Organizmy osób młodych w okresie odkrywania i rozwijania swojego potencjału sportowego muszą być regularnie i dobrze odżywiane. Oczywiście dbanie o stan „nasycenia” organizmu substancjami energetycznymi czy budulcowymi i innymi nie zawsze jest proste, biorąc pod uwagę takie aspekty jak preferencje smakowe, czy alergie i nietolerancje pokarmowe.
Podstawy
Dieta młodego sportowca musi spełniać kilka podstawowych warunków, które nie dotyczą w tak dużym stopniu dzieci mało aktywnych, lub wykazujących brak systematycznej, dobrowolnej aktywności.
Zapotrzebowanie energetyczne
Aktywność fizyczna, w którą młody sportowiec wkłada dużo energii i której codziennie poświęca uwagę, wiąże się z wyższym, niż zwykle zapotrzebowaniem na związki energetyczne w diecie. Dzieci w tym samym wieku i o podobnym wzroście oraz masie ciała mogą mieć potrzeby kaloryczne różne o nawet kilkaset kilokalorii.
Najczęściej różnice te „rekompensuje” się za pomocą dodatkowej podaży węglowodanów w diecie (ewentualnie niewielkiego dodatku tłuszczu). Dodatkowe węglowodany mogą pochodzić zarówno ze źródeł konwencjonalnych (owoce, soki, makarony, ryż, kasza, pieczywo), jak i z produktów przeznaczonych dla sportowców - głównie bogatych w węglowodany napojów izotonicznych.
Równowaga wodno-elektrolitowa
Wysiłkowi fizycznemu i wzmożonym przemianom metabolicznym towarzyszy wzrost temperatury ciała i większe niż w stanie spoczynku wydalanie wody i elektrolitów z organizmu. Dotyczy to zwłaszcza treningów długotrwałych, ale charakteryzujących się wysoką intensywnością, a także treningów w warunkach wysokiej temperatury powietrza. Zachwiania gospodarki wodno-elektrolitowej skutkują nie tylko obniżeniem wydolności fizycznej, ale również umysłowej.
Ponadto odwodnienie i niedobór pierwiastków o charakterze elektrolitów mogą zwiększać ryzyko wystąpienia kontuzji oraz zaburzeń stanu zdrowia. Z tego punktu widzenia warto dbać o regularne picie wody, spożywanie kilku porcji owoców i warzyw dziennie oraz dostosowane do zapotrzebowania na sód użycie soli kuchennej. Wygodną i skuteczną metodą jest również wykorzystanie wspomnianych wcześniej napojów izotonicznych, które zawierają komplet elektrolitów i sprzyjają nawodnieniu organizmu oraz utrzymaniu tego stanu.
Wspieranie regeneracji i procesów budulcowych
Systematyczne treningi, zwłaszcza w okresie rozwoju organizmu i dojrzewania, wymagają zwiększonej podaży białek w diecie. Aminokwasy, które wchodzą w skład białek spożywanych w diecie, mogą w wyraźny sposób sprzyjać wydolności organizmu i poprawie regeneracji oraz efektywności na treningach. Do najbardziej wartościowych pod tym względem zalicza się białka pochodzenia zwierzęcego: m.in. jaja kurze, wołowinę czy nabiał.
Jaja i nabiał bogate są w aminokwasy pobudzające syntezę białek mięśniowych, natomiast mięsa zawierają m.in. kreatynę, która regeneruje zasoby fosfokreatyny w mięśniach, karnitynę, która wpływa na metabolizm kwasów tłuszczowych, czy karnozynę, która sprzyja wydolności na treningach.
Dieta młodego sportowca
U młodych sportowców szczególnie należy dbać o podaż surowców energetycznych, elektrolitów oraz związków budulcowych. Nie są to jednak jedyne aspekty, na które powinno się zwracać uwagę, gdyż optymalne żywienie to wysoce indywidualna i złożona kwestia.
