SFD.pl - fitness, kulturystyka, trening, dieta i suplementacja
Tłuszcze i węglowodany a metabolizm
Dietetyka i zdrowe odżywianie

Tłuszcze i węglowodany a metabolizm

Dołącz do dyskusji 2266 odsłon 15 min. czytania

Przejście na dietę z dodatnim bilansem kalorycznym stwarza ryzyko, że zjadane przez nas kalorie trafiają do różnych tkanek organizmu, niezależnie od tego, czy pochodzą one z tłuszczu czy też węglowodany. Nasz organizm potrafi magazynować tłuszcz w postaci trójglicerydów w tkance mięśniowej, jak i w komórkach tłuszczowych. Węglowodany z kolei przechodzą proces przekształcenia w glikogen, który kolejno magazynowany jest w tkance mięśniowej oraz wątrobie. Jednak, gdy możliwości kompensacji wielocukru zostają wyczerpane, wątroba metabolizuje pozostałą część zjedzonych węglowodanów w trójglicerydy, które chętnie magazynuje tkanka tłuszczowa.

W jaki sposób organizm przechowuje zjadany tłuszcz i węglowodany?

Już na lekcjach chemii w szkole podstawowej dowiadujemy się, że tłuszcz i węglowodany mają odmienną budowę chemiczną. Węglowodany zbudowane są z jednostek cukru, natomiast tłuszcz to połączenie glicerolu z kwasami tłuszczowymi. Nie ulega wątpliwości, że zarówno tłuszcz, jak i węglowodany w naszym ciele, pełnią funkcję energetyczną, dostarczając kalorii, aby organizm był w stanie funkcjonować. Należy pamiętać, że organizm chętniej podejmuje zmagazynowaną energię w postaci węglowodanów, tłuszcz traktując jako paliwo rezerwowe. Jednak, gdy energii mamy pod dostatkiem, organizm chętnie magazynuje zarówno węglowodany, jak i tłuszcz w postaci trójglicerydów, które tworzą tkankę tłuszczową. 

Komórki, które zajmują się magazynowaniem trójglicerydów, nazywane są adipocytami. Pod wpływem ilości energii, jaka jest transportowana do ich wnętrza, rozszerzają się, magazynując trójglicerydy.  Jednak, gdy komórka tłuszczowa osiąga swój limit, organizm stymulowany jest do rozwoju nowych adipocytów, których zadaniem jest dalsze magazynowanie energii. Sytuacja ta sprawia, że ciało ludzkie posiada nieograniczone możliwości magazynowania energii w postaci tłuszczu. Zaznaczyć jednak należy, że adipocyty, oprócz działania ukierunkowanego na magazynowanie tłuszczu, posiadają również funkcje hormonalne, wpływając na apetyt, jak i pracę metabolizmu.

W jaki sposób mięśnie magazynują energię?

Kolejnym wspólnym mianownikiem tłuszczu i węglowodanów jest to, że oba makroskładniki, które zjadamy, magazynowane są w tkance mięśniowej. Ich rolą jest szybkie dostarczenie energii w okresie, gdy znacznie wzrasta aktywność wysiłkowa mięśni. Jednak, w odróżnieniu od sposobu magazynowania w tkance tłuszczowej, w mięśniach energia jest gromadzona pod różnymi postaciami, a mianowicie węglowodany jako glikogen, a tłuszcz w formie trójglicerydów wewnątrzmięśniowych. 

W tkance mięśniowej organizm jest w stanie magazynować około 300g tłuszczu i 350g glikogenu. Jednak, ze względu na poziom wytrenowania, sportowcy są w stanie podwoić wartość glikogenu nawet do 700g. Glikogen i trójglicerydy zmagazynowane w naszym ciele wykorzystywane są w zależności od poziomu wysiłku. Ćwiczenia, które angażują organizm do intensywności niskiej, będą czerpały energię głównie z tłuszczu. Natomiast wysiłki, które charakteryzują się intensywnością wysoką, będą czerpać głównie energię z glikogenu mięśniowego, a następnie z glukozy, która krąży w naszym ciele.

Rodzaj węglowodanów i tłuszczu oraz ich wpływ na tempo magazynowania tkanki tłuszczowej w ciele

Ilość energii, jaka gromadzona jest w naszym ciele w tkance tłuszczowej, zależy głównie od poziomu energetycznego, a nie od tego, czy pochodzą one z tłuszczu czy też węglowodanów. Bez względu na to, czy nadwyżka będzie osiągnięta poprzez zwiększone spożycie węglowodanów czy też tłuszczu, energia będzie magazynowa. 

Jednak rodzaj spożytych węglowodanów i tłuszczu może mniej lub bardziej sprzyjać odkładaniu tkanki tłuszczowej w naszym ciele. 

