Ludzie od lat szukają cudownej substancji, suplementu, pokarmu, który spali tłuszcz. Niestety takiej magicznej mikstury nie ma. Można oczywiście wskazać różne produkty, które zwiększają wskaźnik metabolizmu, ale samo ich picie czy jedzenie nie jest lekarstwem na nadwagę. Mogą wspomóc inne działania takie, jak np. całokształt diety, aktywności, aspekty zdrowotne, ale same w sobie nie mają mocy sprawczej.

Z pewnością słyszeliście, że w schudnięciu może pomóc ocet jabłkowy. Jakie ma właściwości i czy rzeczywiście może pomóc w zwalczaniu nadmiernej tkanki tłuszczowej?

Ocet jabłkowy a utrata tkanki tłuszczowej - co pokazują badania?

Czy porcja octu jabłkowego spożywana z posiłkami może zwiększyć utratę tkanki tłuszczowej? Może.

Przeprowadzone w Japonii badanie z dość dogłębną analizą poświęcone było właściwościom octu jabłkowego. Zaangażowano do niego 150 uczestników z nadwagą. Podzielono ich na grupy, w której jedna z nich piła codziennie napój z dwiema łyżkami octu jabłkowego, druga z jedną łyżką, a trzecia piła napój placebo, który smakował jak ocet, ale nim nie był. Uczestnicy badania jedli zgodnie ze swoimi potrzebami, słuchając organizmu. Naukowcy w tym czasie monitorowali zarówno dietę uczestników, jak i ich poziom aktywności.

Co zaobserwowano? W ciągu miesiąca obie grupy, które spożywały ocet, straciły na wadze, przy czym najwięcej schudły osoby z grupy pierwszej, które piły największą porcję octu. Po trzech miesiącach grupa placebo przybrała na wadze, podczas gdy dwie pozostałe wciąż ją traciły. Pod koniec badania grupa pierwsza odnotowała największy spadek wagi, grupa druga także skończyła badanie z niższą wagą, a grupa trzecia (placebo) przytyła.

Wpływ octu jabłkowego na utratę tłuszczu trzewnego i poziom cukru we krwi

ocet jabłkowy

Aby mieć pewność, czy to tkanka tłuszczowa czy masa mięśniowa, naukowcy wykorzystali badanie tomografu. Odkryli oni, że dwie grupy spożywające ocet straciły znaczną ilość tłuszczu trzewnego, czyli głębokiego tłuszczu związanego z problemami zdrowotnymi takimi, jak cukrzyca typu 2 i choroby serca. Ten rodzaj tłuszczu jest dość niebezpieczny, dlatego pożądana jest jego utrata. Można się zastanawiać, w jaki sposób ocet jabłkowy jest powiązany z utratą tłuszczu trzewnego. Okazuje się, że ocet pomaga kontrolować poziom cukru we krwi. W badaniach, w których uczestnicy zjadali posiłek o wysokiej zawartości węglowodanów, a do tego spożywali porcję octu, wykazano, że poziom cukru we krwi wzrósł mniej, niż u osób, które zamiast octu stosowały placebo.

Inne badania wykazały, że spożywanie 2 łyżek octu jabłkowego przed snem obniżyło poziom cukru we krwi o 5%. Ocet poprawia także wrażliwość na insulinę, a insulinooporność z kolei powiązana jest ze wzrostem trzewnej tkanki tłuszczowej brzucha. To mogłoby wyjaśnić część utraty tłuszczu, której doświadczyli uczestnicy powyższego badania.

W jaki sposób ocet oferuje te korzyści? Początkowo naukowcy uważali, że ocet opóźniał opróżnianie żołądka, co z kolei spowalniało wchłanianie cukru z przewodu pokarmowego. Jednak nowsze badania sugerują, że blokuje on enzymy rozkładające skrobię, która nie jest wchłaniana. Niewchłaniana skrobia może działać, jako prebiotyk, co z kolei prowadzi do wzrostu zdrowych bakterii jelitowych. Bakterie jelitowe są bardzo ważne dla naszego zdrowia i mają wpływ na nas na wielu płaszczyznach. Sprzyjają one także kontroli wagi.

