Istnieje bardzo wiele pokarmów i napojów, po które nie powinieneś sięgać, jeżeli chcesz mieć kontakt z ludźmi. Niestety z różnych względów w klubach i siłowniach zdarzają się osoby, które są na bakier z higieną. Jeżeli myślisz, że ubrań treningowych nie należy prać po każdym użyciu to nie dziw się, że nikt nie chce trenować w pobliżu ciebie. Z różnorakich przyczyn m.in. fizjologicznych niektóre osoby wydzielają nieprzyjemny zapach.

Kwestia cuchnącego mięsa dotyczy np. knurów, jest to spowodowane obecnością androsteronu oraz skatolu. [1,2] Stwierdzono, iż wystarczy stężenie kilku μg androsteronu na 1 kg tłuszczu, aby mięso odstraszało konsumenta. Niewyczuwalne są stężenia poniżej 0.5 μg androsteronu na 1 kg tłuszczu. Drugim związkiem, który odpowiada za negatywne doznania zapachowe jest skatol  - produkt degradacji tryptofanu, który powstaje w jelicie grubym. [2]

Nr 1: „czosnek i cebula”

Czosnku dotyczy ten sam problem, co beztrosko stosowanych ziół. To, iż coś jest „naturalne” wcale nie znaczy, że jest zdrowe. Wirusy i bakterie zabijające setki tysięcy ludzi rocznie też są w 100% naturalne. Wielokrotnie identyfikowano w ziołach metale ciężkie oraz najpoważniejszej kategorii leki np. środki przeciwbólowe, przeciwzapalne, kortykosteroidy, leki nasenne, uspokajające, spazmolityczne, przeciwdrgawkowe, moczopędne, antyhistaminowe, sibutraminę (nielegalny, wycofany lek odchudzający z grupy SNRI). [3] Czosnek może zwiększać ryzyko krwawienia (podobnie, jak miłorząb czy żeń-szeń). [6] Ponadto czosnek ma wpływ na farmakokinetykę; jest aktywatorem cytochromu P450 3A4, a to znaczy, że potrafi znacząco zmniejszyć skuteczność niektórych leków (tak silnie spada ich stężenie w ustroju). Do tej grupy należą: amlodipine, werapamil (blokery kanału wapniowego), atorvastatina, simvastatina (inhibitory reduktazy HMG COA – regulują stężenia cholesterolu).

czosnek i cebula

Przykładowo wykazano taki wpływ czosnku na Saquinavir, który jest lekiem przeciwwirusowym z grupy leków nazywanych inhibitorami proteazy. Po podaniu 2 kapsułek z ekstraktem czosnku stężenie maksymalne leku spadło o 54%! [4] Dodatkowo czosnek ma wpływ na stężenie cukru we krwi i znacząco zwiększa skuteczność np. metforminy (gdy jest podawany w dawce 300 mg, trzy razy dziennie, a metformina w dawce 500 mg, dwa razy dziennie). W grupie czosnku i metforminy odnotowano spadek stężenia glukozy od 3% do 12%, w grupie placebo i metforminy tylko o 0.59%. [5, 9 ]

W skrócie można powiedzieć, iż osoby stosujące środki farmakologiczne w kulturystyce powinny mocno zastanowić się nad stosowaniem czosnku, szczególnie w trakcie cyklu (wpływ na testosteron), jak i terapii po cyklu (przyspieszenie metabolizmu tamoxifenu - 4-hydroksylacji oraz N-dealkilacji). Sam czosnek rzekomo ma zwiększać stężenie testosteronu u zwierząt, jednak mowa tu jest o dużych dawkach. Z drugiej strony czosnek wywiera korzystny wpływ na proporcje HDL, LDL oraz stężenie cholesterolu całkowitego, ma niewielki wpływ na trójglicerydy i ciśnienie krwi. Najważniejszą ​zaletą czosnku jest przeciwdziałanie przeziębieniom. ​Ponadto ma wpływ na antyoksydanty i system odpornościowy. [8] Najgorszy wpływ na zapach (oddechu czy skóry) mają surowy czosnek i cebula. Gotowanie jest w stanie znacząco zniwelować występowanie powyższych dolegliwości. Zapewne za takie oddziaływanie czosnku odpowiada zawartość siarki.

Nr 2: „szparagi”

Mogą mieć wpływ na zapach moczu, gdyż zawierają asparaginy i S-metylmetioniny, które przekształcają się w substancje zawierające siarkę. Nie wszyscy ludzie są w stanie wyczuć te związki i jest to uwarunkowane genetycznie.

Nr 3: „napoje alkoholowe”

Etanol jest metabolizowany przez dehydrogenazę alkoholową do aldehydu octowego, następnie dochodzi utlenienia aldehydu octowego przez dehydrogenazę aldehydową i oksydazę aldehydową do kwasu octowego. Istnieje także poboczny szlak polegający na utlenieniu etanolu do kwasu octowego z udziałem zależnych od CYP 450 monooksygenaz. [10] Metabolizm alkoholu jest powolny (0,15 promila / h), więc niekoniecznie najlepszym pomysłem jest „wypacanie imprezy” w saunie, czy poprzez trening na rowerku stacjonarnym. Tym bardziej, iż alkohol powoduje silne odwodnienie, a intensywny trening może tylko pogorszyć ten stan. Największe spustoszenia w organizmie sieją alkohole wysokoprocentowe. Co robić? Po prostu nie pij tyle - to nie ma żadnego sensu, a zwykle zabija wyniki sportowe.