W przypadku węglowodanów, tempo stymulacji ich magazynowania, zależy głównie od ładunku glikemicznego, jak i indeksu glikemicznego. Pierwsze z pojęć oznacza ilość węglowodanów na 100g produktu, co będzie dotyczyło gęstości kalorycznej. Drugie z pojęć oznacza szybkostrawność pokarmu, powiązanej z tempem koncentracji glukozy we krwi. Produkty, które będą charakteryzowały się wysokim IG, jak i wysokim ładunkiem glikemicznym, predysponować będą do odkładania w postaci tłuszczu, co powiązane jest ze specyficzną odpowiedzią ze strony insuliny, która wykazuje działanie “oszczędzające spożyty tłuszcz”. Pisząc wprost, węglowodany przetworzone mają większą szansę dostać się w waszą oponkę znajdującą się na brzuchu, niż zasilać energetycznie tkankę mięśniową. Wysoki poziom insuliny, będzie dawać sygnał tkance tłuszczowej, że organizm ma pod dostatkiem glukozy we krwi, co będzie hamowało procesy związane z wykorzystaniem tłuszczu w ciele na potrzeby energetyczne. To zjawisko niesie za sobą również aspekt pozytywny dla sportowej formy, w postaci działania antykatabolicznego dla tkanki mięśniowej. 

Jeżeli mowa natomiast o spożytym tłuszczu, w publikacjach naukowych zamieszczonych w takich periodykach, jak Diabetes 02/14 i European Journal of Nutrition 04/14 stwierdzono, że nadmiar tłuszczów nasyconych w diecie, będzie sprzyjał szybszemu tyciu, a także odkładaniu się tkanki tłuszczowej w okolicach pasa. Spożycie natomiast wielonienasyconych kwasów tłuszczowych stymulował rozwój tkanki mięśniowej, poprzez wzrost wrażliwości insulinowej, jak i nie powodowały tycia. Na chwilę obecną, autorzy sugerują, że potrzeba dodatkowych danych, aby jednoznacznie ocenić, czy tego typu przesłanki faktycznie można uznać za trafne.

Jaki rodzaj tłuszczu magazynuje nasze ciało?

  • W naszym ciele organizm głównie gromadzi tkankę w dwóch miejscach:
  • w tkance podskórnej, czyli pomiędzy powłokami skóry a tkanką mięśniową,
  • wewnątrzotrzewnowo, czyli pomiędzy narządami wewnętrznymi, otaczając je.

Pod kątem szkodliwości dla organizmu, głównym wrogiem jest tłuszcz wewnątrzotrzewnowy, który powiązany jest z chorobami metabolicznymi, jak cukrzyca czy nadciśnienie tętnicze. Jego znaczna ilość wydziela czynniki prozapalne, które wpływać będą m.in. na pracę serca czy stawów, znacznie pogarszając m.in. parametry chemiczne krwi. Co więcej, otyłość tego typu może być przyczyną tzw. bezdechu sennego.

Tłuszcz znajdujący się pod skórą wykazuje mniej szkodliwe działanie metaboliczne. Dodatkowo posiada on pewne działanie wspomagające organizm, poprzez wydzielanie leptyny czy też adiponektyny, która działa przeciwzapalnie, zapobiega odkładaniu blaszki miażdżycowej, jak i wspomaga wrażliwość na działanie insuliny.

Rejonizacja tłuszczu w ciele człowieka będzie jednak zależała od kilku innych czynników, takich jak płeć, wiek, uposażenie hormonalne. Wpływać one będą na to, gdzie najwięcej tłuszczu w ciele się odkłada, jak i na fakt, czy jest go łatwo zredukować czy też nie. Miejsca oporne, jak okolice podbrzusza, “boczki”, biodra, wymagać będą specyficznych działań treningowo-dietetycznych, które ukierunkowane będą na stymulację hormonalną, co pozwoli na stopniowe zredukowanie tkanki tłuszczowej w tych miejscach. 

Podsumowanie

Niezależnie od tego, czy nadwyżkę kaloryczną w naszym organizmie osiągamy poprzez większe spożycie tłuszczu czy też węglowodanów, nadmiar energii będzie magazynowany w postaci tkanki tłuszczowej. Organizm magazynuje pewne ilości węglowodanów, jak i tłuszczu w postaci trójglicerydów wewnątrzmięśniowych i glikogenu, na bieżące funkcje energetyczne. Jednak, gdy ilość ta zostanie uzupełniona, organizm przełączy swój tryb w kierunku magazynowania, a ilość tkanki tłuszczowej w naszym ciele będzie wzrastać.

Komentarze (1)

MalcerzV3

". Pisząc wprost, węglowodany przetworzone mają większą szansę dostać się w waszą oponkę znajdującą się na brzuchu, niż zasilać energetycznie tkankę mięśniową. "
Dysponujesz autorze jakimiś badaniami na ten odważny wniosek?



Co nowego na forum