Borówki, winogrona i inne owoce jagodowe zawierają pterostilben – naturalny związek roślinny, który może wpływać na metabolizm tłuszczów. Nowe badanie naukowców z Japonii pokazało, że pterostilben ograniczał gromadzenie tłuszczu w komórkach mięśniowych myszy i nasilał procesy związane z jego wykorzystaniem. Brzmi ciekawie, szczególnie dla osób zainteresowanych odchudzaniem i zdrowiem metabolicznym, ale od razu trzeba zaznaczyć najważniejsze: badania przeprowadzono na komórkach w laboratorium, a nie na ludziach. Nie oznacza to więc, że jedzenie borówek „spala tłuszcz”. Naukowcy odkryli natomiast mechanizm, który warto dalej badać.
Co dokładnie sprawdzali naukowcy?
Badacze z Shinshu University wykorzystali hodowane komórki mięśni szkieletowych myszy. Sprawdzali różne związki pochodzące z żywności, szukając takich, które mogą ograniczać nadmierne odkładanie tłuszczu wewnątrz komórek mięśniowych bez zaburzania ich prawidłowego rozwoju. Spośród analizowanych substancji szczególnie dobrze wypadł pterostilben – polifenol występujący m.in. w borówkach, winogronach i innych owocach jagodowych. Po jego zastosowaniu w komórkach gromadziło się mniej tłuszczu, a jednocześnie komórki nadal prawidłowo rosły i dojrzewały.
Co się okazało?
Naukowcy sprawdzili również, dlaczego w komórkach znajduje się mniej tłuszczu. Okazało się, że pterostilben nie działał przede wszystkim przez ograniczenie przedostawania się kwasów tłuszczowych do komórek. Zaobserwowano natomiast większe uwalnianie glicerolu, co jest oznaką rozkładu zgromadzonych lipidów, oraz większą aktywność genów związanych z utlenianiem kwasów tłuszczowych. W uproszczeniu można powiedzieć, że komórki skuteczniej uruchamiały procesy związane z rozkładaniem i wykorzystywaniem zgromadzonego tłuszczu, zamiast dalej go magazynować.
Co to za mechanizm?
Pterostilben wpływał na białko PPARδ, które uczestniczy w regulacji metabolizmu tłuszczów. Co ciekawe, nie działał jak klasyczny „włącznik” receptora. Pomagał natomiast utrzymać większą ilość PPARδ w komórce poprzez ograniczenie jego rozkładu. Dzięki temu wzrastała aktywność PPARδ oraz genów uczestniczących w metabolizmie kwasów tłuszczowych. W praktyce oznacza to, że naukowcy znaleźli jeden z możliwych mechanizmów, przez który naturalny składnik żywności może wpływać na gospodarkę tłuszczową komórek mięśniowych.
Czy borówki pomagają spalać tłuszcz?
Na podstawie tego badania nie można tak powiedzieć. Badacze nie podawali ludziom borówek i nie mierzyli utraty tkanki tłuszczowej ani redukcji masy ciała. Eksperyment przeprowadzono na hodowanych komórkach mysich, a stężenia substancji stosowane w laboratorium nie przekładają się automatycznie na ilość, którą możemy uzyskać poprzez jedzenie owoców. Dlatego nagłówek „borówki spalają tłuszcz” byłby zdecydowanie zbyt daleko idącym wnioskiem. Na razie możemy powiedzieć jedynie, że jeden ze związków występujących w borówkach wpływał na metabolizm tłuszczu w komórkach mięśniowych w warunkach laboratoryjnych.
Dlaczego tłuszcz w mięśniach interesuje naukowców?
Nie chodzi tutaj o tłuszcz znajdujący się pod skórą brzucha czy ud. Badacze zajmowali się lipidami gromadzącymi się wewnątrz komórek mięśniowych. Ich nadmierna akumulacja może towarzyszyć m.in. małej aktywności fizycznej, starzeniu się oraz diecie wysokotłuszczowej. Nadmierne gromadzenie lipidów w mięśniach może wiązać się z zaburzeniem prawidłowego wykorzystywania glukozy i kwasów tłuszczowych oraz z insulinoopornością. Dlatego naukowców interesują mechanizmy, które mogą wpływać na sposób magazynowania i wykorzystywania tłuszczów przez mięśnie.
Czy warto jeść więcej borówek?
Borówki jak najbardziej mogą być elementem zdrowej diety, ale nie ma potrzeby jeść ich w ogromnych ilościach ze względu na pterostilben. To po prostu wartościowe owoce, które można włączyć do jadłospisu razem z innymi owocami jagodowymi. Można dodawać je do owsianki, jogurtu, skyru czy koktajlu albo jeść jako zwykłą przekąskę. Znacznie ważniejsza od polowania na jeden konkretny polifenol jest różnorodność produktów roślinnych w całej diecie.
Co naprawdę pomaga poprawić metabolizm mięśni?
Jeżeli celem jest poprawa zdrowia metabolicznego, znacznie lepiej udokumentowanym narzędziem pozostaje aktywność fizyczna. Regularny trening sprawia, że mięśnie częściej wykorzystują glukozę i kwasy tłuszczowe, a jednocześnie pomaga utrzymywać prawidłową masę ciała i sprawność metaboliczną. W praktyce warto więc regularnie się ruszać, wykonywać trening siłowy i aerobowy, ograniczać wielogodzinne siedzenie oraz zadbać o dietę dopasowaną do zapotrzebowania energetycznego. Borówki mogą być częścią takiego sposobu żywienia, ale nie zastąpią treningu ani odpowiedniego bilansu energetycznego.
FAQ - najczęściej zadawane pytania
Czy borówki spalają tłuszcz?
Nie zostało to wykazane. Badanie przeprowadzono na komórkach mięśniowych myszy w laboratorium, a nie na odchudzających się osobach.
Co to jest pterostilben?
To naturalny polifenol występujący m.in. w borówkach, winogronach i innych owocach jagodowych. W omawianym badaniu wpływał na procesy związane z metabolizmem tłuszczów w komórkach mięśniowych.
Czy jedzenie borówek może pomagać podczas odchudzania?
Borówki mogą być częścią dobrze ułożonej diety redukcyjnej, ale nie dlatego, że bezpośrednio „spalają tłuszcz”. O utracie tkanki tłuszczowej decyduje przede wszystkim długoterminowy bilans energetyczny.
Dlaczego nadmiar tłuszczu w mięśniach może być problemem?
Nadmierne odkładanie niektórych lipidów wewnątrz mięśni może wiązać się z gorszą elastycznością metaboliczną i insulinoopornością. To właśnie dlatego naukowcy szukają sposobów wpływania na metabolizm tłuszczów w komórkach mięśniowych.
Co obecnie najlepiej zrobić dla metabolizmu mięśni?
Regularnie się ruszać, wykonywać trening siłowy i aerobowy, ograniczać długotrwałe siedzenie oraz utrzymywać dietę dostosowaną do własnego zapotrzebowania. To rozwiązania znacznie lepiej potwierdzone niż suplementowanie pojedynczego związku roślinnego.
Źródło Pterostilbene suppresses intracellular lipid accumulation in C2C12 myocytes via PPARδ stabilization https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S2212429226012915?via%3Dihub
