Czy dieta ketogeniczna może wspomagać leczenie depresji? Nowe badanie opublikowane w JAMA Psychiatry daje ciekawy wynik. U osób z depresją lekooporną stosujących dietę ketogeniczną objawy po sześciu tygodniach zmniejszyły się nieco bardziej niż w grupie kontrolnej. Nie oznacza to, że dieta keto leczy depresję. Pokazuje jednak, że sposób żywienia może być interesującym dodatkiem do standardowej terapii i warto dalej badać ten kierunek.
Czasem leczenie nie pomaga wystarczająco
W badaniu uczestniczyło 88 dorosłych z depresją lekooporną. Oznacza to, że wcześniejsze leczenie co najmniej dwoma lekami przeciwdepresyjnymi nie przyniosło u nich wystarczającej poprawy. Mediana czasu trwania aktualnego epizodu depresyjnego wynosiła 16 miesięcy. Uczestników podzielono losowo na dwie grupy. Pierwsza przez sześć tygodni stosowała zmodyfikowaną dietę ketogeniczną zawierającą mniej niż 30 g węglowodanów dziennie. Badani otrzymywali gotowe posiłki, przekąski i regularne wsparcie dietetyczne. Druga grupa również zmieniła dietę, ale w znacznie mniej restrykcyjny sposób. Uczestnicy mieli m.in. jeść dodatkową porcję owoców lub warzyw oraz częściej wybierać oleje roślinne zamiast tłuszczów zwierzęcych. Co ważne, dieta była dodatkiem do dotychczasowego leczenia, a nie zamiennikiem leków.
Co zauważono?
Do oceny depresji wykorzystano kwestionariusz PHQ-9. Po sześciu tygodniach wynik zmniejszył się średnio o 10,5 punktu w grupie ketogenicznej i o 8,3 punktu w grupie kontrolnej. Różnica wynosiła więc około 2,2 punktu na korzyść keto.
To niewielka przewaga, ale wystarczająco interesująca, żeby prowadzić kolejne badania. Nie stwierdzono natomiast wyraźnej przewagi keto w większości pozostałych ocenianych obszarów, takich jak jakość życia, funkcjonowanie poznawcze czy codzienne funkcjonowanie. Ciekawy był jeszcze jeden wynik. Osoby osiągające wyższy poziom ketonów nie uzyskiwały automatycznie większej poprawy objawów. Nie można więc powiedzieć: im głębsza ketoza, tym lepszy efekt dla psychiki.
Problem po zakończeniu
Podczas pierwszych sześciu tygodni uczestnicy mieli bardzo dobre warunki do przestrzegania diety. Dostawali gotowe posiłki i regularnie kontaktowali się ze specjalistami. Kiedy takie wsparcie się skończyło, dieta okazała się znacznie trudniejsza do utrzymania. Po kolejnych sześciu tygodniach niemal połowa uczestników całkowicie z niej zrezygnowała. To ważna informacja dla osób zastanawiających się nad keto. Dieta może wyglądać łatwo na papierze, ale ograniczenie węglowodanów do mniej niż 30 g dziennie wymaga dużej zmiany codziennych posiłków.
Co zrobić, jeśli masz depresję i interesuje Cię dieta keto?
Przede wszystkim nie należy traktować tego badania jako powodu do odstawienia leków. Uczestnicy nadal otrzymywali standardowe leczenie psychiatryczne. Jeśli chcesz wypróbować dietę ketogeniczną, warto zrobić to w sposób uporządkowany. Najpierw omów pomysł z lekarzem prowadzącym, szczególnie jeśli przyjmujesz leki lub masz inne choroby. Następnie dobrze jest zaplanować jadłospis z dietetykiem, ponieważ dieta keto eliminuje lub mocno ogranicza wiele popularnych produktów. Warto też od początku odpowiedzieć sobie na proste pytanie: czy jestem w stanie jeść w ten sposób przez dłuższy czas? Badanie pokazało, że właśnie utrzymanie diety było jednym z największych problemów.
Nie trzeba również zakładać, że keto jest jedynym sposobem żywienia wartym uwagi przy depresji. Jeśli tak restrykcyjna dieta jest trudna do utrzymania, lepiej skoncentrować się na regularnych posiłkach i poprawie jakości całego jadłospisu niż wielokrotnie zaczynać i przerywać kolejne restrykcyjne diety.
Co warto zapamiętać?
Nowe badanie pokazuje, że dieta ketogeniczna może być interesującym dodatkiem do leczenia depresji lekoopornej. Po sześciu tygodniach osoby stosujące keto uzyskały nieco większą poprawę objawów niż grupa kontrolna. Różnica nie była jednak duża, a dietę trudno było utrzymać po zakończeniu intensywnego wsparcia. Praktyczny wniosek jest więc prosty: nie odstawiaj leczenia na rzecz diety. Jeśli interesuje Cię keto, potraktuj je jako ewentualne uzupełnienie terapii i najlepiej zaplanuj zmianę wspólnie z lekarzem oraz dietetykiem.
FAQ - najczęściej zadawane pytania
Czy dieta keto leczy depresję?
Nie można tego stwierdzić. W badaniu keto było dodatkiem do standardowego leczenia, a po sześciu tygodniach przyniosło niewielką dodatkową poprawę objawów.
Czy można odstawić leki i przejść na keto?
Nie. Badanie nie sprawdzało diety jako zamiennika leków. Nie należy samodzielnie odstawiać ani zmieniać dawkowania leków przeciwdepresyjnych.
Jak wyglądała dieta ketogeniczna w badaniu?
Uczestnicy ograniczali węglowodany do mniej niż 30 g dziennie. Otrzymywali gotowe posiłki, przekąski oraz regularne wsparcie dietetyczne.
Czy większa ketoza dawała lepszy efekt?
Nie wykazano takiej zależności. Wyższy poziom ketonów nie oznaczał większej poprawy objawów.
Czy trudno było utrzymać dietę?
Tak. Po zakończeniu intensywnego wsparcia wiele osób zaczęło odchodzić od keto, a niemal połowa całkowicie zrezygnowała z diety.
Co zrobić, jeśli chcę spróbować keto przy depresji?
Nie zmieniaj samodzielnie leczenia. Omów dietę z lekarzem, zaplanuj ją najlepiej z dietetykiem i zastanów się, czy jesteś w stanie przestrzegać jej przez dłuższy czas.
Źródło: A Ketogenic Diet for Treatment-Resistant DepressionA Randomized Clinical Trial https://jamanetwork.com/journals/jamapsychiatry/fullarticle/2844388?resultClick=1
