Dieta ketogeniczna wywołuje problemy z tarczycą? Tak przynajmniej twierdzą tureccy naukowcy. Celem badania była ocena czynności tarczycy u dzieci stosujących dietę ketogeniczną przez co najmniej 1 rok z powodu padaczki lekoopornej. Łącznie 120 pacjentów, 63 płci męskiej, 52,5%; średni wiek 7,3 ± 4,3 lat było leczonych dietą ketogeniczną.

Rejestrowano ilość napadów, działania niepożądane i kontrolowano przestrzeganie diety. Ustalono poziomy wolnego T3, wolnego T4 i hormonu tyreotropowego (TSH) na początku oraz po 1, 3, 6 i 12 miesiącach terapii.

Wyniki

  • rozpoznano niedoczynność tarczycy i rozpoczęto leczenie L-tyroksyną po 1 miesiącu u ośmiu, po 3 miesiącach u siedmiu, z kolei po 6 miesiącach u pięciu pacjentów,
  • łącznie niedoczynność tarczycy dotknęła łącznie 20 osób na diecie ketogenicznej,
  • płeć żeńska oraz podwyższone poziomy TSH (na początku badania) były niezależnymi czynnikami ryzyka rozwoju niedoczynności tarczycy,

Wnioski

Dietę ketogeniczna powoduje wadliwe funkcjonowanie tarczycy i u takich osób może być wymagane leczenie L-tyroksyną. Jest to pierwszy raport dokumentujący wpływ diety ketogenicznej na czynność tarczycy.

Nie udało mi się znaleźć innych danych potwierdzających te doniesienia, ale … bardzo poważny przegląd systematyczny mówi o tym, iż dieta ketogeniczna jest względnie bezpieczna dla zdrowia, jednak może wywołać wiele skutków ubocznych, z tym że u dzieci.

Do najczęstszych zdarzeń niepożądanych w trakcie stosowania diety ketogenicznej u dzieci należały:

  • zaburzenia żołądkowo-jelitowe (40,6%),
  • hiperlipidemia (12,8%),
  • hiperurykemia (4,4%),
  • letarg (4,1%),
  • choroby zakaźne (3,8%)
  • hipoproteinemia (3,8%).

dieta ketogeniczna

Jak to interpretować? Cóż, nie każdy toleruje dobrze dużą ilość tłuszczy – dlatego najczęściej występujący skutek uboczny jest zrozumiały. Hiperlipidemia –wg współczesnych norm jest całkiem prawdopodobna. Dlaczego? Bo uważa się transportery cholesterolu, cholesterol i trójglicerydy za wroga układu sercowo-naczyniowego. Czy słusznie? Nowsze publikacje i badania w tym zakresie już nie są wcale tak jednoznaczne. O wiele bardziej przejmowałbym się jednak wystąpieniem hiperurykemii –czyli podwyższonym stężeniem we krwi kwasu moczowego. Dlaczego? „Z niektórych badań, w których uwzględniono liczne czynniki ryzyka, wynika, że kwas moczowy może być niezależnym czynnikiem ryzyka zarówno chorób układu sercowo-naczyniowego, jak i chorób nerek.” Wiąże się też podwyższone stężenie kwasu moczowego z nadciśnieniem tętniczym oraz wystąpieniem podagry. Dna moczanowa (podagra, skaza moczanowa, artretyzm) dotyczy obecnie około 1% populacji w krajach rozwiniętych. Skaza moczanowa to choroba zapalna stawów i nerek, jest efektem nadmiernej kumulacji kwasu moczowego w organizmie. Do objawów dochodzi, gdy stężenie kwasu moczowego we krwi przekracza 6,5 mg/dl (hiperurykemia).

Ciężkie skutki uboczne, takie jak niewydolność oddechowa i zapalenie trzustki, wystąpiły u nie więcej niż u 0.5% dzieci. Pacjenci na diecie ketogenicznej powinni być monitorowani pod kątem osteopenii, kamieni nerkowych, dysfunkcji rozkurczowej prawej komory i zaburzeń wzrostu.

Inni autorzy (Tomasz Chorągiewicz, Iwona Żarnowska, Maciej Gąsior, Tomasz Żarnowski) twierdzą, iż dieta ketogeniczna może wywołać lawinę skutków ubocznych takich jak: nudności, wymioty, zaparcia, utrata apetytu, odwodnienia, posocznica, zapalenie wątroby, zapalenia trzustki, hipoglikemię, hipertriglicerolemię, hiperurykemię, hipertransaminemię, hipercholesterolemię, hipoproteinemię, hipomagnezemię, hiponatremię, kwasicę metaboliczną oraz opóźnienie dojrzewania, niższy wzrost, nadwagę, depresję, zmniejszenie gęstości kości, kamicę nerkową, kardiomiopatię, niedobory witamin i minerałów, dyslipidemię, zaburzenia wątrobowe, neuropatię nerwu wzrokowego, anemię… Przy tym wymieniają wcześniej jej działanie neuroprotekcyjne, przeciwdrgawkowe itd.

Zapewne prawda leży pośrodku, osoby stosujące diety ketogeniczne powinny regularnie badać funkcjonowanie nerek, tarczycy (np. TSH), profil lipidowy, krew, mocz – uwzględniając potencjalne zagrożenia o których mowa w licznych badaniach naukowych.

Referencje:

1.Kose E1, Guzel O2, Demir K3, Arslan N4.  “Changes of thyroid hormonal status in patients receiving ketogenic diet due to intractable epilepsy”. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/28076316

2. Cai QY1,2, Zhou ZJ3, Luo R1,2, Gan J2, Li SP2, Mu DZ1,2, Wan CM4 “Safety and tolerability of the ketogenic diet used for the treatment of refractory childhood epilepsy: a systematic review of published prospective studies”.

3. Daniel I. Feig, MD, PhD, Duk-Hee Kang, MD, Richard J. Johnson, MD „Kwas moczowy a ryzyko sercowo-naczyniowe”  https://podyplomie.pl/kardiologia/09490,kwas-moczowy-a-ryzyko-sercowo-naczyniowe?pdf=true

4. Karolina Drzewiecka, Joanna Suliburska „Dietoterapia skazy moczanowej”

5. Tomasz Chorągiewicz, Iwona Żarnowska, Maciej Gąsior, Tomasz Żarnowski „Przeciwdrgawkowe i neuroprotekcyjne działanie diety ketogennej” http://www.wple.net/plek/numery_2010/numer-3-2010/205-212.pdf