W poprzednich w moich opracowaniach kilkukrotnie wspominałem, iż potencjał w leczeniu cukrzycy typu II posiadają diety ketogeniczne (skrajnie niskowęglowodanowe), a także system intermittent fasting (IF). Ściśle rzecz ujmując, nie jest to narzucony rodzaj diety, bo w ramy IF można wpasować dowolny schemat żywieniowy np. lowcarb (<150 g węglowodanów dziennie), dietę ketogeniczną (<50 g węglowodanów dziennie), zbilansowaną itd. IF narzuca nam jedynie ramy, kiedy wolno jeść, a kiedy powinien wypadać post. Niemniej często nazywa się stosowanie IF „dietą o charakterze przerywanego postu”.

Na czym polega intermittent fasting?

W największym skrócie może być to np. 6 h okno żywieniowe i 18 h post (np. jemy tylko od 8 rano do 14, pościmy resztę czasu tj. od 14 do 8 rano).

Drugi wariant może być to system, w którym pościmy w tygodniu np. dwukrotnie, każdorazowo po 24 h, w pozostałe dni odżywiamy się standardowo, wg planu.

Trzeci wariant: stosujemy określone restrykcje w wybrane dni np. 4 dni ograniczona podaż energii (<25% zapotrzebowania) i na dodatek posiłki są w specjalnych oknach godzinowych, a w pozostałe 3 dni stosujemy zwykłą podaż energii, bez ograniczeń co do pory posiłków.

dieta intermittent fasting

Wiele wskazuje, iż stosowanie postu dobroczynnie wpływa na funkcjonowanie żołądka, jelit, trzustki, wątroby, nerek czy tarczycy. Ponadto sprzyja spadkowi masy ciała i regulacji profilu hormonalnego. To nie znaczy, iż ten system odżywiania nadaje się dla kulturystów, w okresie zwiększania masy mięśniowej. Jednak osoby ze wstępną fazą cukrzycy mają na głowie trochę inne zmartwienia.

Cukrzyca typu 2 (T2DM) jest zaburzeniem metabolicznym charakteryzującym się hiperglikemią, która powoduje liczne powikłania o znacznej chorobowości. Chorowanie na cukrzycę powoduje zwiększone ryzyko pojawienia się udaru, zawału serca, niewydolności serca czy raka, a więc może znacząco zwiększać śmiertelność. T2DM jest spowodowana przede wszystkim opornością na insulinę, szczególnie w wątrobie, mięśniach szkieletowych i tkance tłuszczowej.

Czy IF jest w stanie cofnąć cukrzycę?

Naukowcy wzięli pod uwagę opublikowane do tej pory badania kliniczne oraz inne dane. Przeszukali bazy danych PubMed, Ovid MEDLINE i Google Scholar w poszukiwaniu artykułów przeglądowych, badań klinicznych i serii przypadków związanych z cukrzycą typu 2, insulinoopornością i okresowym postem.

Wyniki analizy

W większość dostępnych badań wykazano, że stosowanie systemu odżywiania IF (diety o charakterze przerywanego postu) skutecznie zmniejszało: masę ciała, stężenie glukozy na czczo, stężenie insuliny na czczo, insulinooporność, stężenie leptyny i zwiększało poziom adiponektyny.

W niektórych badaniach wykazano, że pacjenci byli w stanie zaniechać leczenia insuliną podczas terapeutycznych protokołów postu przerywanego, prowadzonych pod nadzorem lekarza.

Komentarz

Podwyższone stężenie glukozy i insuliny bardzo źle wróży przeżywalności danej osoby, szczególnie jeśli towarzyszy im nadmierna masa ciała i insulinooporność. Adiponektyna odgrywa rolę w metabolizmie energetycznym ustroju. Zwiększa wrażliwość mięśni i wątroby na insulinę, hamuje wytwarzanie tłuszczów i glukozy, a więc ułatwia odchudzanie się. Stosowanie IF zwiększa stężenie adiponektyny i jest to jeden z licznych mechanizmów ułatwiających pozbywanie się tkanki tłuszczowej, związanych ze stosowaniem postu. Z kolei leptyna stymuluje sytość, osoby otyłe nie tylko często są insulinooporne, ale bardzo często leptynooporne (więc nie są w stanie pohamować swojego głodu, obżerają się).

Wnioski - IF jest skuteczną opcją leczenia cukrzycy typu 2

Wyniki badań naukowych sugerują, że okresowy post jest skuteczną opcją leczenia cukrzycy typu 2. Potrzebne są dalsze eksperymenty, aby określić wpływ przerywanego postu na utratę wagi. Lekarze powinni rozważyć edukację dotyczącą korzyści wynikających ze wdrożenia diety o charakterze przerywanego postu. Pacjenci z cukrzycą powinni skonsultować się z lekarzem przed rozpoczęciem schematu przerywanego postu, aby umożliwić odpowiedni nadzór i dostosowanie schematu leczenia w okresach poszczenia (np. metformina, pochodne sulfonylomocznika, leku inkretynowe, insulina itd.)

Referencje:

Albosta M. i in. Intermittent fasting: is there a role in the treatment of diabetes? A review of the literature and guide for primary care physicians https://clindiabetesendo.biomedcentral.com/articles/10.1186/s40842-020-00116-1

Komentarze (0)