Wzrost spożycia pokarmów wysokoprzetworzonych, które zawierają dużo fruktozy (cukru, syropu glukozowo-fruktozowego itd.), ma szczególne znaczenie u dzieci i młodzieży. Osoby w tym wieku dostarczają coraz więcej  nadmiarowej energii i wskutek tego częściej zapadają na zespół metaboliczny. Czym jest zespół metaboliczny?

Charakterystyczne dla niego są np. insulinooporność, hiperinsulinemia, upośledzony metabolizm glukozy lub cukrzyca typu 2, hipertriglicerydemia (wzrost LDL, spadek HDL), otyłość androidalna (tłuszcz wisceralny, czyli ulokowany w tułowiu, wokół narządów wewnętrznych), nadciśnienie tętnicze, hiperfibrynogenemia, zaburzenia fibrynolizy (wzrost stężenia homocysteiny), choroba wieńcowa. Zresztą problemem nie jest tylko jedzenie słodkich przekąsek. Napoje też nie pozostają obojętne. Niezależne badania wskazują, iż napoje typu cola (i inne, słodzone) sprzyjają wzrostowi masy ciała, zaburzeniom metabolicznym, cukrzycy oraz pojawieniu się złośliwych guzów sutka oraz egzokrynnych nowotworów trzustki (kancerogenność powiązano na razie u zwierząt). Inne grupy naukowców podkreślają negatywny wpływ napojów typu cola na nerki, kości oraz stężenie potasu we krwi.

A czy napoje typu cola mają wpływ na stężenie testosteronu?

Nie do końca wiadomo. Wykazano pewien wpływ endokrynny 3-miesięcznej ekspozycji szczurów na napoje typu cola. Z kolei następny eksperyment dotyczył 6-miesięcznej ekspozycji szczurów na napoje typu cola. 

cola testosteron

Na czym polegał eksperyment?

Badano wpływ podawania napojów na stan oksydacyjny w jądrach i testosteron u dorosłych samców szczura. Pięćdziesiąt dorosłych samców szczurów Wistar podzielono na grupy: kontrolną i pijącą różne napoje cola (zwykła, bez kofeiny, light i zero). Markery stresu oksydacyjnego i karbonylowego mierzono w tkance jąder w celu oceny statusu oksydacyjnego razem z testosteronem w obrębie jąder i we krwi. Stres karbonylowy jest następstwem gromadzenia się w ustroju AGE (końcowych produktów nasilonej glikacji; inni autorzy nazywają AGE końcowymi produktami zaawansowanej glikacji). Wystąpienie stresu karbonylowego wiąże się z chorobami nerek, zmianami miażdżycowymi, prawdopodobnie nasilonym stanem zapalnym (a stan zapalny wiąże się z rozlicznymi chorobami). Zwykle stres karbonylowy występuje w czasie hiperglikemii, typowej dla nieleczonej cukrzycy. Badano również ekspresję  białkowego regulatora steroidogenezy (stAR).

Wyniki: nie stwierdzono istotnych różnic między grupami w żadnym z mierzonych parametrów.

Wnioski

Stres oksydacyjny i karbonylowy w tkance jąder nie był zależny od picia jakiegokolwiek rodzaju napoju typu cola. Dodatkowo, testosteron w jądrach i w osoczu, jak również ekspresja białkowego regulatora steroidogenezy w jądrach były porównywalne między grupami. Czy to badanie jest wiarygodne? Na razie nic nie wskazuje, iż nie jest. Niemniej ostrzegam przed badaniami naukowców opłacanych przez koncerny, jak „dr Katzmarzyk", który jest konsultantem i współpracownikiem jednego z największych światowych koncernów produkujących napoje typu cola i inne podobne. Co najgorsze, jego powiązania nie są ujawnione w badaniach publikowanych w bazie PubMed. Ten naukowiec „całkiem przypadkowo” udowadnia np., iż słodzone napoje nie powodują otyłości u dzieci. Jest to oczywiste przekłamanie. Na chwilę obecną wszelkie dowody wskazują na to, iż należy wykluczyć z diety napoje słodzone, w szczególności colę.

Referencje:

Tóthová L1, Hodosy J, Mettenburg K, Fábryová H, Wagnerová A, Bábíčková J, Okuliarová M, Zeman M, Celec P. „No harmful effect of different Coca-cola beverages after 6 months of intake on rat testes.” https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/24001441

Bogna Wierusz-Wysocka „Powikłania naczyniowe a stres oksydacyjny w cukrzycy” https://journals.viamedica.pl/clinical_diabetology/article/viewFile/8842/7549

Agnieszka Klepacka „Przeciwglikacyjne właściwości ekstraktów roślinnych bogatych w polifenole” http://www.czytelniamedyczna.pl/4408,przeciwglikacyjne-wlasciwosci-ekstraktow-roslinnych-bogatych-w-polifenole.html