logo
zamknij zamknij
Zdrowie

Nadciśnienie a trening. CZ. II: diagnostyka i przeciwdziałanie

Dołącz do dyskusji 239 odsłon 10 min. czytania

W pierwszej części tekstu omówiłem garść związków stosowanych przez sportowców, mogących mieć znaczący wpływ na ciśnienie krwi. Oczywiście, wiele osób lekceważy swoje zdrowie. O ile wątroba, nerki czy trzustka mogą znieść dużo, o tyle serce już niekoniecznie. Z powodu powikłań po zwykłych napojach energetycznych zmarło wiele osób, a przecież w skali populacji, przy umiarkowanym dawkowaniu u zdrowych ludzi -  kofeina wcale nie jest niebezpieczna! Cóż, zabić może nawet nieumiarkowana konsumpcja leków przeciwbólowych, np. z grupy opioidów – epidemia ich konsumowania trwa w najlepsze w USA, przynosząc co roku tysiące zgonów. Zabija nieostrożna jazda samochodem, nieumiarkowane picie alkoholu czy palenie papierosów. Wszyscy to wiedzą i nikt się tym zbytnio nie przejmuje. Cóż, nadciśnienia tętniczego nie warto lekceważyć.

Diagnostyka serca sportowca powinna obejmować [1]:

  • badanie lekarskie,
  • badanie elektrokardiograficzne (EKG),
  • badanie echokardiograficzne,
  • próbę wysiłkową. 

Na podstawie ww. badań diagnostycznych może okazać się konieczny np. 24 h pomiar EKG (Holter), badanie zmienności rytmu serca (HRV), badanie polikardiograficzne (ocena podokresów skurczów lewej komory serca) lub radiogram (RTG). W wybranych przypadkach stosuje się angiografię wieńcową, angiografię tomografii komputerowej (angio-TK), angiografię rezonansu magnetycznego, scyntygrafię serca itd. Osoby zainteresowane szerzej tą tematyką odsyłam do znakomitego opracowania “Medycyna sportowa” Anny Jegier, Krystyny Nazar oraz Artura Dziaka.

Z pewnością osoby stosujące sterydy anaboliczno-androgenne powinny:

  • przynajmniej raz na 2 lata wykonywać echo serca oraz badanie EKG,
  • regularnie (nawet codziennie) badać ciśnienie krwi,
  • regularnie wykonywać badania krwi, moczu, wskaźników wątrobowych, wskaźników pracy nerek (np. GFR, kreatynina), rozsądne jest badanie przynajmniej raz w roku,
  • regularnie badać lipidogram (szczególnie, jeśli sięgasz po winstrol),
  • wykonywać badania tarczycy (przynajmniej raz na kilka lat),
  • badać tolerancję glukozy (okresowo) lub co najmniej od czasu do czasu ustalić stężenie glukozy na czczo,
  • od czasu do czasu badać szczegółowo wątrobę np. wykorzystując USG (ale ... wielu typów nowotworów i zmian można w ten sposób nie wykryć np. HCC, dlatego osoby u których istnieją poważne przesłanki, iż w wątrobie toczy się proces degeneracyjny o głębszym podłożu (związany z marskością, zwłóknieniami) - powinny poszukać raczej diagnostyki opartej o wielofazową spiralną tomografię komputerowa (sCT, spiral computed tomography); badania MRI czy PET [2]. 

Naprawdę ciężko powiedzieć, czy osoba mająca nadciśnienie powinna w ogóle sięgać po środki farmakologiczne, szczególne sterydy anaboliczno-androgenne. Co prawda istnieje wiele badań naukowych które mówią, iż są to środki bezpieczne dla zdrowia – ale ... stosowane były w niewielkich dawkach (niedopingowych) oraz z reguły u ludzi zdrowych. Zresztą w przypadku ludzi chorych szacowane są korzyści i straty, wiele leków stosuje się mimo ryzyka. Zresztą rozważ kolejny aspekt – czym innym jest doraźne podawanie małych ilości np. oxandrolonu, a czym innym dopingowe dawki metanabolu z testosteronem.

U niektórych osób z nadciśnieniem nawet legalne suplementy diety o silnym składzie mogą wyrządzać więcej złego niż dobrego (wystarczy przypomnieć łatwo dostępne u nas środki z pogranicza szarego i czarnego rynku – SARM, silne spalacze, przedtreningówki zawierające składniki niedopuszczone do obrotu w Polsce itd.) Sam musisz podjąć decyzję, a najlepiej po obszernych badaniach skonsultuj się z lekarzem. Niektóre osoby źle reagują nawet na zwykłą kreatynę, kofeinę, mocniejsze środki przedtreningowe, a co dopiero mówić o SAA.

