużywa. Oznacza to, że niezależnie od tego, czy stosujesz dietę ketogeniczną, niskowęglowodanową, czy inną, jeśli zbudujesz deficyt kalorii, będziesz tracić na wadze.
Na zakończenie
Nie istnieje jedna idealna metoda monitorowania ketozy, ponieważ każda z nich ma swoje zalety i ograniczenia. Zanim rozpoczniesz dietę ketogeniczną, zaleca się konsultację z lekarzem lub dietetykiem, zwłaszcza jeśli masz istniejące problemy zdrowotne.
Źródła:
https://ncez.pzh.gov.pl/wp-content/uploads/2021/03/broszura_weglowodany-1.pdf