Ocet jabłkowy, jako naturalny środek tłumiący apetyt

Innym sposobem, w jaki ocet jabłkowy może powodować utratę wagi, jest jego wpływ na apetyt. Według niektórych badań, ocet spożywany wraz z posiłkami zmniejsza odpowiedź glukozy we krwi oraz zwiększa uczucie sytości. W jednym z nich zbadano, że stopień sytości zależy też od stężenia octu, który był stosowany przez uczestników.

Innym możliwym wytłumaczeniem korzyści płynących ze spożywania octu jest to, że utrata tłuszczu wpływa na enzym AMPK, który odpowiada za regulację metabolizmu lipidów i glukozy, a co za tym idzie, za homeostazę energetyczną w organizmie. Mówiąc prościej, AMPK można porównać do czujnika energii, który reguluje bilans energetyczny w ciele. Kiedy zmniejszają się zasoby energii, to wątroba, mięśnie i komórki tłuszczowe produkują więcej AMPK. To z kolei daje informację organizmowi, żeby spalił więcej tłuszczu przetwarzając go w swoje paliwo. AMPK poprawia także wrażliwość insulinową, zmniejsza stany zapalne i pomaga w utracie wagi (właśnie poprzez spalanie tłuszczu). Według niektórych badań kwas octowy napędza produkcję AMPK.

Ocet pozwala nie tylko zredukować wagę i zmniejszyć ilość tkanki tłuszczowej. Jest on też ważnym źródłem polifenoli, związków przeciwutleniających, które zmniejszają stan zapalny. Polifenole mają też działanie przeciwnowotworowe, choć nie jest jeszcze do końca zbadane, czy ocet oferuje korzyści profilaktyczne dla nowotworów.

Wady spożywania octu

Jak widać, ocet daje mnóstwo korzyści. Jakie ma zatem wady? Dla niektórych z pewnością będzie to cierpki, kwaśny smak. Ma też niekorzystny wpływ na szkliwo zębów. Spożywany regularnie może trwale doprowadzić do erozji szkliwa, aczkolwiek porównując do innych produktów to jest trochę mniej szkodliwy dla zębów, niż sok z cytryny. Rozwiązaniem jest tutaj dodawanie octu do potraw, np. do sałatki, niż picie bezpośrednio. Zmniejszy to trochę kontakt z zębami. Wskazane jest też, by ocet rozcieńczać - jedna łyżka octu na szklankę lub dwie wody. Ocet może też podrażniać miękkie tkanki w jamie ustnej, gardle i przełyku.

Podsumowanie

Nie ma co się oszukiwać, że ocet jabłkowy pomimo swoich zalet, zastąpi dietę i treningi. Nie jest to magiczny środek, który zrobi za nas całą robotę. Dodanie go jednak do diety, wzmocni jej działanie i pomoże zredukować nadmiarowe kilogramy i tkankę tłuszczową, szczególnie tłuszcz trzewny, który jest tak szkodliwy dla zdrowia. Poza kwestią niekorzystnego działania na zęby, ocet jabłkowy daje mnóstwo korzyści zdrowotnych i z pewnością warto go dodawać do różnych potraw w diecie. Od wielu lat istnieje zresztą w kuchni, jako przyprawa.

Referencje: NutritionFacts.org. “Transcript: Does Apple Cider Vinegar Help with Weight Loss?”
Biosci Biotechnol Biochem. 2009 Aug;73(8):1837-43. Epub 2009 Aug 7.
Diabetes Care 2007 Nov; 30(11): 2814-2815.
Eur J Clin Nutr. 2005 Sep;59(9):983-8.
MedGenMed. 2006; 8(2): 61.
Chicago Tribune. “Is apple cider vinegar really good for you”