Nr 4: „kawa”

Picie dużych ilości kawy może mieć wpływ na oddech, a dodatki zawarte w napoju (np. cukier, mleko) mogą odżywiać niepożądane szczepy bakterii, które mają wpływ na środowisko jamy ustnej.

Nr 5: „dieta ketogeniczna”

Jeśli ograniczysz podaż węglowodanów do 50g (lub mniej)/dziennie tłuszcze staną się głównym substratem energetycznym dla ustroju. Triacyloglicerole w organizmie zgromadzone, jako podskórna tkanka tłuszczowa podlegają najpierw lipolizie, a następnie β-oksydacji (utlenianiu).  Wskutek β-oksydacji powstaje acetylo-CoA.  W wątrobie powstają ciała ketonowe, w tym aceton.

Gdy tempo wykorzystywania kwasów tłuszczowych uwalnianych z tkanki tłuszczowej jest przyspieszone, np. w trakcie stosowania diety niskowęglowodanowej, wątroba wytwarza z acetylo-CoA ciała ketonowe:

  • acetooctan (ang. acetoacetate),
  • betahydroksymaślan (p-HM) lub D(-)-3-hydroksymaślan (ang. 3-hydroxybutyrate),
  • aceton.

Proces zachodzi w specyficznych warunkach w wątrobie np. w trakcie długotrwałej głodówki i/lub przy stosowaniu diety restrykcyjnej, gdzie dostarcza się mniej niż 50g węglowodanów/dziennie np. VLCKD => ketogeneza; szerzej o ciałach ketonowych pisałem tutaj.  To właśnie aceton odpowiada za specyficzny zapach oddechu. Tylko wątroba jest w stanie wytwarzać ciała ketonowe, gdyż posiada odpowiednią ilość syntazy hydroksymetyloglutarylo-koenzymu A. [12] Acetooctan ulega ciągłej, samoistnej dekarboksylacji do acetonu. [11] Aceton jest usuwany z ustroju przez płuca. Z kolei betahydroksymaślan i acetooctan są wzajemnie w siebie przekształcane pod wpływem mitochondrialnego enzymu dehydrogenazy D(-)-3-hydroksymaślanowej. Uwaga: nie należy nazywać ciał ketonowych ketonami, gdyż D(-)-3-hydroksymaślan nie jest ketonem, a we krwi znajdują się ketony, które nie są ciałami ketonowymi np. pirogronian, fruktoza.  [11]

1.Borrisser-Pairó F1, Panella-Riera N2, Gil M2, Kallas Z3, Linares MB4, Egea M4, Garrido MD4, Oliver MA „Consumers' sensitivity to androstenone and the evaluation of different cooking methods to mask boar taint” https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/27756017

2.Ewa Skrzypczak, Karolina Szulc, Anita Zaworska, Anna Panek, Janusz Tomasz Buczyński „Metody eliminacji zapachu płciowego knurów” http://journals.pan.pl/Content/93096/mainfile.pdf

3. Müller D, Weinmann W, Hermanns-Clausen M. „Chinese slimming capsules containing sibutramine sold over the Internet: a case series.” Dtsch Arztebl Int. 2009 Mar;106(13):218-22. Epub 2009 Mar 27. Giftinformationszentrum Nord, Zentrum Pharmakologie und Toxikologie Göttingen, Germany. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2680571/

4. Piscitelli SC1, Burstein AH, Welden N, Gallicano KD, Falloon J. “The effect of garlic supplements on the pharmacokinetics of saquinavir.”

5. Ashraf R, Khan RA, Ashraf I. Garlic (Allium sativum) supplementation with standard antidiabetic agent provides better diabetic control in type 2 diabetes patients. Pak J Pharm Sci. 2011;24(4):565–570.

6. prof. dr hab. Barbara Filipek Katedra Farmakodynamiki UJ CM „Interakcje leków” http://oia.krakow.pl/storage/Interakcje%20lek%C3%B3w.pdf

7. Anita Wiśniewska, Zofia Mazerska „Izoenzymy cytochromu p450 w metabolizmie związków endo- i egzogennych” http://www.postepybiochemii.pl/pdf/3_2009/01_3_2009.pdf

8.https://examine.com/supplements/garlic/

9.Ramesh C. Gupta,1,2 Dennis Chang,corresponding author1,3 Srinivas Nammi,1,3 Alan Bensoussan,1 Kellie Bilinski,1 and Basil D. Roufogalis1,4 “Interactions between antidiabetic drugs and herbs: an overview of mechanisms of action and clinical implications” https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5527439/

10.E. Mutschler "Farmakologia i toksykologia", WYDANIE III

11. Robert K. Murray, Daryl K. Granner,  Victor W. Rodwell  red. wyd. pol. Franciszek Kokot  „Biochemia Harpera ilustrowana” wydanie VI

12.Józef Langfort “Wpływ diety niskowęglowodanowej na tolerancję wysiłków oraz reakcje metaboliczne i hormonalne na wysiłki o różnej charakterystyce”