Wszyscy słyszeliśmy, iż cholesterol jest niezmiernie groźny i należy z nim walczyć. Tylko ta teoria ma niezmiernie słabe podparcie w badaniach naukowych. Obecnie naukowcy skłaniają się raczej do przypisywania kluczowej roli stanowi zapalnemu (np. Kumas, Abbas, Aster „Robbins. PATOLOGIA” II wydanie 2016-2017). 

Dużą rolę w etiologii zmian miażdżycowych tętnic wieńcowych wg najnowszych opracowań odgrywa system odpornościowy, czyli leukocyty, limfocyty oraz makrofagi. Owszem, cholesterol jest elementem blaszki miażdżycowej, podobnie jak tłuszcz, zwapnienia i martwiczo zmienione komórki. Wg najnowszych badań białko serwatkowe może mieć wpływ na stan zapalny. Wiąże się je też z poprawą w przypadku symptomów zespołu metabolicznego. 

białko miażdzyca

Celem pracy była ocena wpływu białka serwatki na miażdżycę u myszy ApoE - / -.

Co to są myszy ApoE - / -?

Apolipoproteina E wiąże cholesterol. Jest kluczowym elementem HDL oraz IDL. Myszy pozbawione apolipoproteiny E gromadzą we krwi cząsteczki cholesterolu (i triacylogliceroli), co sprzyja rozwojowi blaszki miażdżycowej. Powszechnie stosuje się takie myszy w badaniach, gdyż są podatne na procesy miażdżycowe.

Naukowcy karmili samce myszy ApoE - / - dietą wysokotłuszczową, bogatą w cholesterol. Druga grupa otrzymywała podobną dietę, jednak wzbogaconą 10% lub 20% białkiem serwatkowym ( przez 18 tygodni).

Badano:

  • profil lipidowy,
  • stan zapalny (cytokiny pro- i przeciwzapalne),
  • zmiany w aorcie,
  • zmiany w wątrobie (stłuszczenie).

Wyniki

  • nie zaobserwowano znaczących różnic w masie ciała, ani spożyciu pokarmu wśród trzech grup,
  • badanie wątroby wykazało zmniejszone stłuszczenie w grupach, które otrzymywały białka serwatkowe, w porównaniu do grupy kontrolnej (samej diety),
  • odnotowano 21,51% i 31,78% redukcję zmian w aorcie w grupach dostarczających w diecie 10% i 20% białek serwatkowych, w porównaniu do grupy kontrolnej (samej diety),
  • białko serwatkowe zwiększyło ilość HDL o 46,43% i 67,86% (10% i 20% w diecie),
  • białka serwatki znacząco zmniejszyły IL-6 w surowicy (cytokinę pozapalną, o pewnym potencjalne przeciwzapalnym) o 70,99%,
  • białko serwatkowe zwiększyło poziom IL-10 w surowicy (cytokina przeciwzapalna) o 83,35%,
  • podawanie białka serwatkowego zwiększyło ekspresję ABCG1 (to białko jest zaangażowane w regulację transportu cholesterolu),
  • podawanie białka serwatkowego zwiększyło ekspresję białka ABCA1, które jest zaangażowane w nieprawidłowości w transporcie cholesterolu i biosyntezę lipoprotein o dużej gęstości (HDL).

Wniosek

Suplementacja białkiem serwatkowym może zmniejszać stan zapalny i wpływać na proces miażdżycowy m.in. przez wpływ na transporter HDL. Ponadto zmniejsza stłuszczenie wątroby. Czekamy na wyniki badań u ludzi, niemniej pojawił się kolejny argument, aby regularnie stosować WPC.

Referencje:

1. Magdalena Bamburowicz-Klimkowska, Urszula Bogucka, Mirosław M. Szutowski „FUNKCJE TRANSPORTERÓW TYPU ABC” http://biuletynfarmacji.wum.edu.pl/1103Bamburowicz/Bamburowicz.html

2. Zhang Z, et al. „Effects of Chronic Whey Protein Supplementation on Atherosclerosis in ApoE-/- Mice” J Nutr Sci Vitaminol (Tokyo). 2018  https://www.ncbi.nlm.nih.gov/m/pubmed/29710032/

3. Giuseppe Lo Sasso,# Walter K. Schlage,# Stéphanie Boué,corresponding author# Emilija Veljkovic, Manuel C. Peitsch, and Julia Hoeng „The Apoe−/− mouse model: a suitable model to study cardiovascular and respiratory diseases in the context of cigarette smoke exposure and harm reduction” https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4875735/