Jeśli ktoś chciałby studiować filozofię, to powyższy temat jest doskonałą bazą do tworzenia kilkudziesięciostronicowych opracowań, rozważań naukowych. Niestety, nie da się odpowiedzieć na to pytanie. Kolejne badania przynoszą sprzeczne rezultaty, a wiele zależy od wagi, wieku, profil hormonalnego, beztłuszczowej masy ciała, faktu czy proteiny spożywa się same czy w otoczeniu tłuszczy (zmiana kinetyki). [1]

Jeśli proteiny dostarcza się z glukozą lub z tłuszczami i glukozą to zachodzą całkowicie inne reakcje. Znaczenie mają też proporcje makroskładników diety oraz czas podawania posiłku (inne reakcje hormonalne zachodzą rano, inne wieczorem; wrażliwość insulinowa jest najwyższa rano, najmniejsza wieczorem). U otyłych kobiet (BMI 37.1) posiłek (1672 kJ czyli ~400 kcal) mający 55% węglowodanów, 15% białka i 30% tłuszczy wywołał inne reakcje niż ten zawierający 40% węglowodanów, 30% białka i 30% tłuszczy. Po posiłku mającym 30% protein odnotowano większe utlenianie tłuszczy niż po posiłku z 15% białka (i większą ilością węglowodanów) – zarówno w grupie otyłych jak i szczuplejszych pań (BMI 20.6). Z kolei tempo utleniania glukozy nie różniło się między grupami. [5] Otyłe kobiety na czczo utleniały o wiele więcej kwasów tłuszczowych.

białko

Z kolei przy żywieniu pozajelitowym u noworodków:

  • podawanie białka + glukozy = większy obrót białkowy, większy rozpad protein oraz większe tempo utleniania aminokwasów w porównaniu do podawania tego samego białka razem z glukozą i tłuszczami,
  • z kolei tempo syntezy białek nie różniło się w obu przypadkach,

Oczywiście, powyższe dane dotyczą karmienia niemowląt, jednak chciałbym zwrócić uwagę, iż przekłamania dotyczą nawet kulturystów. Chociażby często stosuje się jako marker bilans azotowy. Kulturyści w badaniach M. A. Tarnopolsky i wsp. [2] spożywający 2.8 g protein na kg masy ciała mieli znakomite wyniki pod względem bilansu azotowego (występował nadmiar wynoszący od 12 do 20 g azotu dziennie). „Bilans azotowy porównuje dzienną podaż przyswajalnego dla organizmu azotu pod postacią aminokwasów (białka) z dobowymi stratami tego pierwiastka”. [3] Gdyby bilans azotowy miał  bezpośrednie przełożenie na ilość białka mięśniowego powinni zdobywać od 300 do 500 g suchej masy ciała dziennie (przy założeniu, iż 75% w tkankach stanowiłaby woda). Oczywiście, podobne zmiany są niemożliwe (a należy się cieszyć, jeśli taki przyrost beztłuszczowej masy ciała wystąpi w ciągu miesiąca treningu). [4]

Na zakończenie: Moore [6] podawał proteiny 24 młodym, trenującym mężczyznom. Ćwiczyli oni 4-6 x w tygodniu. Wykonali trening nóg w warunkach eksperymentalnych – 5 serii z ciężarem 60-70% maksymalnego, a później 4 serie po 10 powtórzeń z ciężarem 80% maksymalnego.

Podawano im białko, w ciągu 12 h po treningu:

  • część mężczyzn otrzymała 80 g izolatu białka serwatkowego (porcja 40 g WPI była dostarczana co 6 h),
  • w drugiej grupie WPI podawano inaczej: 20 g co trzy godziny (4 porcje po 20 g w ciągu 12 h).
  • trzecia grupa otrzymała 10 g WPI co 1.5 h (8 porcji białka w ciągu 12 h),

Wyniki

  • największa synteza białek mięśniowych wystąpiła przy podzielonym podawaniu białka (40 g co sześć godzin), nieco mniejsza była w grupie otrzymującej 20 g protein co trzy godziny,
  • rozpad białek mięśniowych w grupie otrzymującej 20 g protein co trzy godziny był mniejszy w porównaniu do podawania 10 g porcji białka co 1.5 h lub 40 g co 6 h,
  • ostatecznie więc pod względem bilansu białkowego netto bardziej korzystne było podawanie 20 g protein co trzy godziny,

Najkorzystniejsze okazało się podawanie 20 g WPI co trzy godziny. Oczywiście wyniki uzyskane w poszczególnych grupach w ramach eksperymentu Moore DR [6] nieznacznie się różnią, ale w skali 3, 6 czy 12 miesięcy treningu mogą mieć znaczenie.

Referencje:

1.Bresson JL1, Bader B, Rocchiccioli F, Mariotti A, Ricour C, Sachs C, Rey J. “Protein-metabolism kinetics and energy-substrate utilization in infants fed parenteral solutions with different glucose-fat ratios”  https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/1907091

2.Tarnopolsky MA, MacDougall JD, Atkinson SA. Influence of protein intake and training status on nitrogen balance and lean body mass. J Appl Physiol 1988;64:

187 https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/3356636

3. Grzegorz Kuciel, Wiesława Łysiak-Szydłowska “Metody oceny niedożywienia i efektywności terapii żywieniowej” http://www.czytelniamedyczna.pl/8,metody-oceny-niedozywienia-i-efektywnosci-terapii-zywieniowej.html

4.Stuart M Phillips “Protein requirements and supplementation in strength sports” https://www.researchgate.net/publication/8494999_Protein_requirements_and_supplementation_in_strength_sports

5.Labayen I1, Díez N, Parra D, González A, Martínez JA. “Basal and postprandial substrate oxidation rates in obese women receiving two test meals with different protein content” https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/15297093

6. Moore DR1, Areta J, Coffey VG, Stellingwerff T, Phillips SM, Burke LM, Cléroux M, Godin JP, Hawley JA. “Daytime pattern of post-exercise protein intake affects whole-body protein turnover in resistance-trained males”. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/23067428