Niedawno pisałem o tym, jak manipuluje się danymi naukowymi. W artykule na jednym z portali zachęcano do picia wódki: „Wódka jest dobra dla zdrowia. Ma aż 7 niezwykłych korzyści!” Czy umiarkowane spożycie alkoholu ma negatywny wpływ na zdrowie? Okazuje się, iż krótkoterminowo bardzo niewielka ilość etanolu ma korzystny wpływ np. na ryzyko sercowo-naczyniowe. Jednak ta granica jest znikoma, a za niewielkimi korzyściami mogą iść poważne skutki uboczne dla całego organizmu.

Celem badania Romeo J. i wsp. było określenie wpływu umiarkowanego spożycia piwa na funkcję odpornościową zdrowych osób dorosłych, z uwzględnieniem różnic między płciami.

Po 30-dniowym okresie abstynencji alkoholowej, 57 zdrowych ochotników spożywało umiarkowane ilości piwa (330 ml dla kobiet i 660 ml dla mężczyzn, dziennie) przez 30 dni. Oceniano całkowitą liczbę leukocytów i limfocytów; ilości podtypów CD3 +, CD4 + i CD8 + limfocytów T; opóźnioną reakcję skórna nadwrażliwości (DHSR); ilości limfocytów B (CD19 +) i stężenia immunoglobulin w surowicy (IgG, IgA i IgM); wytwarzanie cytokin (IL-2, IL-4, IL-6, IL-10) IFN-gamma i TNF-alfa po okresie abstynencji i picia alkoholu.

piwo odporność

Wyniki:

  • po umiarkowanym spożyciu piwa ilość limfocytów CD3+ wzrosła tylko u kobiet,
  • stężenie IgG, IgM i IgA, a także wytwarzanie IL-2, IL-4, IL-10 i IFN-gamma wzrosło, podczas gdy stosunek IFN-gamma / IL-10 zmniejszył się zarówno u mężczyzn, jak i u kobiet.

Pozostałe analizowane parametry immunologiczne pozostały niezmienione.

Wniosek: umiarkowane spożycie piwa wywoływało efekt immunomodulacyjny u zdrowych, dorosłych osób. Ten efekt wydaje się mieć większe znaczenie u kobiet, niż u mężczyzn.

Czy wzrost stężenia IFN-γ jest korzystny?

IFN-γ wytwarzają limfocyty T. Nie powinno więc dziwić, iż stężenie interferonu-gamma (IFN-γ) bardzo często jest zwiększone w wysiękach o etiologii gruźliczej (jedna z najgroźniejszych chorób, jakie znamy). W 2012 r. na świecie było 12 mln przypadków gruźlicy, w tym 8.6 mln nowych zakażeń i zmarło z tego powodu 1.3 mln osób. Przyczyny zwiększonego stężenia IFN-γ w wysiękach o etiologii gruźliczej znajdują swe wyjaśnienie w komórkowych mechanizmach reakcji układu immunologicznego na zakażenie prątkami MTB. Ekspresja antygenów prątków na powierzchni komórek prezentujących prowadzi do aktywacji limfocytów T, zwiększenia ich liczby oraz wydzielania cytokin odgrywających rolę w dalszym przebiegu reakcji. Do takich cytokin należą IL-2 i IFN-γ.

Tak więc - nie. Podwyższone stężenie IFN-γ pod wpływem picia alkoholu nie należy uznać za objaw pozytywny.

Czy wzrost stężenia IL-2 jest korzystny?

