Cukrzyca, zespoły metaboliczne, stanowią współczesną plagę. Insulinooporność polega na zwiększonym wytwarzaniu insuliny i jej podwyższonym stężeniu przy zmniejszonym jej działaniu na tkanki docelowe (np. mięśnie, tkankę tłuszczową). Większość ludzi niesłusznie uważa, że ma insulinooporność.

Do jej oceny służą skomplikowane metody diagnostyczne bezpośrednie (np. klamra metaboliczna, test supresji endogennej insuliny, test tolerancji insuliny), jak i pośrednie np. HOMA-IR, współczynnik insulinemia/glikemia itd.

Najczęstszym powodem insulinooporności jest zgromadzenie tłuszczu wokół narządów wewnętrznych. Wystarczy się odchudzić? Nie tak szybko! Problem polega na tym, że odłożona tkanka tłuszczowa potrafi się szybko odbudować. I to o wiele szybciej, niż mięśnie.

Celem  meta analizy Kimberley i wsp. było określenie wpływu regularnego treningu na wrażliwość insulinową u dorosłych z cukrzycą typu 2 (T2DM). Ustalono to przy użyciu zbiorczych danych dostępnych w randomizowanych, kontrolowanych badaniach klinicznych.

Rodzaje wysiłku fizycznego:

  • trening aerobowy - chodzenie było najpopularniejszą aktywnością w wybranych badaniach,
  • trening siłowy - najpopularniejsze było użycie maszyn treningowych,
  • w 10 badaniach praca wytrzymałościowa była ciągła,
  • w 2 badaniach zastosowano zarówno interwały (HIIT), jak i pracę ciągłą (w obu przypadkach był to ergometr stacjonarny, rower),
  • 1 badanie porównywało interwały z treningiem aerobowym o charakterze ciągłym (jednak były to interwały polegające na szybkim marszu, a nie typowy HIIT, jak błędnie napisali naukowcy),
  • najczęściej aeroby były prowadzone 3 x w tygodniu,
  • najczęściej trening trwał od 25 do 60 minut, a był kontynuowany od 1 do 26 tygodni.

Wyniki:

  • spośród 14 badań uwzględnionych w meta-analizach, w 9 badaniach podano czas zbierania danych z ostatniego ćwiczenia,
  • trening wywierał istotną poprawę wrażliwości na insulinę, w porównaniu do grupy kontrolnej, od 48 do 72 h po zakończeniu wysiłku,
  • stwierdzono nawet, iż wrażliwość na insulinę jest nadal zwiększona później, niż 72 h po zakończeniu pracy (gdy to mierzono). 

Wniosek

Regularne ćwiczenia mają wpływ na wrażliwość na insulinę u dorosłych z cukrzycą typu II, a wpływ może trwać dłużej, niż 72 godziny po zakończeniu wysiłku. Na zakończenie dodam, iż lepszy jest bardziej, niż mniej intensywny trening (zarówno siłowy, aerobowy i interwałowy). Jednakże u osób z poważnymi zaburzeniami glikemii aeroby dają bardziej przewidywalne efekty. Z kolei wysoko intensywne treningi muszą być dobrze przemyślane. U osób stosujących insulinę należy odpowiednio zmniejszyć dawkę hormonu dostosowując go do poprawy wrażliwości po treningu. W badaniach Lee S. i wsp. wykazano, iż trening aerobowy wywołał większy spadek wagi ciała (1.31 ± 1.43 kg), w porównaniu do siłowego (-0.31 ± 1.38 kg). Tylko trening aerobowy wywołał spadek ilości tłuszczu wisceralnego, tłuszczu wewnątrzwątrobowego oraz zwiększył wrażliwość insulinową (zmniejszył insulinooporność).

Referencje: 1. Kimberley L. Way,corresponding author1,2,3 Daniel A. Hackett,1 Michael K. Baker,3,4 and Nathan A. Johnson „The Effect of Regular Exercise on Insulin Sensitivity in Type 2 Diabetes Mellitus: A Systematic Review and Meta-Analysis” https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4995180/ 2. “Aerobic exercise but not resistance exercise reduces intrahepatic lipid content and visceral fat and improves insulin sensitivity in obese adolescent girls: a randomized controlled trial.” Am J Physiol Endocrinol Metab. 2013 Nov 15;305(10):E1222-9. doi: 10.1152/ajpendo.00285.2013. Epub 2013 Sep 17. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/24045865