Wiele osób ulega efektowi placebo pijąc napoje energetyczne. Niestety nie mają one prawa działać na człowieka, przynajmniej w zwykłej dawce, przez niewielką zawartość substancji ergogenicznych. Podobnie nieskuteczne jest picie kawy, ale co innego już to podawanie kofeiny. Dlaczego? Wyjaśnię na końcu. Na razie przyjrzyjmy się badaniom.

Celem badania było zbadanie wpływu konsumpcji kawy z kofeiną w biegu na 800 m. 12 zdrowych, dorosłych mężczyzn z doświadczeniem w amatorskim w bieganiu otrzymywało:

  • 5.5 mg/kg masy ciała kofeiny (kawa rozpuszczalna),
  • placebo (kawę bez kofeiny),

Próby ponawiano po tygodniu, po okresie “wypłukania”. Po 60 minutach rozpoczęto bieg. Przed i po wyścigu 800 m mierzono ciśnienie krwi oraz stężenie mleczanu i glukozy. Pod koniec biegu zastosowano oceny postrzeganej skali wysiłku (RPE).

Wyniki:

  • biegacze wcześniej spożywali średnio 91.3 mg kofeiny dziennie (od 6 do 420 mg dziennie),
  • wyniki prób czasowych nie zmieniły się pomiędzy próbami: kawa bez kofeiny: 2.38 + 0,10 min., kawa z kofeiną: CAF: 2,39 + 0,09 min.,
  • postrzeganie wysiłku nie różniło się między grupami,
  • nie zaobserwowano różnicy pomiędzy badaniami w zakresie stężeń glukozy i mleczanu, ani w zakresie skurczowego i rozkurczowego ciśnienia krwi.

Wnioski: kawa nie poprawia wyników w biegu na 800 m wykonywanym po nocnym poście. Ponadto nie stwierdzono zmian w RPE, poziomach ciśnienia krwi, ani stężeniach glukozy i mleczanu we krwi między dwoma badaniami.

kawa

Dlaczego kawa nie działa?

Graham i wsp. udowodnili, iż kofeina w dawce 4.45 mg/kg masy ciała ma zupełnie inne działanie, w zależności od formy, w jakiej jest podana. W cytowanym eksperymencie wytrenowani biegacze z intensywnością 85% VO2 max (maksymalnego pochłaniania tlenu) mieli biec do wyczerpania. 60 minut przed biegiem otrzymali: kapsułki  z kofeiną + woda, zwykłą kawę, bezkofeinową kawę, bezkofeinową kawę + kapsułki z kofeiną lub placebo. Tylko kofeina w kapsułkach zwiększyła wydolność pozwalając na dodatkowe 7.5 do 10 minut biegu z zadaną intensywnością. W kawie znajdują się substancje, które znoszą efekt ergogeniczny kofeiny. Teorię tą popiera np. Paulis i wsp. Wykazał on obecność pochodnych kwasów chlorgenowych powstających w procesie prażenia kawy.

Przez swoją aktywność te kwasy hamują działanie kofeiny, jako antagonisty adenozyny (kofeina jest inhibitorem konkurencyjnym adenozyny). W kawie zawarte są 3,4-dicaffeoyl-1,5-quinide oraz 3,4-dicoumaroyl-1,5-quinide bliskie budową analogi strukturalne do związku znanego jako: 3,4-diferuloyl-1,5-quinolactone (DIFEQ). DIFEQ to pochodna kwasu chlorgenowego. Zarówno ekstrakty zwykłej kawy, jak i bezkofeinowej, w ilości 3 filiżanek, odpowiadają dawce 30-40 mg DIFEQ. Posiadają one wysokie powinowactwo do transportera adenozyny podnosząc jej poziom pozakomórkowy. Wysoki poziom adenozyny sprawia, iż kofeina nie działa.

Podsumowanie

Działa czysta kofeina, ale nie kawa. Podobnie nieskuteczne są napoje energetyczne, bo zawierają za mało kofeiny w porcji.

Referencje: 1. Alexandre C. Marques, Alison A. Jesus, Bruna M. Giglio, Ana C. Marini, Patrícia C. B. Lobo, João F. Mota, and Gustavo D. Pimentel “Acute Caffeinated Coffee Consumption Does not Improve Time Trial Performance in an 800-m Run: A Randomized, Double-Blind, Crossover, Placebo-Controlled Study” https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6024787/ 2. Graham TE, Hibbert E, Sathasivam P. Metabolic and exercise endurance effects of coffee and caffeine ingestion. J Appl Physiol. 1998;85:883–889. [PubMed] 3. Eur J Pharmacol. 2002 May 10;442(3):215-23. Dicinnamoylquinides in roasted coffee inhibit the human adenosine transporter. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/12065074