Znów niekoniecznie piwo miało pozytywny wpływ. Wzrost stężenia IL-2 wcale nie należy interpretować, jako pożądanego efektu. Ogólnie pod wpływem czynnika uszkadzającego, bądź na skutek indukcji substancjami pochodzącymi z rozpadających się komórek (tzw. białka szoku cieplnego), komórki obecne w ścianie naczyń (makrofagi), limfocyty lub komórki mięśni gładkich, wytwarzają cytokiny i mediatory zapalne. Pobudzone limfocyty wytwarzając IL-2 (interleukina-2), TNF-a, czyli czynnik martwicy nowotworu alfa (tumor necrosis factor-alpha) oraz INF-g (interferon gamma) powodują wzrost aktywności proteolitycznej makrofagów. Makrofagi te są z kolei źródłem metaloproteaz odpowiedzialnych za trawienie elastyny, kolagenu, fibronektyny, laminy oraz proteoglikanów. Przykładowo, podwyższone stężenia IL-2 korelują z rozmiarem tętniaka jamy brzusznej. 

Ogólnie IL-2 może znajdzie swoje miejsce w terapii antynowotworowej, jednak na chwilę obecną wzrostu jego stężenia nie należy interpretować, jako pozytywnego skutku picia piwa.

Czy wzrost stężenia IL-10 jest korzystny?

Tak samo wzrost ilości IL-10 wcale nie jest pozytywnym efektem! IL-1, IL-4, IL-10 uznaje się za cytokiny przeciwzapalne. Jeśli ilość IL-10 rośnie po wyczerpującym bieganiu, to znaczy, że picie alkoholu jest dla organizmu stresem równie poważnym, jak ciężki trening!

Czy wzrost stężenia IgG jest korzystny?

Podwyższone stężenia IgG są skorelowane z wieloma ciężkimi chorobami autoimmunologicznymi, takimi jak Zespół Sjorgena, twardzina układowa, toczeń rumieniowaty układowy i pierwotna marskość żółciowa wątroby.

Podsumowanie

Piwo ma wpływ na powstawanie raka (zresztą, tak po prostu działa alkohol etylowy). Ponadto, jak widać, wywołuje wiele negatywnych skutków pod względem wpływu na organizm. Toksyna, jaką jest etanol, wywołuje stres i reakcje obronne (wzrost cytokin przeciwzapalnych IL-4, IL-10). Na dodatek alkohol powoduje wzrost IFN-γ, który jest typowy dla ciężkich chorób np. gruźliczego wysiękowego zapalenia opłucnej czy choroby Stilla (choroby reumatycznej). Wiadomo, że interferony bezpośrednio indukują apoptozę (śmierć komórek) oraz uszkodzenie naczyń. Czy warto sięgać po alkohol? Niech każdy sam odpowie na to pytanie.

Referencje:

Grzegorz Oszkinis1, Jacek Kamiński1, Marcin Gabriel1, Fryderyk Pukacki1, Jacek Brzeziński1, Magdalena Snoch1, Maciej Zieliński1,Michał Stanisic1, Barbara Kuźnar-Kamińska2, Wacław Majewski2 „Wartość oznaczania cytokin prozapalnych oraz zmian ilościowychbiałka ostrej fazy u chorych z tętniakiem aorty brzusznej” https://journals.viamedica.pl/chirurgia_polska/article/viewFile/28851/23620

Romeo J1, Wärnberg J, Nova E, Díaz LE, González-Gross M, Marcos A. „Changes in the immune system after moderate beer consumption.” https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/17726314

Chou-Han Lin,1 Chou-Jui Lin,2 Yao-Wen Kuo,3 Jann-Yuan Wang,3 Chia-Lin Hsu,3 Jong-Min Chen,3 Wern-Cherng Cheng,4 and Li-Na Lee „Tuberculosis mortality: patient characteristics and causes” https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3890594/

Rafał Krenke1, Aleksandra Safianowska1, Magdalena Paplińska1, Piotr Korczyński1,Barbara Dmowska-Sobstyl2, Elżbieta Bogacka-Zatorska3, Andrzej Jaworski4, Ryszarda Chazan „Przydatność oznaczania interferonu gamma (IFN-γ) w płynie z opłucnej w diagnostyce gruźliczego wysiękowego zapalenia opłucnej” https://journals.viamedica.pl/advances_in_respiratory_medicine/article/viewFile/27893/22707