Farmakologiczna terapia nadciśnienia tętniczego

Do leczenia stosuje się np. środki takie jak [3]:

  • blokery receptorów alfa,
  • blokery receptorów beta,
  • leki sympatykolityczne,
  • leki moczopędne,
  • antagoniści kanału wapniowego (np. werapamil, diltiazem, nifedypina),
  • inhibitory konwertazy angiotensyny (np. benazepril, cilazapril, enalapril),
  • antagoniści receptora angiotensyny (np. losartan, irbesartan, walsartan),
  • leki mające wpływ na mięśnie gładkie (np. cykletanina, nitroprusydek sodu).

Czy możliwe jest stosowanie ww. leków razem z SAA? Oczywiście, ale jest to wyjątkowo głupie posunięcie. Zresztą np. antagoniści AT1 nie powinni być stosowani u osób z niewydolnością nerek i wątroby czy kardiomiopatią przerostową (zarówno nerki, wątroba, jak i serce są bezpośrednio obciążane przez kuracje SAA, zresztą istnieją spekulacje o wpływie SAA na remodelowanie serca oraz jego nadmierny rozrost – nie zwykły, fizjologiczny jak w przypadku serca sportowca) [3]. Kolejny aspekt to negatywny wpływ beta-blokerów na wydolność sportowca, z kolei leki moczopędne mogą stanowić nawet zagrożenie życia w przypadku osób sięgających po silniejsze środki z grupy SAA. 

Z mniej inwazyjnych środków w badaniach naukowych sprawdza się czosnek, np. podawanie 400 mg w proszku 2 x dziennie pomogło pacjentom z chorobą wieńcową [4]. W kolejnym z badań Ried K. i wsp. [5] 79 pacjentów z niekontrolowanym nadciśnieniem uczestniczyło przez 12 tygodni w eksperymencie z podwójnie ślepą próbą.

Zostali przydzieleni do jednej z trzech grup:

  • 240 mg ekstraktu czosnku (jedna kapsułka),
  • 480 mg ekstraktu czosnku (dwie kapsułki),
  • 960 mg ekstraktu czosnku (cztery kapsułki).

Ciśnienie krwi mierzono po 4,8 i 12 tygodniach.

Wyniki?

Średnio ciśnienie krwi zostało zredukowane o 11,8±5,4 mm Hg w ciągu 12 tygodni w grupie dwóch kapsułek tygodniowo w porównaniu do grupy placebo. W grupie 4 kapsułek, rezultat redukcji o 7,4±4,1 mm Hg uzyskano już po 8 tygodniach. Ciśnienie skurczowe w grupie jednej kapsułki oraz ciśnienie rozkurczowe nie różniły się od placebo. 

W ramach profilaktyki nadciśnienia warto:

  • stosować zdrową dietę,
  • ograniczyć spożycie alkoholu,
  • wyeliminować palenie tytoniu,
  • prowadzić regularnie trening, w tym aerobowy i siłowy,
  • ograniczyć stosowanie środków farmakologicznych.

Niestety, tematyka nadciśnienia znacznie przekracza objętość nawet kilkunastu artykułów – osoby zainteresowane odsyłam do literatury oraz do opracowania np.:

Zasady postępowania w nadciśnieniu tętniczym - 2015 rok. Wytyczne Polskiego Towarzystwa Nadciśnienia Tętniczego: https://journals.viamedica.pl/nadcisnienie_tetnicze_w_praktyce/article/download/42991/29479

 

Referencje:

  1. “Medycyna sportowa” Anna Jegier, Krystyna Nazar oraz Artur Dziak.
  2. Edyta Szurowska, Tomasz Nowicki, Michał Studniarek „Diagnostyka obrazowa raka pierwotnego wątroby”
  3. E. Mutschler "Farmakologia i toksykologia", WYDANIE III
  4. Mahdavi-Roshan M1, Nasrollahzadeh J1, Mohammad Zadeh A2, Zahedmehr A3. „Does Garlic Supplementation Control Blood Pressure in Patients with Severe Coronary Artery Disease? A Clinical Trial Study.”  https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/28191330
  5. Ried K1, Frank OR, Stocks NP “Aged garlic extract reduces blood pressure in hypertensives: a dose-response trial.” https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/23169470